Trafik Kazasında Protez Gideri Kimden İstenir? 2026

Trafik kazasında protez gideri kimden istenir?

Trafik kazasında protez gideri, tedavi sürecinde yapılan kısım için Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK), ileride yapılacak yenileme ve diğer gelecekteki giderler için ise işleten, sürücü ve zorunlu trafik sigortacısından istenir. İki talep farklı hukuki zemine dayandığından hangisinin hangi kuruma yöneleceğini baştan ayırmak gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi, trafik kazası nedeniyle verilen sağlık hizmet bedellerinin SGK tarafından karşılanmasını öngörür ve protez ile ortezler için SGK’nın farklı birim fiyat belirlemesine imkân tanır. Kazadan hemen sonra tedavi kapsamında takılan protez bu yoldan ödenir. Aynı protezin SGK’nın ödediği fiyatın üzerinde kalan kısmı ile ileride yapılacak yenilemeler ise ayrı sorulardır ve sonraki bölümlerde ele alınır.

Pratik sıra şöyledir: önce tedavi aşamasındaki protezin SGK üzerinden karşılandığını belgeleyin, sonra aradaki fiyat farkını ve gelecekteki yenileme ihtiyacını raporlarla ortaya koyun, en sonda bu kalemleri sigortaya ve gerekiyorsa sürücü ile işletene yöneltin. Kazanın hukuki sonuçlarını genel çerçevede anlatan trafik kazası tazminat davası yazısı, protez giderinin hangi tazminat kalemleri arasında yer aldığını görmek için okunabilir.

SGK protez bedelinin tamamını ödemezse fark kimden istenir?

SGK’nın protez için belirlediği fiyat gerçek bedelin altında kalırsa farkın kimden istenebileceği, kaza tarihine, protezin türüne ve ödeme belgelerine bağlıdır; kanun metinleri bu farkı ayrıca düzenlemez. Dosyada SGK’nın ne kadar ödediğini gösteren belge ile protezin gerçek bedelini gösteren fatura yan yana konmalıdır.

Genel Şartlar’ın 12 Haziran 2026 tarihli değişikliği sağlık giderleri teminatına protez organ bedellerini de dahil eder; ancak 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesi kapsamında SGK tarafından ödenen giderler bakımından sigorta şirketinin sorumluluğu sona erer. Yani SGK’nın karşıladığı kısım için sigortaya ikinci kez başvurulmaz; fark talebi ise SGK ödemesinin üstünde kalan tutar üzerinden kurulur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesi bedensel zararın sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanmasını ve kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin zarardan indirilememesini düzenler. SGK’nın ödemesi sonradan sorumlulara rücu edilebiliyorsa bu koruma uygulanmaz; bu ayrımın tazminat hesabına etkisi için SGK peşin sermaye değeri mahsubu yazısına bakılabilir. Özel hastanede yapılan tedavinin SGK tarifesini aşan kısmı ise trafik kazasında tedavi gideri yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Protez yenileme gideri ileride kimden istenir?

Protez bir kez takılıp bırakılmaz; kullanım ömrü dolduğunda yenilenir. Bu nedenle yenileme gideri, kaza sırasında henüz doğmamış ama kazanın sonucu olarak ileride ortaya çıkacak bir zarardır ve gelecekteki zarar olarak istenir.

Genel Şartlar’ın Sakatlanma Teminatı, sürekli sakatlık nedeniyle ileride ekonomik olarak uğranılacak maddi zararları Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümlerine göre belirler; sakatlık oranında Kurul Raporu esas alınır. Teminat limiti sigorta sözleşmesindeki sınırla çevrilidir; limiti aşan kısım için sürücü ve işletene gidilir. İşletenin kimin olduğu ve sorumluluğunun sınırı trafik kazasında işleten sorumluluğu yazısında açıklanmıştır.

Mahkemeye, protezin kaç yılda bir yenilenmesi gerektiğini ve her yenilemenin tahmini bedelini gösteren doktor raporu ile protez firmasının teklifini sunun. Yenileme periyodu ve bedeli rapora dayanmıyorsa bilirkişi bunları varsayımla hesaplamak zorunda kalır ve bu durum talebin zayıflamasına yol açar.

Yaşam boyu tedavi gideri tazminata nasıl dahil edilir?

Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesi bedensel zararlar arasında tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücü kaybını ve ekonomik geleceğin sarsılmasını sayar. Yaşam boyu tedavi gideri bu kalemlerden biri olarak talep edilir; hesabı bilirkişi, sakatlık oranını, protezin yenileme sıklığını ve beklenen yaşam süresini birlikte değerlendirerek yapar.

Kapsamı karar anında tam belirlenemeyen bedensel zararlarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 75. maddesi, hâkime kararın kesinleşmesinden itibaren iki yıl boyunca tazminat hükmünü değiştirme yetkisini saklı tutma imkânı verir. Sağlık durumu henüz oturmamış bir mağdur için bu süre, sonradan ortaya çıkan protez veya ameliyat ihtiyacına karşı bir güvencedir. Mahkemeden bu yetkinin saklı tutulmasını dilekçede açıkça isteyin.

Türk Borçlar Kanunu’nun 76. maddesi, inandırıcı kanıt bulunduğunda dava sürerken geçici ödeme kararı verilmesine izin verir. Protez gibi acil gider kalemlerinde dava uzun sürecekse bu yol düşünülebilir. Genel sürekli iş göremezlik hesabı protez giderinden ayrı bir kalemdir; onu yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama aracıyla yapabilirsiniz.

Protez gideri talebi için hangi belgeler gerekir?

Talebin dayanağı, protezin kazadan kaynaklandığını, tıbbi olarak gerekli olduğunu ve bedelini gösteren belgelerdir. Aşağıdaki belgeler başvuru dosyasında bulunmalıdır:

• Sağlık kurulu raporu ve sakatlık oranını gösteren Kurul Raporu.
• Protezin cinsini ve gerekçesini belirten doktor raporu.
• Protez firmasının teklifi ile ödeme yapıldıysa fatura.
• SGK’nın ödediği tutarı gösteren ödeme belgesi.
• Gelecekteki yenileme periyodunu belirten rapor.

Sakatlık oranı ve geçici iş göremezlik süresi, Genel Şartlar’a göre Kurul Raporu esas alınarak belirlenir. Bu yüzden rapor eksik veya itirazlıysa sigortacı ödemeyi geciktirebilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesi sigortacının, belgelerin kendisine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde sigorta sınırları içindeki tutarı ödemesini öngörür; süre belgelerin tamamlandığı günden işler.

Sigortacıdan ödeme aldığınızda imzalayacağınız belgenin ileride yenileme talebini kapatıp kapatmadığını kontrol edin. İbraname metni gelecekteki protez giderini de kapsayacak şekilde yazılmışsa talebinizi etkileyebilir; trafik kazası ibranamesi imzalamadan önce kapsamını okuyun.

Protez gideri için önce sigortaya mı başvurulur, tahkim mi dava mı açılır?

Önce sigortaya yazılı başvurulur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi, zorunlu sigorta sınırları içindeki taleplerde zarar görenin dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvurmasını ister. Sigortacı on beş gün içinde cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir.

Başvuruda protez teklifini, raporları ve SGK ödeme belgesini ekleyin; talep tutarını ve sakatlık oranını açıkça yazın. Sigortacıya yapılan başvuru sürücü ve işletene karşı dava hakkını ortadan kaldırmaz; tazminat yükümlüsüne karşı dava ayrıca açılabilir. Sigorta limiti protez ve yenileme giderini karşılamaya yetmiyorsa kalan tutar için bu davanın açılması gerekir.

Hangi yolun uygun olduğu uyuşmazlığın niteliğine göre değişir. Dosyanız tazminat yükümlüsünü, sigortayı ve SGK’yı birlikte ilgilendiriyorsa ve süre baskısı varsa, Ankara’da trafik kazası avukatı ile dosya belgelerini birlikte inceleyerek başvuru sırasını netleştirebilirsiniz.

Protez gideri talebinde zamanaşımı ne zaman dolar?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi, motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar taleplerinde zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl zamanaşımı süresi öngörür. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunundaki zamanaşımı daha uzunsa, o süre uygulanır.

Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilmişse sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır. Kesme etkisi sigortacı ile tazminat yükümlüsü arasında geçerlidir; süreyi korumak için kaza tarihini, zararı öğrendiğiniz tarihi ve varsa ceza davasındaki zamanaşımı süresini birlikte hesaplayın. Her hâlde on yıllık süre kaza gününden başladığı için gelecekteki yenileme giderlerini de bu süre içinde dava konusu yapın; ayrıntılar trafik kazasında zamanaşımı yazısında yer alır.

1 Temmuz 2026 sonrası sigorta şartları protez talebini değiştirdi mi?

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda değişiklik, 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Yayım ile yürürlük tarihi aynı değildir; protez talebinde hangi metnin uygulanacağı kaza tarihine göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Değişiklikle sağlık giderleri teminatı, protez organ bedelleri dahil tüm tedavi giderlerini ve tedavi başlangıcından sürekli sakatlık raporuna kadar geçen dönemdeki giderleri kapsar. Buna karşılık 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesi kapsamında SGK tarafından ödenen giderlerde sigorta şirketinin sorumluluğu sona erer. Bu nedenle sigorta tarafına yalnız SGK’nın karşılamadığı kısımla gidin.

31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun, Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine ek fıkralar getirmiştir. Bu fıkralar yalnızca çalışma gücü kaybı ile destekten yoksun kalma tazminatında faiz başlangıcı ve ifa amaçlı ödemenin mahsubunu düzenler, protez veya tedavi giderini kapsamaz ve yürürlük sonrasında meydana gelen olaylara uygulanır. Protez talebiniz kaza tarihinden bağımsız olarak bu iki kalemden ayrı değerlendirilir.

Kaza 1 Temmuz 2026’dan önce olduysa, poliçedeki ve olay tarihindeki Genel Şartlar metnini, SGK ödeme belgesini ve sigortacının ret yazısını birlikte karşılaştırın; hangi kalemin kimden isteneceği bu karşılaştırmayla netleşir.

Av. Muhammet Ali BEYHAN