Soruşturma kapsamında banka hesabı askıya alma, CMK 128/A uyarınca bankanın hesabı en çok 48 saat süreyle kısıtlamasıdır; hâkim kararıyla verilen el koymadan farklıdır. Hesabınızdaki kısıtın kaynağını bankadan yazılı olarak öğrenin; çünkü süre, başvuru yeri ve itiraz yolu tedbirin türüne göre değişir.
Soruşturmada banka hesabı askıya alma nedir, bloke ile aynı mıdır?
Bloke günlük dilde hesabın hareket görmemesini anlatan genel bir sözdür; hukuken arkasında birden çok tedbir olabilir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 128/A maddesi, belirli suçlarda makul şüphe varsa banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısının suçta kullanılan hesabı en çok 48 saat askıya almasına izin verir.
Bu tedbir geçicidir ve kararı mahkeme değil mali kurum verir. Hesaptaki paraya kalıcı olarak el koymak ise ayrı bir koruma tedbiridir ve hâkim kararı ister; iki tedbirin koşulları aşağıda karşılaştırılmıştır.
Örneğin, tanımadığınız kişiden gelen havaleler nedeniyle hesabınız kısıtlandıysa önce bu kısıtın askıya alma mı, el koyma mı olduğunu belirlemek gerekir; izleyeceğiniz yol buna bağlıdır.
Hesaptaki bloke icra mı, MASAK mı, savcılık mı? Nasıl anlaşılır?
Dört ayrı kaynak mümkündür. İcra haczi bir takip dosyasından gelir ve işlemi icra dairesi yürütür; ceza soruşturmasıyla ilgisi yoktur. Diğer üçü ceza veya aklama şüphesiyle ilgilidir: bankanın CMK 128/A askıya alması, hâkimin CMK 128 el koyma kararı ve MASAK’ın idari askıya alması.
5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un 19/A maddesi, aklama veya terör finansmanı şüphesi bulunan işlemin yedi iş günü süreyle askıya alınmasını düzenler. Bu tedbiri Bakan adına MASAK uygular; savcılık veya mahkeme kararı gerektirmez.
Hangisiyle karşılaştığınızı anlamak için bankadan, kısıtın hangi kurumun hangi yazısına dayandığını, tarihini ve süresini gösteren yazılı bilgi isteyin. Yazıda icra dairesi görünüyorsa konu takip dosyasıdır; Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkeme görünüyorsa CMK tedbirleri devreye girer.
Hesap sahibi savcılığa nasıl başvurur, savcı ne kadar sürede karar verir?
CMK 128/A’ya göre mali kurum askıya almayı ve hesap hareketlerini Cumhuriyet başsavcılığına bildirir, hesap sahibine de bildirir. Hesap sahibi askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir.
Başvuru dilekçesinde hesabın IBAN’ını, askıya alma tarihini, bankadan aldığınız bildirimi ve hesaptaki paranın kaynağını yazın; dayanak belgeleri ekleyin. Süre kısa olduğu için dilekçeyi bankanın bildirimini aldığınız gün hazırlamak işe yarar. Şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrıldıysanız aynı bilgileri ifadenizde de tutarlı anlatın.
48 saat dolunca hesap açılır mı, hâkim onayı ne zaman gerekir?
Askıya alma en çok 48 saat sürer. Bu süre içinde hesaptaki suça konu menfaate el konulmazsa kısıtın sürmesi için kanunda dayanak kalmaz; yine de hesabın fiilen açıldığını bankadan yazılı teyit isteyerek doğrulayın.
Askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca varsa Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle hesaba el konulabilir. Savcı emriyle yapılan el koyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim el koymadan itibaren 48 saat içinde karar açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar. Bu aşamada CMK 128’deki rapor şartı aranmaz.
CMK 128 el koyma ile 128/A askıya alma arasındaki fark nedir?
CMK 128, suçun işlendiğine ve hesaptaki varlığın suçtan elde edildiğine dair kuvvetli şüphe sebebini ve somut delilleri arar; bunun yanında ilgili kurumdan rapor alınmasını ister. Kararı yalnız hâkim verir, karar bankaya derhâl bildirilir ve ayrıca tebliğ edilir.
CMK 128/A ise makul şüpheyle yetinir, yalnız kanunda sayılan suçlarda uygulanır ve ilk adımı mali kurum atar. 128/A hızlı ve kısa süreli bir ön tedbirdir; 128 ise delillere dayanan, hâkim denetiminde verilen daha kalıcı bir tedbirdir.
Hesaba el konulursa itiraz kime ve kaç hafta içinde yapılır?
Hâkim kararlarına karşı itiraz, kanunda ayrı hüküm olmayan hâllerde kararı öğrenme tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren mercie verilen dilekçeyle yapılır. Bu süre 7499 sayılı Kanun’la yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır.
Kararı sulh ceza hâkimliği verdiyse itirazı bir sonraki numaralı sulh ceza hâkimliği inceler. Hangi merciin karar verdiği, bankanın size gösterdiği yazıda ve soruşturma dosyasında yer alır; dilekçeyi yazmadan önce bunu kontrol edin. Hesap nedeniyle hâlâ gözaltı, tutuklama veya denetimli serbestlik gündemdeyse tutuklama kararına itiraz ile adli kontrol kararına itiraz ayrı süre ve usullere tabidir.
Hesabı açtırmak için hangi belgeler hazırlanmalıdır?
Savcılık da hâkim de hesaptaki paranın suçla bağlantısına bakar; bu yüzden paranın nereden geldiğini gösteren belgeler başvurunun özüdür. Kanun belge listesi saymaz, aşağıdakiler pratik bir hazırlık önerisidir:
- Maaş bordrosu, serbest meslek makbuzu veya fatura gibi paranın kaynağını gösteren belgeler.
- Hesaba gelen şüpheli havalelerin dekontları ve gönderenle aranızdaki ilişkiyi gösteren sözleşme, kira veya satış kaydı.
- IBAN’ınızı başkasına kullandırdıysanız bunun nasıl ve neden olduğunu gösteren mesajlar ile hesap hareketleri.
Paranın dolandırılan kişiye ait olduğu anlaşılırsa CMK 128/A’ya göre el konulan menfaat soruşturma veya kovuşturma evresinde mağdura iade edilir. Askıya alma kararını uygulayan kurum hukuki bakımdan sorumlu tutulmaz; bu yüzden bankaya karşı sorumluluk talebi yerine savcılık ve mahkeme önündeki başvuru yolunu izleyin. Dolandırıldığını düşünen mağdur ise bankaya bildirimle birlikte şikâyetini nereye yapacağını ayrıca belirlemelidir.
IBAN’ını başkasına veren hesap sahibinin cezai sorumluluğu IBAN kullandırma ve dolandırıcılık suçu kapsamında ayrıca tartışılır. Tedbir sonunda hak sahibi olduğunuz anlaşılırsa, soruşturma süresince uğradığınız zarar için koruma tedbiri tazminatı yolu açık olabilir. Telefon, bilgisayar gibi eşyalara da el konulduysa el konulan telefonun iadesi ayrı bir başvuruyla istenir.
CMK 128/A ne zaman yürürlüğe girdi, hangi suçlarda uygulanır?
CMK 128/A, 7571 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle eklendi. Kanun 24 Aralık 2025’te kabul edildi, 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Madde yalnız Türk Ceza Kanunu’nun 142. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi, 158. maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (l) bentleri ile 245. maddesindeki suçlar için uygulanır; başka suçlara genişletilemez. Bankanın size bildirdiği dayanak bu suçlardan biri değilse CMK 128/A’nın kapsamı dışında kalınır.
Banka hesabı askıya alma kararına karşı başvuru, belge ve süre planını dosyaya göre kurmak için Ankara ceza avukatı desteği alınabilir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.