Scooter veya bisikletle giderken bir motorlu araç çarptıysa elektrikli scooter kazasında tazminat, çarpan aracın işletenine ve o aracın zorunlu trafik sigortasına karşı istenir. Sigorta şirketi “motorsuz taşıt kullanıyordunuz” gerekçesiyle ödemeyi reddedebilir; bu gerekçe tek başına tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Önce kazanın hangi türde olduğunu belirleyin, ardından sigortaya yazılı başvurun.
Elektrikli scooter kazasında tazminat kimden istenir?
Kimden isteneceği, kazaya karışan tarafların kim olduğuna bağlıdır. Üç durum birbirinden ayrılır.
Birinci durumda bir otomobil, motosiklet veya başka bir motorlu araç scooter ya da bisikletliye çarpmıştır. Tazminat çarpan aracın işletenine ve bu aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasına karşı istenir; bu yazının asıl konusu bu durumdur. İkinci durumda scooter veya bisiklet bir yayaya çarpmıştır; bu hâlde genel hükümler uygulanır ve çarpan taşıt bakımından işletenin sorumluluğunu ya da zorunlu sigortayı devreye sokan bir motorlu araç kural olarak yoktur. Üçüncü durum, paylaşımlı scooterın arızalanması veya yol bozukluğu nedeniyle düşülmesidir; bu olaylarda sorumlu çoğu zaman işletmeci ya da yolu bakımla yükümlü idaredir ve ayrı bir hukuki yol izlenir.
Örneğin kavşakta dönüş yapan bir otomobilin bisikletliye çarpması birinci durumdadır; aynı bisikletin kaldırımda bir yayaya çarpması ikinci durumdadır. Sonraki bölümler önce birinci durumu, sonra diğer ikisini anlatır. Maddi zararın hesabı için ayrıca yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama sayfasındaki yöntem kullanılabilir.
7574 sayılı Kanun scooter ve bisiklet kazalarında ne değiştirdi? Zorunlu sigorta geldi mi?
Hayır; okunan kanun ve yönetmelik metinlerinde elektrikli scooter için zorunlu mali sorumluluk sigortası getiren bir hüküm yoktur. 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun’un 28. maddesi yalnızca Karayolları Trafik Kanunu’nun 103. maddesindeki ibareleri değiştirir: başlıktaki “motorlu bisiklet” yerine “elektrikli skuter”, birinci fıkradaki “taşıtlar ile motorlu bisiklet” yerine “taşıt ve elektrikli skuter” yazılır.
Yayım ile yürürlük tarihi aynı değildir. Aynı Kanun’un 35. maddesine göre 28. madde 1 Ocak 2027’de, kanunun diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bugün için 103. maddenin metni eski ibareleri taşır; yeni ifade 1 Ocak 2027’den sonra uygulanacaktır. 13 Ekim 2026 tarihli Elektrikli Skuter Yönetmeliği değişikliği ise idari para cezalarını düzenler, sigorta ya da tazminat hükmü içermez.
Sonuç olarak “zorunlu sigorta geldi” beklentisi kendi başına tazminat yolunu değiştirmez. Motorlu araç çarptıysa başvuru yolu karşı aracın sigortasıdır; scooterınızın sigortası olup olmaması bu yolu etkilemez.
Scooter veya bisikletliye çarpan aracın işleten kimdir, neden sorumludur?
Kural olarak işleten, aracın trafik siciline kayıtlı maliki, mülkiyeti saklı kalmak üzere satılan aracın siciline yazılı alıcısı, uzun süreli kiracısı, ariyet alanı ya da rehin alacaklısıdır. Bunlar dışındaki bir kişi ancak aracı kendi adına ve hesabına, yani kendi riskine işlettiği ve aracın fiilî tasarrufunun kendisinde olduğu ispat edilirse işleten sayılır. Bu nedenle aracı kısa süreliğine ödünç alan sürücü, bu şartlar kanıtlanmadıkça işleten olmaz.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin yaralanması hâlinde işletenin sorumlu olduğunu düzenler; aracın bağlı olduğu teşebbüs sahibi de işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten, sürücünün ve araçta çalışan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulur. Bu nedenle çarpan sürücü ile aracın işleteni farklı kişiler olsa da zarar gören ikisine birden başvurabilir.
Madde “bir kimsenin yaralanması”ndan söz eder; mağdurun scooter veya bisiklet kullanıyor olması işletenin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kanun’un 86. maddesi kurtulma yolunu sınırlar: işleten, kendisinin ve sorumlu olduğu kişilerin kusuru bulunmadığını, kazaya aracın bozukluğunun etki etmediğini ve kazanın mücbir sebepten ya da zarar görenin veya üçüncü bir kişinin ağır kusurundan doğduğunu ispat ederse sorumluluktan kurtulur. İspat yükü işletendedir.
İşletenin kimliği ve sorumluluğun kapsamı trafik kazasında işleten sorumluluğu kurallarına göre belirlenir.
Scooter veya bisiklet sürücüsünün kusuru tazminatı azaltır mı?
Evet, azaltabilir; ancak indirim otomatik değildir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52. maddesi, zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkili olması hâlinde hâkimin tazminatı indirebileceğini ya da tamamen kaldırabileceğini düzenler. Kusur oranı bu nedenle tazminatı doğrudan etkileyen bir hesaplama unsurudur.
Kask takmamak veya trafik kuralını ihlal etmek de ancak zararın doğmasına ya da büyümesine etki ettiyse indirim sebebi olur. Örneğin kask takılmamış olsa bile yaralanma yalnızca bacakta oluştuysa kaskın zararla ilgisi kurulamaz; baş yaralanmasında ise kask eksikliği zararın artmasında etkili sayılabilir. Mahkemenin takdiri bilirkişi raporundaki kusur dağılımına bağlıdır.
Karşı sürücü tam kusurlu değilse oran kaza tutanağı, kamera kayıtları ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Zarar görenin ağır kusuru ise Kanun’un 86. maddesi uyarınca işletene sorumluluktan kurtulma imkânı verebilir. Kusur indirimi karşı tarafta da tartışılır; örneğin yaya kazasında yayanın kusuru aynı biçimde tazminatın indirilmesine yol açabilir.
Kazadan sonra sigorta başvurusu için hangi belge ve deliller toplanmalı?
Kanun, dava veya tahkimden önce yalnızca yazılı başvuruyu ön şart yapar; sigortacının ödeme süresi ise zorunlu trafik sigortası Genel Şartlarında sayılan belgelerin kendisine ulaşmasıyla işlemeye başlar. Aşağıdaki liste bu belgelere ve zararın ispatına yarayan delillere ilişkin pratik bir özettir:
- Kaza tespit tutanağı ile karşı aracın plakası, sürücü ve sigorta bilgileri.
- Hastane kayıtları, tedavi evrakı ve iyileşme sonrası alınan sağlık kurulu ya da maluliyet raporu.
- Kaza yerindeki güvenlik kamerası kayıtları ve tanıkların ad ile iletişim bilgileri.
- Gelir kaybı varsa maaş bordrosu, SGK kayıtları veya kazanç belgeleri.
- Scooter veya bisikletin ve kıyafetlerin kaza anındaki hâlini gösteren fotoğraflar.
Kamera kayıtlarını ilk günlerde talep edin. Kazadan hemen sonra atılacak adımlar için trafik kazası sonrası ne yapılmalıdır yazısındaki sıra izlenebilir.
Karşı aracın sigortasına nasıl başvurulur, ret gelirse dava mı tahkim mi?
Başvuru yazılı yapılır ve karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını veren şirkete gider. 2918 sayılı Kanun’un 97. maddesi, zarar görenin dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvurmasını öngörür. Dilekçeye kaza tarihini, karşı aracın plakasını ve poliçe bilgisini, yaralanmanıza ilişkin belgeleri ve talebinizi yazın; başvurunun şirkete ulaştığını gösteren kanıtı saklayın.
Sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yazılı cevap vermek zorundadır. Cevap gelmezse ya da cevap talebi karşılamazsa iki yol açılır: tazminat davası açmak veya 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca Birlik nezdinde kurulan Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak. Aynı maddeye göre zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda hak sahipleri tahkimden yararlanabilir.
Dava yolunun adımları trafik kazası tazminat davası yazısında anlatılır. Başvuru ve dava sürecini birlikte yürütmek isteyenler için Ankara trafik kazası avukatı sayfası çalışma alanını açıklar.
Scooter yayaya çarptıysa veya paylaşımlı scooter arızalandıysa ne olur?
Scooter yayaya çarptıysa sürücünün hukuki sorumluluğu genel hükümlere tabidir. Kanun’un 103. maddesi bugün motorsuz taşıt sürücülerinin ve motorlu bisiklet sürücülerinin sorumluluğunu genel hükümlere bağlar; 1 Ocak 2027’den itibaren aynı hüküm elektrikli skuteri adıyla anacaktır. Elektrikli skuterin bugün bu iki kategoriden hangisine girdiği kanun metninden açıkça anlaşılmadığı için tartışmalı olabilir. Kanun’un 3. maddesi elektrikli skuteri, hızı saatte en fazla 25 kilometre olan ve ayakta kullanılan taşıt olarak tanımlar.
Sonuç olarak yaralanan yaya, zararını sürücünün kusuruna dayanarak genel haksız fiil hükümleriyle ister. Okunan kanun ve yönetmelik metinlerinde elektrikli scooter için zorunlu mali sorumluluk sigortası düzenlemesi bulunmadığından, sürücünün kusuru ve kusur oranı belirleyici olur. Yaralanan yaya da yaralanmalı trafik kazası soruları kapsamındaki tedavi gideri ve iş göremezlik gibi zarar kalemlerini isteyebilir.
Paylaşımlı scooterda arıza varsa işletmeci, yol bozukluğunda ise yolun bakımıyla görevli idare gündeme gelir. 7574 sayılı Kanun paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği için yetki belgesi ve idari para cezası hükümleri getirmiştir; fakat bu hükümler tazminat sorumluluğunu belirlemez. Bu olaylarda kiralama kaydını ve yol durumunu gösteren fotoğrafı gecikmeden saklayın.
Scooter veya bisiklet kazası tazminat davası için zamanaşımı ne kadardır?
Motorlu araç kazasından doğan maddi zarar talepleri 2918 sayılı Kanun’un 109. maddesine göre zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, kaza gününden itibaren her hâlde on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza ceza kanunlarına göre daha uzun zamanaşımı olan bir suç oluşturuyorsa bu uzun süre uygulanır.
Sigortacıya karşı kesilen zamanaşımı, yükümlü açısından da kesilmiş sayılır. Motorlu araç karışmayan kazada, örneğin scooterın yayaya çarpmasında, genel kural olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi uygulanır ve burada da zararı ile yükümlüyü öğrenmeden iki yıl, fiilden on yıl süre vardır; ceza kanununda daha uzun süre varsa o geçerlidir.
İki yıllık sürenin başlangıcı zararı ve yükümlüyü öğrenme anına bağlı olduğundan, kaza tarihini ve karşı sürücünün kimliğini öğrendiğiniz tarihi gösteren belgeleri saklayın.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.