Hakaret Suçu Cezası Ne Kadar? TCK 125 ve Memura Hakaret 2026

Hakaret suçu cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesine göre üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette alt sınır bir yıla çıkar ve savcılık şikâyet aramadan soruşturma yürütür. Diğer hâllerde şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmekten itibaren altı aydır; hakarette uzlaştırma yoktur, memura hakaret dışındaki hâllerde ise ön ödeme uygulanır.

Hakaret suçu cezası ne kadar, adli para cezası nasıl hesaplanır?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da söven kişiyi üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırır. Hâkim bu iki yaptırımdan birini seçer; ikisine birlikte hükmedemez.

Adli para cezası seçilirse önce gün sayısı belirlenir, sonra her gün için sanığın ekonomik durumuna göre bir miktar takdir edilir. TCK 52’ye göre bir günün karşılığı en az 100, en çok 500 TL’dir; bu aralık 1 Haziran 2024’ten beri uygulanır. Örneğin 150 gün karşılığı adli para cezasında günlük miktar 100 TL takdir edilirse ceza 15.000 TL olur.

Cezanın üst ve alt sınırı, hakaretin kime ve nasıl yapıldığına göre değişir:

Hangi sözler hakaret sayılır, ağır eleştiri suç oluşturur mu?

Hakaret iki yolla işlenir: kişiye onur kırıcı somut bir fiil yüklemek (“rüşvet aldı”, “kasadan para çaldı” gibi) ya da sövmek (“şerefsiz”, “aptal” gibi). Mağdurun adı anılmasa da sözün kime yöneldiği duraksamaya yer bırakmayacak biçimde anlaşılıyorsa TCK 126 gereğince mağdur belirlenmiş sayılır. Hakaret yalnız gerçek kişiye karşı işlenir; bir şirkete yöneltilen söz, ancak yöneticisini veya çalışanını hedef alıyorsa suç oluşturabilir.

Her sert söz hakaret değildir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 19 Kasım 2024 tarihli, 2022/1913 Esas, 2024/14806 Karar sayılı kararında sosyal medya paylaşımındaki ifadeler bütün olarak ele alınmış; sözlerin onur kırıcı boyutta olmayıp nezaket dışı kaba söz ve ağır eleştiri niteliğinde kaldığı belirtilerek mahkûmiyet bozulmuştur. Kaba söz ile hakaret ayrımında mahkeme sözün içeriğine, söylendiği ortama ve hedefin kamusal kimliğine bakar; siyasetçi ve kamu görevlisi, sıradan kişiye göre daha ağır eleştiriye katlanmak durumundadır.

Mağdurun bulunmadığı yerde söylenen hakaret ise ancak en az üç kişiyle ihtilat edilerek, yani söz mağdur dışındaki en az üç kişiye ulaştırılarak işlenirse cezalandırılır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 19 Mart 2025 tarihli, 2023/405 Esas, 2025/127 Karar sayılı kararında, mağdurun yokluğunda yalnız bir tanığın yanında söylenen söz bakımından bu şart gerçekleşmediğinden beraat kararı onanmıştır.

Mesajla, WhatsApp’ta veya sosyal medyada hakaretin cezası nedir?

Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle yapılan hakaret, TCK 125/2 gereğince yüz yüze hakaret gibi cezalandırılır; SMS, WhatsApp mesajı, sesli mesaj ve e-posta bu kapsamdadır. Bu hâlde üç kişiyle ihtilat şartı aranmaz, ceza yine üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli paradır.

İletinin mağdurun telefonuna gitmesi şart değildir; failin, mesajın mağdura ulaşacağını bilmesi ve istemesi yeterlidir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 1 Temmuz 2024 tarihli, 2021/42282 Esas, 2024/9402 Karar sayılı kararında, mağdura iletilmesi için onunla aynı evde yaşayan ablasının telefonuna gönderilen sinkaflı mesajlar ileti yoluyla hakaret sayılmıştır. Mesaj başkasına gönderilmiş ve mağdur bunu tesadüfen öğrenmişse, ileti yoluyla hakaret oluşmaz.

Herkese açık paylaşımda hakaret alenen işlenmiş olur ve TCK 125/4 gereğince ceza altıda bir artırılır. Aleniyet için paylaşımın belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülebilmesi gerekir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 11 Aralık 2024 tarihli, 2022/1186 Esas, 2024/16724 Karar sayılı kararında yalnız arkadaşların görebildiği Facebook paylaşımında aleniyetin oluşmadığını kabul ederek artırımı hükümden çıkarmıştır. Üyeleri belirli kapalı bir WhatsApp grubunda da aynı ölçüt uygulanır: mağdur gruptaysa söz ileti yoluyla hakaret, mağdur grupta değilse en az üç üyeye ulaşan söz gıyapta hakaret olarak değerlendirilebilir.

Memura hakaret cezası nedir, şikâyet olmadan dava açılır mı?

Kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakarette TCK 125/3-a gereğince cezanın alt sınırı bir yıldır, üst sınırı iki yıl olarak kalır. Hakaret alenen yapıldıysa ceza ayrıca altıda bir artırılır. Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı yapılan hakaret, TCK 125/5’e göre kurulu oluşturan üyelerin her birine karşı işlenmiş sayılır ve zincirleme suç hükümleri uygulanır.

Nitelikli hâl için mağdurun kamu görevlisi olması yetmez; hakaret ile yürütülen kamu görevi arasında nedensellik bağı bulunmalıdır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 16 Eylül 2024 tarihli, 2021/37563 Esas, 2024/10399 Karar sayılı kararındaki olayda trafik polisine, arkadaşına olan özel bir borç tartışması yüzünden hakaret edilmiştir. Daire, hakaretin görevden kaynaklanmadığını belirterek TCK 125/1 yerine 125/3-a’dan kurulan hükmü bozmuştur.

Memura görevinden dolayı hakaret şikâyete bağlı değildir; TCK 131/1 gereğince savcılık suçu öğrenince kendiliğinden soruşturma başlatır ve görevlinin şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Bu suçta uzlaştırma da ön ödeme de uygulanmaz. Görevlinin görevini yapmasını engellemek için ona karşı cebir veya tehdit kullanıldıysa ayrıca görevi yaptırmamak için direnme suçu gündeme gelir.

Cumhurbaşkanına hakaret ise TCK 299’da ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir; cezası bir yıldan dört yıla kadar hapistir ve kovuşturması Adalet Bakanının iznine bağlıdır.

Hakaret suçunda ceza hangi hâllerde artar, azalır veya hiç verilmez?

Kişinin dini, siyasi, sosyal veya felsefi inanç ve düşüncelerini açıklaması ya da dinin emir ve yasaklarına uyması nedeniyle yapılan hakarette cezanın alt sınırı bir yıldır (TCK 125/3-b). Aynı alt sınır, kişinin dinine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle yapılan hakarette de uygulanır (TCK 125/3-c). Bu iki hâl, memura hakaretten farklı olarak şikâyete bağlıdır ve ön ödeme kapsamındadır.

Kişiye isnat edilen ve suç oluşturan fiil ispatlanırsa TCK 127 gereğince ceza verilmez; isnat edilen suçtan kesinleşmiş mahkûmiyet varsa isnat ispatlanmış sayılır. Bunun dışında ispat talebi, ancak isnadın doğruluğunun anlaşılmasında kamu yararı bulunursa veya şikâyetçi ispata razı olursa kabul edilir. İspatlanmış bir fiilden söz edilerek sövülmesi ise yine cezalandırılır. Gerçek olmadığı bilinen bir suç isnadı yetkili makama bildirilirse iftira suçu gündeme gelir.

Mahkemeye, savcılığa veya idari makamlara yapılan yazılı ya da sözlü başvuru, iddia ve savunmalarda kişiler hakkında olumsuz değerlendirme yapılması TCK 128 gereğince cezalandırılmaz. Bunun için sözlerin gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir.

Hakaret haksız bir fiile tepki olarak yapılmışsa hâkim cezayı üçte birine kadar indirebilir veya ceza vermekten vazgeçebilir; kasten yaralamaya tepki olarak yapılan hakarette ise ceza verilmez (TCK 129/1-2). Hakaret karşılıklı yapılmışsa olayın niteliğine göre taraflardan ikisi veya biri hakkında aynı indirim veya vazgeçme uygulanabilir (TCK 129/3). Ölmüş bir kişinin hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek yapılan hakaret de TCK 130 gereğince üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir.

Hakaret suçu şikâyete tabi mi, şikâyet süresi ne kadar?

Evet; kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakaret dışında hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK 131/1). Mağdur şikâyet etmeden önce ölürse veya suç ölmüş kişinin hatırasına karşı işlendiyse ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir.

TCK 73’e göre şikâyet süresi, fiili ve failin kim olduğunu öğrenme gününden başlayan altı aydır. 14 Kasım 2024’te yürürlüğe giren 7531 sayılı Kanun’la eklenen kural uyarınca hakarette şikâyet süresi, öğrenme tarihi ne olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Örneğin üç yıl önce yapılmış bir paylaşımı yeni gören kişi artık şikâyette bulunamaz. Dava zamanaşımı ise TCK 66’ya göre sekiz yıldır.

Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa sözlü ya da dilekçeyle yapılır. Şikâyetten vazgeçme hüküm kesinleşinceye kadar davayı düşürür, ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK 73/4, 73/6). Vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklayan mağdur, sonradan hukuk mahkemesinde tazminat davası açamaz (TCK 73/7). Şikâyetçi, kamu davası açıldıktan sonra davaya katılan olarak katılabilir ve bu sıfatla hükme karşı istinaf ve temyize başvurabilir. Şikâyetten vazgeçmenin usulü ve zamanı bu sonuçları doğrudan belirler.

Hakaret suçunda uzlaştırma ve ön ödeme var mı?

Hakaret suçunda uzlaştırma yoktur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin üçüncü fıkrası, şikâyete bağlı olsa bile hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini düzenler. 2024’teki değişiklikle yalnız mesajla hakaret uzlaştırma dışına çıkarılmıştı; 25 Aralık 2025’te yayımlanan 7571 sayılı Kanun’la yasak TCK 125’in tamamına genişletilmiştir. O tarihte uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalar ise eski hükme göre sonuçlandırılır.

Uzlaştırmanın yerini ön ödeme almıştır. TCK 75/6 gereğince kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki bütün hakaret hâllerinde savcılık, dava açmadan önce şüpheliye ön ödeme teklif eder. Şüpheli, tebliğden itibaren on gün içinde belirlenen miktarı soruşturma giderleriyle birlikte öderse hakkında kamu davası açılmaz; aynı süre içinde isterse ödeme birer ay arayla üç eşit taksite bölünür.

Savcılıklar ön ödeme miktarını uygulamada hapis cezasının alt sınırındaki her gün için 100 TL üzerinden hesaplamaktadır (TCK 75/1-b). Bu yöntemle hakaretin temel şekli için üç aylık alt sınır doksan gün sayılarak 9.000 TL ile soruşturma giderleri istenir; alt sınırı bir yıl olan inanç veya kutsal değerler nedeniyle hakarette tutar daha yüksektir. Ödeme üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararı mahkûmiyet değildir, yalnız buna mahsus sisteme kaydedilir. Ancak hakaret beş yıl içinde tekrar işlenirse aynı suçtan dolayı ön ödeme hükümleri uygulanmaz. Taksit ödenmezse ön ödeme hükümsüz kalır ve soruşturma devam eder.

Hakaret davası nasıl görülür, ceza ertelenir veya HAGB verilir mi?

Hakaret davaları asliye ceza mahkemesinde görülür; Ankara’daki dosyalarda Ankara asliye ceza avukatı desteği alınabilir. Hakaret seri muhakeme usulünün uygulandığı suçlar arasında yer almaz. Buna karşılık CMK 251’deki basit yargılama usulü, üst sınırı iki yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda uygulanabildiğinden hakaretin temel şekli bu kapsamdadır. Bu usulde mahkeme duruşma yapmadan yazılı savunmaya göre karar verir; mahkûmiyette sonuç ceza dörtte bir indirilir.

Hakaret, alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlardan olmadığından şüpheli çocuk veya kendini savunamayacak durumda değilse zorunlu müdafi atanmaz; şüpheli ve sanık dilerse bir ceza avukatı ile temsil edilir.

Sonuç ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olursa mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve varsa zararın giderilmesi gerekir; sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur. CMK 231’in bu fıkraları 31 Temmuz 2026’da yayımlanan 7589 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenmiş, iki yıllık sınır ve beş yıllık denetim süresi korunmuştur.

HAGB verilmezse iki yıl veya daha az hapis cezası TCK 51 gereğince ertelenebilir. Bir yıl veya daha kısa hapis cezası ise TCK 50 gereğince adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. HAGB kararı verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez.

Hakaret nasıl ispatlanır, manevi tazminat istenebilir mi?

Yüz yüze hakarette en sık delil tanık beyanıdır. Mesaj ve sosyal medya hakaretinde ekran görüntüsünü, mesajın tarihini ve saatini, gönderen numarayı veya kullanıcı adını ve paylaşımın bağlantı adresini birlikte saklayın. İçeriğin silinme ihtimali varsa noter aracılığıyla elektronik ortamda tespit (e-Tespit) yaptırılabilir. Hakaret, telefon dinlemesine izin verilen katalog suçlardan değildir; arama kayıtları ise diğer delillerle birlikte kullanılabilir. Gizli ses kaydı kural olarak hukuka aykırı delildir; Yargıtay, ani gelişen ve başka türlü ispat imkânı bulunmayan durumlarda alınan kaydı istisnaen delil olarak kabul edebilmektedir.

Hakaret aynı zamanda kişilik hakkına saldırıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi kişilik hakkı zedelenen kişiye manevi tazminat isteme hakkı tanır; hâkim ayrıca saldırıyı kınayan bir karar verip yayımlanmasına hükmedebilir. Manevi tazminat davası ceza davasından ayrı olarak hukuk mahkemesinde açılır; ceza davasının sonucunu beklemek zorunlu değildir.

Tazminat istemi, zararı ve faili öğrenmeden itibaren iki yılda ve her hâlde fiilden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar; hakaret için ceza kanunundaki sekiz yıllık dava zamanaşımı daha uzun olduğundan TBK 72 gereğince o süre uygulanır. Hakaretle birlikte “seni bitireceğim” gibi sözler de söylendiyse ayrıca tehdit suçu oluşur ve iki suç için ayrı ceza verilir. Basit tehdit uzlaştırma kapsamındadır ve hakaretle birlikte aynı kişiye karşı işlense de tehdit bakımından uzlaştırma uygulanır (CMK 253/3); ancak hakaret kamu görevlisine görevinden dolayı yapılmışsa aynı görevliye yönelik tehdit için uzlaştırma yoluna gidilmez.

Şikâyet dilekçesinde sözün tam metnini, tarihini, nerede ve hangi araçla söylendiğini, kimlerin duyduğunu ve hakaretin görevle bağlantısı varsa bunu açıkça yazın; savcılık fiilin 125’in hangi fıkrasına girdiğini ve ön ödeme teklif edip etmeyeceğini bu bilgilere göre belirler. Şüpheli tarafta iseniz ön ödeme tebligatındaki on günlük süreyi kaçırmayın; süre geçerse savcılık iddianame düzenleyebilir.

Av. Muhammet Ali BEYHAN