Zincirleme kazada kusur tek bir toplu oranla değil, her sürücünün hareketine ve her çarpmaya göre ayrı belirlenir. Ortadaki araç hem çarpan hem çarpılan olabileceğinden iki ayrı değerlendirmeye girer; zarar da kusurlu araçların sigortacılarından ve işletenlerinden istenir.
Zincirleme kazada kusur kimde olur, her çarpma ayrı mı değerlendirilir?
Evet, her çarpma ayrı değerlendirilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 84. maddesi arkadan çarpmayı asli kusur halleri arasında sayar; aynı hareketi birden fazla sürücü yapmışsa veya kaza başka kural ihlallerinden de doğmuşsa kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre belirlenir.
Bu nedenle üç araçlı bir kazada tek bir kusur tablosu yerine çarpma sırasına bakılır. Önde duran araç için ilk çarpmada arkasındakinin hareketi, ortadaki araç için hem öndekine çarpma hem arkadan çarpılma, en arkadaki araç için ise ortadakine çarpma incelenir. Kanunun 88. ve 89. maddeleri de birden çok araç karışan kazada kusur oranında paylaşım düzeni kurduğundan, oran sürücü bazında hesaplanır.
Kusurun nasıl çıkacağı tutanağa, hasar izlerine ve bilirkişi raporuna bağlıdır. Tutanaktaki kusur belirlemesine karşı çıkmak istiyorsanız genel yol kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılır; çok araçlı kazada ek olarak her çarpmanın kendi kusur payı ayrıştırılır.
Ortadaki araç hem çarpıp hem çarpılırsa kusurlu sayılır mı?
Ortadaki araç sürücüsü öndeki araca arkadan çarptıysa, bu çarpma bakımından asli kusurlu sayılabilir. Arkadan çarpılmış olması bu kusuru kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Arkadaki aracın çarpması ise ayrı bir çarpma olarak ve arkadaki sürücünün kendi kusuruyla değerlendirilir. Ortadaki araç, arkadan gelen darbe yüzünden öndekine çarpmış olabilir; bu durumda mesele öndekine çarpmanın gerçekten ortadaki sürücünün hareketinden mi yoksa arkadan gelen darbeden mi doğduğudur. Kanun bu ara hâli ayrıca düzenlemez; neden-sonuç ilişkisini bilirkişi raporu ortaya koyar.
Pratikte ortadaki sürücü bir yönden kusurlu, diğer yönden kusursuz çıkabilir. Bu yüzden ortadaki sürücü, öndekine çarpma bakımından kendi kusuru, arkadan çarpılma bakımından ise arkadaki sürücünün kusuru üzerinden muhatap bulur.
Arkadan çarpma asli kusur sayılır mı, öndeki sürücü ne zaman kusurlu olur?
Kanun arkadan çarpmayı asli kusur halleri arasında sayar, ancak önceki aracın sürücüsü de kusurlu olabilir. Öndeki aracın zorunlu olmadan veya haksız yere durması, park etmesi ya da kurallara aykırı manevra yapması kusur oranını değiştirebilir; kanunun 84. maddesinin son fıkrası bu hâlde oranın yönetmelik esaslarına göre belirleneceğini söyler.
Örneğin öndeki araç görünür bir sebep olmadan şeritte durmuşsa, arkadaki sürücünün takip mesafesi yanında öndekinin hareketi de ayrıca incelenir. Aracın aniden fren yaptığını ileri süren sürücü bunu kamera kaydı, fren izi veya tanıkla gösterir. Kusur payının yüzdesi olayın verilerine ve bilirkişinin hesabına bağlıdır; bu nedenle önceden bir oran söylemek mümkün değildir.
Maddi hasarlı trafik kazasında hasarı kim karşılar? Zincirleme kazada hangi sigortaya başvurulur?
Araç hasarını kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, teminat kapsamında karşılar. Zincirleme kazada tek bir sigortacı yoktur; her araç için kusuru olan sürücünün aracını sigortalayan şirket muhatap olur.
Maddi hasarda ispat yükü bedensel zarardan farklıdır. İşleten kendi aracına gelen zararı karşı işletenden isteyecekse, karşı sürücünün veya işletenin kusurunu ispat eder; işleten sorumluluğu kavramı bu ispat farkını anlamak için ayrıca okunabilir. Kusurlu işletenler zarar gören işletene karşı müteselsil sorumludur. Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım ise Genel Şartlara göre teminat dışıdır.
Başvuru yazılıdır. Maddi hasarlı kazada sigortalı, tutanak düzenlenebilmesi için aracı güvenli yere çekmekle yükümlüdür; sigortacıya Ek-6’daki belgeler iletilir. Hangi araç için hangi şirkete başvuracağınızı kusur tablosu belirler; çarpma sırası net değilse önce kusur raporu veya bilirkişi görüşü almak gerekebilir.
Zincirleme kazada yaralanma ve ölüm tazminatı kimden istenir?
Bedensel zararda tazminat kusurlu sürücüden, işletenden ve sigortacıdan istenebilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi işletenin, sürücünün ve yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olmasını düzenler.
Birden fazla kişi tazminat yükümlüsüyse bunlar müteselsil sorumludur; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61. ve 62. maddeleri da aynı yönde, birlikte zarara sebebiyet verenlerin müteselsil sorumluluğunu ve iç ilişkide kusurun ağırlığına göre paylaşımı öngörür. Mağdur kusurlu araçların sigortacılarına başvurabilir; ödeyen taraf sonra paylaşıma göre rücu eder. Sigortacı yine de kendi sigortalısının kusuru ve poliçe teminatı ile bağlıdır.
Genel Şartlar sağlık giderini, geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlığı, ölümde destekten yoksun kalmayı ayrı teminat türleri olarak sayar. Manevi tazminat ve gelir ya da kâr kaybı gibi dolaylı zararlar teminat dışındadır; bunlar kusurlu sürücü ve işletenden istenir. Kalemlerin nasıl hesaplandığını yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama aracında görebilirsiniz. Ceza dosyasında alınan rapor tazminat davasını etkilediği için ceza davasındaki kusur raporunun tazminata etkisi ayrıca izlenmelidir.
Poliçe limiti birden fazla mağdura yetmezse ne olur?
Limit yetmezse her mağdurun talebi oranında indirilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 96. maddesine göre zarar görenlerin alacakları sigorta tutarını aşarsa, her birinin sigortacıya karşı talebi sigorta tutarının alacaklar toplamına oranı kadar azaltılır.
Başka bir talepten habersiz olarak fazla ödeme yapan iyiniyetli sigortacı, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır. Genel Şartlar limitin kaza tarihindeki tutara göre belirlenmesini öngördüğü için hangi limitin geçerli olduğunu poliçenin ve kaza gününün belirler.
Oransal indirimden sonra kalan zarar, kusurlu işletene veya sürücüye karşı genel hükümlerle istenebilir. Sigortacı, sigorta sözleşmesinden doğan itirazlarını zarar görene karşı ileri süremez. Limit üstü zararın ayrıntıları ayrı bir yazının konusudur; burada yalnız çoklu mağdur hâli ele alınmıştır.
Zincirleme kazada araç değer kaybını kim karşılar?
Değer kaybını da kusurlu aracın sigortacısı karşılar; hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım teminat dışıdır. Genel Şartlardaki değişiklik 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış, 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir.
Yeni usulde araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır. Değer kaybı, sigorta eksperi tarafından aracın markası, yaşı, hasarlı kısımları ve önceki hasar durumuna göre kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el değeri arasındaki farkla belirlenir. Sigortacı hesaplanan tutarı nihai eksper raporunu izleyen iş günü bildirir. Değişiklik, değişiklikten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır; eski poliçeyle ilgili kazalarda eski şartlar gündeme gelebilir. Ayrıntılar için araç değer kaybında 1 Temmuz sonrası uygulama ve sigorta tahkim yoluyla değer kaybı alma yazılarına bakılabilir.
Zincirleme kazada değer kaybı her aracın kendi hasarı ve kusur dağılımına göre hesaplanır; ortadaki aracın değer kaybında iki çarpmanın kusur payı ayrı ayrı hesaba girer ve tutar bilirkişi hesabına bağlıdır. Trafikten çekilen veya hurdaya çıkan aracın değer kaybı ise teminat dışıdır. Ankara’da dosyanız varsa Ankara araç değer kaybı avukatı sayfasındaki bilgiler başvuru hazırlığı için kullanılabilir.
Sigorta başvurusu sonuçsuz kalırsa nereye başvurulur, süre ne kadardır?
Dava öncesinde sigortacıya yazılı başvuru yapılır; sigortacı on beş gün içinde cevap vermezse veya talebi karşılamazsa mahkemeye ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidilir. Bu düzen Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde ve Genel Şartların C.7 maddesinde yer alır.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda hak sahiplerinin, sigortacı tahkim sistemine üye olmasa da tahkimden yararlanabilmesini düzenler. Tahkim kararına karşı yolu sigorta tahkim kararına itiraz yazısında bulabilirsiniz.
Genel Şartların C.8 maddesine göre motorlu araç kazalarından doğan talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yılda, her hâlde kaza gününden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar. Fiil ceza kanununda daha uzun bir süreye bağlıysa o süre uygulanır. Süre hesabının ayrıntısı trafik kazasında zamanaşımı yazısındadır.
Kusur çekişmesinde hangi deliller toplanmalıdır?
Önce kaza tutanağını, ardından kamera ve hasar delillerini toplayın. Uygulamada kusur tespiti için tutanak, kamera ve MOBESE kayıtları, araçlardaki hasar izleri, fren izleri, tanık beyanları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirilir; bu liste kanundan değil mahkeme ve sigorta uygulamasından gelir.
- Aracın çarpma noktalarını ve araçların son durumunu gösteren fotoğraflar çekin.
- Yakındaki iş yeri veya MOBESE kamerasının kaydının saklanması için erken başvurun.
- Tutanakta çarpma sırası belirsizse itirazınızı tutanağa yazdırın.
- Tanıkların ad ve iletişim bilgisini alın.
Dosya mahkemeye giderse çarpma sırasına göre ayrı kusur hesabı için bilirkişi atanması istenebilir. Zincirleme kaza dosyasında tazminat ve kusur uyuşmazlığının yürütülmesi için trafik kazası tazminat davası ve Ankara trafik kazası avukatı sayfaları bu sürecin genel çerçevesini anlatır.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.