Otobüs Kazasında Yolcu Tazminatı 2026

Otobüs kazasında yolcu tazminatı kimden istenir?

Otobüs kazasında yolcu tazminatı; işletenden ve bilet kesen teşebbüs sahibinden, otobüsün zorunlu trafik sigortasından ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasından aynı anda istenebilir. Bu üç muhatap ayrı hukuki dayanaklara ve ayrı poliçelere bağlıdır; birinden ödeme alınması diğerine başvuru yolunu kendiliğinden kapatmaz.

Talebi şu sırayla kurun. Önce bileti kesen firmayı ve aracın işletenini belirleyin; maddi ve manevi zararın tamamı için bunlara gidilir. Ardından işletenin zorunlu trafik sigortacısına maddi zarar için yazılı başvurun. Aynı dönemde taşımacının yaptırmak zorunda olduğu koltuk ferdi kaza sigortasından sağlık gideri, sakatlık veya ölüm teminatını isteyin. Kazaya karışan karşı araç kusurluysa onun işleteni ve sigortacısı da muhatap olur; karşı aracın sigortası yoksa talep yolu sigortasız araç kazasında tazminat yazısındaki gibi ayrışır.

Bu yazı ücretli yolcu taşımacılığını anlatır. Tek araçlı kazada ücretsiz yolcunun durumu tek taraflı trafik kazasında yolcu tazminatı yazısında, kalem kalem hesap ise trafik kazası tazminat davası rehberinde yer alır.

Bilet kesen firma ile otobüsün işleteni birlikte sorumlu olur mu?

Evet. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi, araç bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında ya da teşebbüsün kestiği biletle işletiliyorsa işleten ile bağlı olduğu teşebbüs sahibini müştereken ve müteselsilen sorumlu tutar. Yolcu, tazminatın tamamını bunlardan herhangi birinden isteyebilir; 88. madde birden çok tazminat yükümlüsünün müteselsil sorumluluğunu ayrıca düzenler.

İşleten ve teşebbüs sahibi, sürücünün ve yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bu nedenle kazadan sürücü sorumluysa firma, “şoför kusurluydu” diyerek sorumluluktan çıkamaz. Sorumluluktan kurtulmak için 86. maddeye göre mücbir sebebi veya zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurunu ispat etmek gerekir; zarar görenin kendi kusuru ise tazminattan indirim sebebi olur.

Karşılıksız, hatır için yapılan taşımada 87. madde genel hükümlere gönderir; ücret ödeyerek binen yolcuda bu ayrım uygulanmaz. İndirim konusu hatır taşıması yazısında ayrıca anlatılır. İşletenin kim sayıldığı sorusu için trafik kazasında işleten sorumluluğu yazısına bakılabilir.

Personel veya öğrenci servisi kazasında da sorumluluk mantığı aynıdır: servisi işleten ve onu çalıştıran teşebbüs, Kanun’un 85. maddesi uyarınca birlikte sorumlu olur, zorunlu trafik sigortası da devreye girer. Servisin koltuk sigortası kapsamına girip girmediği Ulaştırma Bakanlığı’nın belirlediği kapsama bağlıdır; bu yazıda servis kazası yalnız işleten sorumluluğu ve zorunlu trafik sigortası üzerinden anlatılır.

Yaralamalı otobüs kazasında koltuk ferdi kaza sigortası ne kadar öder?

1 Temmuz 2025’ten itibaren koltuk başına sağlık giderleri için 252.000 TL, sakatlanma ve ölüm için ayrıca 252.000 TL teminat vardır. Tutar, taşımanın yapıldığı araçtaki yolcuyu, görevli sürücüyü ve yardımcılarını kapsar. Değişiklik 5 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Tarife değişikliğiyle yapılmıştır; tutar 2026’da da bu düzeydedir ve sözleşme süresince teminat artırılırsa poliçe yeni tutarlar üzerinden geçerli olur.

Sigorta, şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılığında seyahat süresi boyunca, duraklamalar dâhil her türlü kazanın sonuçlarını teminat altına alır. Taşımacı bu sigortayı yaptırmak zorundadır; sigortası bulunmayan araçla yolcu taşımacılığı yapılamaz. Her taşıt için ayrı sözleşme düzenlenir ve sigortacının adı araç içinde görünür bir levhada bulunur.

Yaralanma hâlinde iki teminatı ayırın. Sağlık gideri teminatı tedavi masraflarını, sakatlık teminatı kalıcı maluliyeti karşılar. Tedavi giderleri başka bir sigorta sözleşmesiyle de teminat altındaysa Tarife, bu giderlerin öncelikle o sigortadan karşılanmasını öngörür. Kalıcı sakatlık raporu çıktıktan sonra ayrıntılı kalem hesabı için yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama sayfası kullanılabilir.

Otobüsün zorunlu trafik sigortası yolcunun zararını hangi kalemlerde karşılar?

İşleten, kendi sorumluluğu için zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır; 2918 sayılı Kanun’un 91. maddesi bunu düzenler. Bu sigorta yolcunun maddi zararlarından çalışma gücü kaybını ve ölümde destekten yoksun kalma zararını kapsar. Teminat tutarlarını 93. maddeye göre Bakanlık belirler; güncel limit için başvuru gününde geçerli tutara bakın.

92. madde sigortanın dışında kalan zararları sayar. Manevi tazminat talepleri ile gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar zorunlu trafik sigortasından istenemez. Sigorta şirketi bu kalemlerde ödeme yapmazsa bu, talebin reddi değil kapsam sınırıdır; bu kalemler işletene ve teşebbüs sahibine yöneltilir.

Trafik kazası sağlık hizmet bedellerini ise 98. madde uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu karşılar. Bu nedenle tedavi masrafı için sigorta şirketinden değil, öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan söz edilir; yine de hastane faturası ve ödeme belgelerini saklayın.

Koltuk sigortasından alınan ödeme tazminattan düşülür mü?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesinin birinci fıkrası, kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacı taşımayan ödemelerin zarar veya tazminattan indirilemeyeceğini öngörür. Koltuk sigortası ödemesinde ise ödemenin ifa amacı taşıyıp taşımadığı, mahkemenin tazminattan indirim yapıp yapmayacağını belirler. Bu konuda tek bir kesin kural olduğunu söylemek doğru olmaz; talep dilekçesinde iki ödemenin ayrı poliçelerden geldiğini açıkça yazın.

Burada tarih ayrımı gerekir. 31 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun, aynı maddeye ifa amacıyla ödenen bedelin ödeme tarihine göre oransal mahsubunu düzenleyen bir fıkra eklemiştir. Bu fıkra genel bir mahsup kuralı değildir; yalnız çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatı için ve tahkikata başlanmadan önce yapılan ödemeler bakımından uygulanır. Kanun’un geçici hükmü, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiillere ve zarar doğuran olaylara uygulanmasını öngörür. Eski bir kazada eski hükümler sürer; yeni kazalarda ise yeni fıkra dikkate alınır.

Ölen yolcunun yakınları destekten yoksun kalma ve manevi tazminatı kimden ister?

Ölüm hâlinde Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi cenaze giderlerinin, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücü kayıplarının ve ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin zararının tazmin edilmesini öngörür. Bu zararlar öncelikle işletene ve teşebbüs sahibine yöneltilir. Destek zararının nasıl hesaplandığı destekten yoksun kalma tazminatı yazısında anlatılmıştır.

Ağır bedensel zarar veya ölümde yakınlara manevi tazminat verilmesine Kanun’un 56. maddesi imkân tanır. 2918 sayılı Kanun’un 92. maddesi manevi tazminatı zorunlu trafik sigortasının dışında tuttuğundan bu talep işletene ve teşebbüs sahibine yöneltilir; yakınlar bu nedenle dava dilekçesinde firmayı ve işleteni hasım göstermelidir.

Ölüm teminatı için koltuk sigortasına da başvurulur; teminat 252.000 TL’dir ve yakınların talebine dayanak olur. Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatında faiz başlangıcı 31 Temmuz 2026’dan sonraki olaylarda değişmiştir: kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara haksız fiil tarihinden, bilinmeyen döneme ilişkin tutara karar tarihinden kanuni faiz işletilir. Bu tarihten önceki kazalarda eski hükümler sürer.

Otobüs kazası tazminatı için nereye başvurulur, süre ne kadardır?

2918 sayılı Kanun’un 97. maddesi, zorunlu trafik sigortasından talepte dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmasını ister. Kuruluş on beş gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da tahkime gidilebilir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi ise zorunlu tutulan sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda hak sahiplerinin, sigorta şirketi tahkim sistemine üye olmasa da Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidebilmesine imkân verir. Komisyon kararına karşı yollar Sigorta Tahkim kararına itiraz yazısındadır.

Koltuk sigortası için de sigortacıya yazılı ve gecikmeden başvurun; başvuruyu, poliçe numarasını ve ödeme taleplerini içeren yazının bir örneğini saklayın. Başvurunun reddi veya cevapsız kalması hâlinde aynı tahkim ve dava yolları açıktır.

Zamanaşımını tazminat türüne göre ayırın. Motorlu araç kazasından doğan maddi tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yılda, her hâlde kaza gününden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar. 2918 sayılı Kanun’un 109. maddesi ve 6098 sayılı Kanun’un 72. maddesi, ceza kanunu daha uzun bir süre öngörüyorsa o sürenin uygulanmasını da öngörür. Tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı sigortacıya karşı da kesilir. Sürenin başlangıcı için trafik kazasında zamanaşımı yazısına bakın.

Koltuk sigortası için hâlâ 4925 sayılı Kanun’un 17-25. maddeleri mi dayanak gösterilir?

Birçok sayfa hâlâ gösterse de hayır. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 17 ila 25. maddeleri 6704 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle mülga olmuştur; 6704 sayılı Kanun 14 Nisan 2016’da kabul edilmiş, bu madde 26 Nisan 2016’da yürürlüğe girmiştir. Yolcu taşımalarındaki zorunlu mali sorumluluk sigortası ve doğrudan başvuru kuralları bugün 2918 sayılı Kanun’un 91. ve 97. maddelerindedir.

Koltuk ferdi kaza sigortası yükümlülüğü ise 25 Şubat 2004 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2004/6789 sayılı Karar ve ona bağlı Tarife ile sürmektedir; Tarife en son 5 Haziran 2025’te değiştirilmiştir. Eski bir kanun maddesine atıf yapan sayfadaki süre veya şart anlatımını doğrulamadan kullanmayın.

Otobüs kazasından sonra hangi belgeler toplanmalı?

Kazadan sonra şu belgeleri toplayın:

• Bilet, yolcu listesi kaydı veya ödeme dekontu; bilet firma unvanını gösterdiği için işleten ile teşebbüs sahibini belirler.
• Araçtaki poliçe levhasının fotoğrafı; zorunlu koltuk sigortacısının adı ve poliçe bilgileri buradan okunur.
• Kaza tutanağı ve varsa ceza dosyasındaki bilirkişi raporu; kusur durumunu gösterir.
• Hastane kayıtları, epikriz ve kalıcı sakatlık raporu; tedavi ve sakatlık teminatının dayanağıdır.
• Sigorta şirketine yaptığınız yazılı başvuru ve gelen cevaplar; on beş günlük süreyi gösterir.

Ölüm hâlinde ölüm belgesi, mirasçılık belgesi ve ölenin gelirini gösteren belgeler de eklenir. Hangi muhataba hangi talebin yöneltileceği dosyadaki belgelere bağlı olduğundan, bu belgelerle Ankara trafik kazası avukatı sayfasındaki iletişim bilgileri üzerinden başvurulabilir.

Av. Muhammet Ali BEYHAN