TCK 58 tekerrür hükümleri, önceki suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suç işleyen kişiye uygulanır ve bu kişiye mükerrir denir. Tekerrür, seçimlik cezalarda hapis seçilmesi dışında yeni suçun cezasını artırmaz; cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesini ve infazdan sonra denetim süresini getirir. Uygulanabilmesi için önceki cezanın infazından sonra üç veya beş yıllık sürenin dolmamış olması ve tekerrürün hükümde yazılması gerekir.
TCK 58’deki tekerrür nedir, mükerrir ve mükerrer ne demek?
Tekerrür, suçun tekrarı demektir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 58. maddesi, önceden işlenen suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suç işlenirse tekerrür hükümlerinin uygulanacağını düzenler. Bunun için önceki cezanın infaz edilmiş olması gerekmez. Hakkında tekerrür hükümleri uygulanan kişiye mükerrir denir.
Aramalarda sık karıştırılan “mükerrer” kelimesi ise tekrarlanmış, birden fazla kez yapılmış anlamına gelir; “mükerrer kayıt” veya Resmî Gazete’nin “mükerrer sayısı” bu anlamdadır. Ceza hukukunda suçu tekrarlayan kişiyi anlatan terim mükerrirdir; “mükerrer suç” denildiğinde de çoğunlukla tekerrür kastedilir.
TCK, tekerrürü güvenlik tedbirleri arasında düzenler. Bu yüzden tekerrür hâkimin vereceği cezayı yükseltmez; cezanın nasıl çektirileceğini ve infazdan sonra ne olacağını belirler. Kanundaki tek etki şudur: Yeni suç için hapis ile adli para cezası seçimlik öngörülmüşse, tekerrür hâlinde hapis cezasına hükmolunur (TCK 58/3). Örneğin hakaret suçunda üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörüldüğünden, mükerrir sanık için adli para cezası seçilemez.
Tekerrür için hangi şartlar aranır, üç ve beş yıllık süre ne zaman başlar?
İlk şart, önceki suçtan verilen hükmün yeni suç işlenmeden önce kesinleşmiş olmasıdır. Önceki dava sürerken işlenen suç, o dosyada sonradan mahkûmiyet çıksa da tekerrüre yol açmaz. Kesinleşme tarihini adli sicil kaydı ve önceki dosyadaki kesinleşme şerhi gösterir.
Süre sınırı TCK 58/2’dedir. Önceki mahkûmiyet beş yıldan fazla hapis cezasıysa cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra işlenen suçlarda tekerrür uygulanmaz. Beş yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasında bu süre üç yıldır. Süre hükmün kesinleştiği günden değil, cezanın infaz edildiği günden başlar.
Örneğin 2 yıl hapis cezasının infazı 10 Mart 2023’te tamamlanmışsa, 10 Mart 2026’dan sonra işlenen suçta bu mahkûmiyet tekerrüre esas alınmaz. Koşullu salıverilen hükümlünün cezası, denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli geçirildiğinde infaz edilmiş sayılır; bu durumda infaz tarihi denetim süresinin bittiği gündür.
Suçların niteliği de belirleyicidir. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür uygulanmaz (TCK 58/4); iki kasıtlı ya da iki taksirli suç arasında ise uygulanabilir. Yabancı ülke mahkemelerinin hükümleri yalnız kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçlarında tekerrüre esas olur.
Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış kişinin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz (TCK 58/5). Yargıtay bu kuralı, çocukken işlenen suçtan verilen mahkûmiyetin yetişkinken işlenen yeni suçta da tekerrüre esas alınmaması biçiminde uygular.
HAGB, adli para cezası ve ertelenen ceza tekerrüre esas alınır mı?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı tekerrüre esas alınmaz. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 231. maddesinin beşinci fıkrası, bu kararın müsadereye ilişkin hükümler hariç kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını ifade ettiğini düzenler. Fıkra, 31 Temmuz 2026’da yayımlanıp aynı gün yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’la yeniden yazılmış, bu kural korunmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi 30 Ekim 2024 tarihli ve 2023/2373 Esas, 2024/8082 Karar sayılı kararında, HAGB kararına dayanılarak uygulanan tekerrürü kanun yararına bozup hükümden çıkardı. Denetim süresinde kasten yeni suç işlenir veya yükümlülüklere aykırı davranılırsa mahkeme hükmü açıklar (CMK 231/11). Açıklanan hüküm kesinleştikten sonra işlenen suçlarda bu mahkûmiyet tekerrüre esas alınabilir.
Adli para cezasında ayrım, cezanın nasıl verildiğine göre yapılır. Hapis cezasından çevrilenler hariç, sonuç olarak on beş bin Türk lirası dâhil adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri istinafa kapalıdır ve CMK 272/3’e göre tekerrüre esas olmaz. Bu sınır, 12 Mart 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan 7499 sayılı Kanun’la üç bin liradan on beş bin liraya çıkarıldı; değişiklik 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girdi. Hapisten çevrilen adli para cezası ise tutarı ne olursa olsun bu istisnaya girmez. Kanunlarda kesin olduğu yazılı hükümler de aynı fıkra gereği tekerrüre esas olmaz.
Yargıtay, önceki cezanın verildiği tarihte miktar bakımından kesin olup olmadığına bakıyor; o tarihte istinafa açık olan ceza bu istisnaya girmeyebilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi de 13 Haziran 2024 tarihli ve 2023/6701 Esas, 2024/3226 Karar sayılı kararında bu ölçütü uyguladı. Daire, doğrudan verilen ve verildiği tarihte kesin olan 2.240 TL adli para cezasına dayanan tekerrürü kanun yararına bozdu. Kararda adli sicilde tekerrüre esas başka bir ilamın da bulunmadığı belirtildi.
Ertelenen hapis cezası kesinleşmiş bir mahkûmiyettir ve tekerrüre esas alınabilir. TCK 51/8’e göre denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır; üç ya da beş yıllık süre bu tarihten işlemeye başlar.
Mahkûmiyet doğmayan dosyalar tekerrüre esas alınmaz. Ön ödeme miktarı süresinde ödenirse kamu davası açılmaz (TCK 75); uzlaştırma sağlanan dosya da mahkûmiyetle bitmez. Genel af hükmolunan cezaları bütün neticeleriyle ortadan kaldırır (TCK 65/1). Fiil sonradan suç olmaktan çıkarılırsa verilen cezanın infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar (TCK 7/1).
Seri muhakeme usulüyle verilen ceza mükerrirlik doğurur mu?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 1 Temmuz 2026 tarihli kararına göre seri muhakeme usulüyle kurulan mahkûmiyet hükmü, TCK 58’deki diğer şartlar da varsa tekerrüre esas alınır. Genel Kurul, Yargıtay 6. Ceza Dairesinin bu hükümleri tekerrüre esas almayan 18 Aralık 2025 tarihli uyuşmazlık giderme kararını kaldırdı. Karar, ilk müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadığı için yapılan ikinci müzakerede, karşı oylarla ve oy çokluğuyla verildi.
Kanunda bu soruyu açıkça cevaplayan bir hüküm yoktur; sonuç yorumdan çıkmıştır. 6. Ceza Dairesi, seri muhakeme hükmünün yalnız itiraz yoluna tabi olduğunu ve temyize tabi olmayan kararların tekerrüre esas alınamayacağını kabul etmişti. Genel Kurul ise mahkûmiyetin hangi usulle verildiğinin tekerrür bakımından önemi olmadığını belirtti. Kanun koyucunun CMK 272/3’teki istisnaya seri muhakeme hükümlerini eklememesini de bilinçli bir tercih olarak yorumladı.
Genel Kurulun isabetli bulduğu dosyada tekerrüre esas alınan ceza, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan seri muhakemeyle verilen ve hapisten çevrilen bir adli para cezasıydı. Bu ceza hapisten çevrildiği için CMK 272/3’teki tutar istisnasına girmiyordu. Seri muhakemeyle doğrudan verilen ve tutar sınırında kalan adli para cezası ise tekerrüre esas alınmaz. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 18 Mart 2024 tarihli ve 2023/2675 Esas, 2024/3540 Karar sayılı kararında, 1.800 TL’lik böyle bir cezaya dayanan tekerrürü hükümden çıkardı.
Seri muhakeme usulü, şüphelinin savcının teklifini müdafii huzurunda kabul etmesiyle uygulanır. Teklif hapis cezası veya hapisten çevrilen adli para cezası içeriyorsa şüpheli, kabul edeceği mahkûmiyetin ileride mükerrirlik doğurabileceğini de hesaba katmalıdır.
Mükerrirlere özgü infaz rejimi nedir, mükerrir ne kadar yatar?
Mükerrirlere özgü infaz rejimi, koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin uzatılmasıdır. Mahkûmiyet kararındaki “cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine” ifadesi bu sonucu doğurur. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108. maddesi bu süreyi ağırlaştırılmış müebbet hapiste otuz dokuz yıl, müebbet hapiste otuz üç yıl, süreli hapiste cezanın üçte ikisi olarak belirler.
Birden fazla süreli hapis cezasında bu süre en fazla otuz iki yıldır. Koşullu salıverilme oranı zaten üçte ikiden fazla olan suçlarda o oran uygulanır. Mükerrir olmayan hükümlü için aynı süreler otuz yıl, yirmi dört yıl ve çoğu suçta cezanın yarısıdır (5275 sayılı Kanun’un 107. maddesi).
Tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme süresine eklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezaların en ağırından fazla olamaz (5275 m.108/2). Örneğin 1 yıl 8 ay hapis cezası alan mükerrir, normalde 10 ay yerine 13 ay 10 gün iyi hâlli kalmalıdır. Tekerrüre esas önceki ceza 2 ay ise ek süre 2 ayla sınırlanır ve koşullu salıverilme süresi 12 aya iner.
Cezaevinde fiilen kalınacak süreyi denetimli serbestlik ve suç tarihine göre uygulanan geçiş hükümleri ayrıca kısaltabilir; tarihleri infaz ve yatar hesaplama aracı ile kontrol edebilirsiniz. Koşullu salıverilme her durumda kurumdaki sürenin iyi hâlli geçirilmesine bağlıdır (5275 m.107/1); olumsuz kararlar için iyi hal kararına itiraz yolu açıktır.
Mükerrirlik infazın başka aşamalarını da etkiler. Mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmasına karar verilen hükümlü, hapis cezasının infazının ertelenmesi isteminden yararlanamaz (5275 m.17/6). İkinci kez mükerrir olan hükümlü, kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası alsa bile cezasına doğrudan açık ceza infaz kurumunda başlayamaz (5275 m.14/2).
İkinci kez mükerrir ne kadar yatar, 7550 sayılı Kanun neyi değiştirdi?
İkinci kez mükerrir, hakkında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüdür ve süreli hapis cezasının dörtte üçünü iyi hâlli geçirdiğinde koşullu salıverilebilir (5275 m.108/3). Eklenecek sürenin tekerrüre esas en ağır cezayı aşamayacağı sınır ikinci kez tekerrürde uygulanmaz (5275 m.108/2). Yukarıdaki 1 yıl 8 aylık örnekte ikinci kez mükerrir için koşullu salıverilme süresi 15 aydır.
Bu oran, 4 Haziran 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanıp aynı gün yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun’la getirildi. 10. Yargı Paketi olarak bilinen bu değişiklikten önce ikinci kez mükerrir koşullu salıverilmiyordu; uygulamada “dörtte dört” denilen bu durumda ceza tamamen çektiriliyordu.
İkinci kez mükerrirlik kendiliğinden oluşmaz. 5275 m.108/3, hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağının hükümde belirtilmesini ister. Sanığın adli sicilinde daha önce mükerrir sayıldığı bir mahkûmiyet varsa, yeni hükümde “ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimi” ibaresinin bulunup bulunmadığını kontrol edin.
Mükerrir için denetim süresi nedir, yükümlülük ihlal edilirse ne olur?
TCK 58/6, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasını öngörür. İnfaz hâkimi, cezanın infazı tamamlandıktan sonra başlayan ve bir yıldan az olmayan bir denetim süresi belirler; bu süreyi en fazla beş yıla kadar uzatabilir (5275 m.108/4 ve 108/6). Denetim süresinde koşullu salıverilmeye ilişkin hükümler uygulanır (5275 m.108/5).
Bu sürede yükümlülüklere ve yasaklara aykırı davranan mükerrir, infaz hâkimi kararıyla on beş günden üç aya kadar disiplin hapsine tabi tutulur (5275 m.108/7). CMK’nin 2. maddesindeki tanıma göre disiplin hapsi tekerrüre esas olmaz ve adli sicil kayıtlarına geçirilmez.
Tekerrür hükümde yazmazsa infaz aşamasında uygulanabilir mi?
Hayır. TCK 58/7’ye göre mahkûmiyet kararında, mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve infazdan sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir. Yargıtay, tekerrür şartlarının bulunup bulunmadığının ve kaçıncı kez tekerrür uygulanacağının kararda gösterilmesini zorunlu sayar. Bu konuda infaz aşamasında yeni bir karar alınamaz.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi 18 Haziran 2025 tarihli ve 2024/18247 Esas, 2025/4863 Karar sayılı kararında bu kuralı ikinci kez mükerrirlikte uyguladı. Hükümde yalnız mükerrirlere özgü infaz rejimi yazılıyken infazda ikinci kez mükerrirlik uygulanmıştı. Daire, bunun hükümlü lehine kazanılmış hak oluşturduğunu belirterek itirazı reddeden kararı kanun yararına bozdu.
Tekerrür kararına nasıl itiraz edilir?
İtiraz yolu, tekerrürün hangi aşamada ve hangi kararla uygulandığına göre değişir. Tekerrür mahkûmiyet hükmünün parçası olduğundan ilk yol hükme karşı kanun yoluna başvurmaktır. İstinaf ve temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273 ve 291). Seri muhakemeyle kurulan hükme ise kararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (CMK 250/14 ve 268).
Başvuruda önceki ilamın kesinleşme ve infaz tarihlerini, yeni suç tarihini ve önceki suç tarihindeki yaşınızı gösterin. Önceki dosya HAGB kararı, istinafa kapalı doğrudan adli para cezası veya on sekiz yaşından önce işlenmiş bir suça aitse bunu açıkça yazın; Yargıtay bu hâllerde tekerrürü hükümden çıkarıyor. Önceki karar size usulüne uygun tebliğ edilmemişse kesinleşme tarihi de tartışılabilir. Kabahatler nedeniyle verilen idari para cezaları suç mahkûmiyeti olmadığından tekerrüre esas alınmaz.
Hükümde yazmayan tekerrür veya ikinci kez mükerrirlik müddetnameye işlenmişse ya da sürelerin hesabında hata varsa infaz aşamasında başvurun. 5275 sayılı Kanun’un 98. maddesi, hükmün yorumunda duraksamada hükmü veren mahkemeye, çektirilecek cezanın hesabında duraksamada infaz hâkimliğine başvurulmasını öngörür. Bu kararlar duruşma yapılmadan verilir ve kararlara itiraz edilebilir (5275 m.101).
Tekerrür hukuka aykırı uygulanmış ve hüküm istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmişse Adalet Bakanlığından kanun yararına bozma istenebilir (CMK 309). Yukarıdaki HAGB, kesin adli para cezası ve ikinci kez mükerrirlik kararları bu yolla bozuldu.
İstinaf incelemesinden geçerek bölge adliye mahkemesinde kesinleşen kararda, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığından CMK 308/A’ya göre itiraz istenebilir. Yargıtay ceza dairesinden geçerek kesinleşen kararda ise sanık, 7589 sayılı Kanun’la düzenlenen CMK 308/4’e göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından itiraz isteyebilir. İki yolda da sanık lehine itirazda süre aranmaz.
Tekerrüre esas önceki mahkûmiyet sonradan suç olmaktan çıkmış veya lehe bir kanun değişikliği yapılmışsa, hükmü veren mahkemeden TCK 7 kapsamında değerlendirme istenir (5275 m.98/1-a). Cezaevindeki hükümlü adına bu başvurular ceza avukatı tarafından da yapılabilir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.