Çocuk trafik kazası tazminatı, zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılarak ve sonuç alınamazsa dava ya da tahkim yoluna gidilerek çocuk adına velisi tarafından istenir. Çocuğun maddi ve manevi zararı kusur, rapor, hesap ve süre bakımından yetişkinden farklı sorular doğurur. Önce başvuru sırasını, ardından çocuğa özgü kusur, iş gücü kaybı ve rapor konularını izleyin.
Çocuk trafik kazası tazminatı kimden ve nasıl istenir?
Tazminat önce kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortacısından istenir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi, zarar görenin zorunlu sigorta sınırları içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvurmasını ister. Sigortacı on beş gün içinde yanıt vermezse ya da yanıt talebi karşılamazsa dava açılır; Kanun ayrıca 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkim yolunu da öngörür.
Sigorta teminatı zararı karşılamıyorsa kalan kısım için sürücü ve araç işletenle birlikte tazminat yükümlüleri hasım gösterilir. Teminat tutarı kaza tarihindeki düzenlemeye göre belirlendiğinden başvuru dilekçesine yazmadan önce poliçedeki limite bakın. Yaralanma dosyalarında sürecin genel işleyişi için trafik kazası tazminat davası rehberi okunabilir.
Dosyayı hazırlarken kaza tespit tutanağını, çocuğun hastane kayıtlarını ve varsa ceza dosyasının numarasını bir araya getirin. Ankara’da yürütülen dosyalarda bu belgelerin tamamlanması Ankara trafik kazası avukatı desteğiyle de yapılabilir.
Veli çocuk adına nasıl başvurur, sürücü anne baba ise kim temsil eder?
Ergin olmayan çocuk ana babanın velayeti altındadır ve ana baba, velayet çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuğun yasal temsilcisidir; bunu 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 342. maddesi düzenler. Anne ya da baba çocuğun adına sigortaya başvurabilir ve davayı çocuk adına açabilir. Başvuruyu şu sırayla hazırlayın:
- Sigorta şirketine çocuk adına yazılı başvuru yapın; dilekçede kazayı, aracı ve çocuğun yaralanmasını anlatın.
- Kaza tutanağını, hastane ve tedavi belgelerini, nüfus kaydını ve gider belgelerini ekleyin.
- Başvuru tarihini gösteren evrakı saklayın; on beş günlük yanıt süresi bu tarihten işler.
- Yanıt gelmezse ya da yetersizse çocuk adına dava veya tahkim başvurusu yapın.
Aracı çocuğun anne ya da babası kullanıyorsa temsilcinin menfaati ile çocuğun menfaati çatışabilir. Türk Medenî Kanunu’nun 426. maddesinin ikinci fıkrası bu durumda vesayet makamının temsil kayyımı atamasını öngörür. Çocuk, sürücü anne ya da babadan ayrı olarak tazminat isteyebilir; sürücünün çocuğa karşı sorumluluğunda hatır taşıması indiriminin yeri ise trafik kazasında hatır taşıması yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Çocuğa kusur yüklenir mi, ayırt etme gücü neyi değiştirir?
Çocuğa kusur yüklenebilmesi için önce ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Türk Medenî Kanunu’nun 13. maddesi, yaşın küçüklüğü yüzünden akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkesi ayırt etme gücüne sahip sayar. Ayırt etme gücü olmayanın fiilleri hukuki sonuç doğurmaz; ayırt etme gücüne sahip küçükler ise haksız fiillerinden sorumludur.
Kanunda belirli bir yaş sınırı yoktur; mahkeme çocuğun yaşına, gelişimine ve olay anındaki durumuna bakar. Örneğin kavşakta aniden yola fırlayan çocuk ile park halindeki araçtan inen çocuk aynı biçimde değerlendirilmez. Çocuk ayırt etme gücüne sahip bulunsa bile kusurun zarara etkisi ayrıca incelenir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52. maddesi, zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması hâlinde hâkimin tazminatı indirebileceğini veya tamamen kaldırabileceğini söyler. Çocuğun kusuru yaya, bisiklet sürücüsü ya da araç içi yolcu olmasına göre farklı kurulur. Motorsuz taşıt kullanan çocuklara Karayolları Trafik Kanunu’nun 77. maddesi uyarınca yayalara ilişkin hükümler uygulanır. İndirim oranını bilirkişi kusur raporu ve mahkeme belirler.
Çocuk koltuğu veya kemer kullanılmadıysa tazminattan indirim yapılır mı?
Kemer ya da çocuk bağlama sistemi kullanılmaması indirim nedeni olabilir; ancak indirim için bu ihlalin zararın doğmasında veya artmasında etkili olması gerekir. Kanunda sabit bir indirim oranı yoktur; mahkeme Türk Borçlar Kanunu’nun 52. maddesine dayanarak indirimi takdir eder. Kemer takılı olsaydı yaralanmanın oluşmayacağı ya da hafif kalacağı bilirkişi raporuyla gösterilemiyorsa indirimin dayanağı zayıflar.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. maddesi emniyet kemeri ve çocuk bağlama sistemi dahil koruyucu sistemlerin usulüne uygun kullanılmasını zorunlu kılar. Maddenin bu hâli 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değişmiş, değişiklik 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girmiştir. Düzenlemeye göre sürücü, on beş yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmasını sağlamakla yükümlüdür ve aksi hâlde 5.000 TL idari para cezası öngörülür.
Kaza 27 Şubat 2026’dan önce olduysa maddenin o tarihte yürürlükte olan metni esas alınır; kaza tarihini dilekçede açıkça belirtin. Yetişkin yolcuya ilişkin kemer indirimi için emniyet kemeri müterafik kusur yazısına bakılabilir; çocuk yolcuda ise sürücünün çocuğu bağlama yükümlülüğü ayrıca tartışılır.
Gelir elde etmeyen çocuğun iş gücü kaybı nasıl hesaplanır?
Çocuğun geliri olmasa da kalıcı sakatlık çalışma gücünü azalttığı için iş gücü kaybı tazminatı istenebilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesi bedensel zararda tedavi giderini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpları tazmin kapsamına alır.
Çocuğun gelecekteki geliri bilinmediğinden bilirkişi varsayıma dayalı bir hesap yapar. Resmî kaynakta bu varsayım için sabit bir yöntem yer almaz; hangi gelir düzeyinin, hangi yaş ve eğitim durumunun esas alınacağını mahkeme bilirkişi aracılığıyla belirler. Hesabın temelinde kalıcı maluliyet oranı yer aldığı için rapor çelişkili çıkarsa çelişkili maluliyet raporu yazısındaki yol izlenir. Genel yaralanma hesabının mantığı yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama sayfasında görülebilir; çocuğa özgü varsayım o araçta yer almaz.
Faiz bakımından 16 Temmuz 2026’da kabul edilen 7589 sayılı Kanun, Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine yeni fıkralar eklemiştir. Kanun 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve aynı gün yürürlüğe girmiştir. Yeni fıkralara göre kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, bilinemeyen döneme ilişkin tazminata karar tarihinden kanuni faiz işletilir; tahkikat başlayıncaya kadar yapılan ifa amaçlı ödemeler de oransal olarak mahsup edilir. Bu rejim yalnız yürürlük tarihinden sonra meydana gelen olaylara uygulanır; daha önceki kazalarda eski hüküm geçerlidir.
Çocuğun kaza sonrası sağlık kurulu raporu hangi yönetmeliğe göre alınır?
Çocuğun kazaya bağlı durumunu gösteren rapor, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in 9. maddesine göre düzenlenir. Yönetmelik, iş kazası ve meslek hastalığı dışındaki kaza ve yaralanma nedeniyle oluşan özel gereksinimlerde Çocuklar İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu verilmesini öngörür. Rapor, kurumlarca resmî yazıyla kaza belgeleriyle birlikte yetkili sağlık kuruluşundan istenir.
Yetişkinler için ayrı bir yönetmelik vardır; çocuğun raporu o yönetmeliğe göre alınmaz. Tazminat davasında hangi ölçütün ve cetvelin esas alınacağını mahkeme, istediği rapor ve bilirkişi incelemesi üzerinden belirler. Kazanın hangi tarihte olduğuna göre maluliyet ölçütünün değişebileceğini maluliyet oranı ve kaza tarihi yazısı ayrıca açıklar.
Çocuk ve yakınları için manevi tazminat istenir mi?
Evet, istenir. Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi, bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde hâkimin olayın özelliklerini gözeterek uygun miktarda manevi tazminata karar verebileceğini söyler. Çocuk bu talebi velisi aracılığıyla ileri sürer; miktar kanunda sabit değildir, yaralanmanın ağırlığı, tedavi süreci ve kalıcı sonuçlar mahkemenin takdirini şekillendirir.
Aynı madde, ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat verilebileceğini belirtir. Çocuğun anne babası bu nedenle kendi adlarına ayrı bir manevi tazminat talebinde bulunabilir. Hangi yakınlık derecesinin ve hangi sakatlık düzeyinin talebe imkân verdiği yakınlara manevi tazminat ve kalıcı sakatlık yazısında anlatılmıştır.
Çocuğun trafik kazası tazminat davasında zamanaşımı ne zaman dolar?
Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi uyarınca motorlu araç kazasından doğan maddi tazminat talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunundaki zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır. Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi de haksız fiil için aynı iki yıl ve on yıl düzenini kurar.
Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Çocuğun kazanın ardından uzun süre tedavi görmesi, sürenin hangi günden başlayacağı tartışmasını doğurabilir; bu nedenle süreyi velinin zararı öğrendiği tarihe göre değil, güvenli tarafta kalarak kaza tarihine göre takip edin. Ceza zamanaşımının uzun olduğu dosyalarda uygulanacak süre ve kesilme halleri trafik kazasında zamanaşımı yazısında ayrıntılı işlenmiştir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.