Sosyal medyada hakaret suçu için sözlerin kaba olması yetmez; sözler onur, şeref ve saygınlığı rencide eden somut bir olgu isnadı veya sövme niteliği taşımalıdır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi 7 Mayıs 2025 tarihli kararında, Facebook’ta katılana hitaben söylenen sözleri rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı bir hitap tarzı olarak nitelendirdi ve hakaret suçundan verilen mahkûmiyeti bozdu. Daire’ye göre bu dosyada suçun unsurları oluşmadığından sanığın beraati gerekiyordu; sözlerin kendisi karar metninde yer almıyor.
Yargıtay sosyal medyadaki kaba sözler için mahkûmiyeti hangi gerekçeyle bozdu?
Daire, sözlerin muhatabın saygınlığını rencide edecek boyuta ulaşmadığını, yalnız kaba bir hitap tarzı olduğunu kabul etti. Kararın gerekçesi şöyledir:
Karar metninden
“Yargılamaya konu somut olayda; sanığın, facebook isimli sosyal medya internet sitesinde katılana hitaben söylediği iddia ve kabul edilen sözlerin, muhatabın …, … ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu, dolayısıyla hakaret suçunun unsurları itibari ile oluşmadığı anlaşıldığından, sanığın beraati yerine, mahkumiyetine karar verilmesi nedeniyle hüküm hukuka aykırı bulunmuş ve açıklanan nedenle Tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.”
Alıntıdaki üç noktalar, karar metninin yayımlanmış hâlindeki anonimleştirmeden kaynaklanır ve aynen korunmuştur; gizlenen kelimeler sanığın sözleri değil, muhatabın korunan değerlerini sayan kelimelerdir. Hüküm, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 302. maddesi uyarınca bozuldu. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tebliğnamesinde hükmün onanmasını istemişti; Daire bu görüşe katılmadı:
Hüküm fıkrası
“Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,”
Hakaret suçu hangi sözlerle oluşur?
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 125. maddesi hakareti iki seçimlik hareketle tanımlar. Birincisi, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmektir; ikincisi, sövmek suretiyle onur, şeref ve saygınlığına saldırmaktır. Daire bu kararda, hakaretle korunan değerin kişinin saygınlığı olduğunu ve davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olması gerektiğini belirtti.
Daire’ye göre bir sözün tahkir edici olup olmadığı zamana, yere ve duruma göre değişebilir. Her ağır eleştiri veya rahatsız edici söz hakaret sayılmaz; sözün açıkça saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadı ya da sövme oluşturması gerekir. Kaba, nezaket dışı bir hitap bu eşiğin altında kalabilir; hakaret suçunun şartları her sözde ayrı ayrı aranır.
Kararda sanık Facebook’taki sözler nedeniyle neden mahkûm edilmişti?
Sanık, Facebook’ta katılana hitaben söylediği kabul edilen sözler nedeniyle hakaret suçundan yargılandı ve Ankara 3. Asliye Ceza Mahkemesince mahkûm edildi. Bölge adliye mahkemesi 2020 yılında verdiği kararla (E. 2019/2558, K. 2020/2091) istinaf başvurusunu esastan reddetti. Karar metninde sözlerin içeriği, ilk derece hükmünün tarihi ve verilen cezanın türü ile miktarı yer almıyor.
Hükmü yalnız sanık temyiz etti. Sanık, suç kastının bulunmadığını ve paylaşımın suç oluşturduğunu bilmediğini ileri sürdü. Gerekçede kast iddiası ayrıca tartışılmadı; Daire sonuca sözlerin niteliğinden ulaştı.
Sosyal medyada hakarette ceza, şikâyet süresi ve uzlaştırma nasıl işler?
TCK 125/1 hakarete üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür; hakaret alenen işlenirse TCK 125/4 uyarınca ceza altıda bir oranında artırılır. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında, soruşturma ve kovuşturma TCK 131 uyarınca mağdurun şikâyetine bağlıdır.
TCK 73 uyarınca şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır; hakaret suçunda bu süre, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürür, ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez; şikâyetten vazgeçme hükmün kesinleşmesinden sonra yapılırsa cezanın infazına engel olmaz. Hakaret suçu şikâyete bağlı olsa da CMK 253/3 uyarınca uzlaştırma kapsamı dışındadır. Bu yasak 7531 sayılı Kanun’la önce yalnız mağduru muhatap alan iletiyle işlenen hakarete getirilmiş, 24 Aralık 2025’te kabul edilen 7571 sayılı Kanun’la hakaretin tamamına genişletilmiştir.
Kaba söz nedeniyle verilen hakaret mahkûmiyeti bozulunca dosyada ne olur?
Daire, dosyanın CMK 304 uyarınca Ankara 3. Asliye Ceza Mahkemesine, karar örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmesine karar verdi. Mahkeme, CMK 307 uyarınca taraflara bozmaya karşı diyeceklerini sorar; ardından bozmaya uyabilir veya direnebilir. Bozma kararı beraati kendiliğinden doğurmaz; mahkeme bozmaya uyarsa beraat kararını kendisi verir.
Bozmaya uyularak verilen yeni karara karşı yalnız temyiz yoluna başvurulabilir. Direnme kararı önce 4. Ceza Dairesine gider; Daire kararını düzeltmezse dosya Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilir. Hüküm yalnız sanık tarafından temyiz edildiği için yeniden verilecek ceza, önceki hükümdeki cezadan daha ağır olamaz.
Sosyal medyadaki sözler nedeniyle hakaretle suçlanan kişi neye dayanabilir?
Savunmayı sözlerin tamamı ve bağlamı üzerine kurun; yalnız şikâyete konu cümleyi değil, paylaşımın veya yazışmanın öncesini ve sonrasını da dosyaya sunun. Ardından her sözün somut bir olgu isnadı ya da sövme mi, yoksa kaba bir hitap mı olduğunu ayrı ayrı ortaya koyun. Bu kararın sonucu, sövme veya onur kırıcı somut bir olgu isnadı içeren sözlere aktarılamaz.
Şikâyetin altı aylık ve iki yıllık sürelere uygun yapılıp yapılmadığını da kontrol edin; süre geçmişse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında asliye ceza davalarında müdafi yardımından yararlanabilir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.