Şarj istasyonunda araç hasarı için oturum kayıtları, servis bulguları ve başvuru yolları birlikte değerlendirilir.
Şarj istasyonunda araç hasarı kimin sorumluluğunda?
Şarj sırasında ortaya çıkan bir arıza, istasyon işletmecisinin sorumlu olduğunu tek başına göstermez. Aracı güvenli duruma aldıktan sonra oturum ve servis kayıtlarını koruyarak hizmeti sunan şirkete yazılı bildirim yapın. Sorun şarj cihazından, bağlantı ekipmanından, aracın kendi parçalarından veya elektrik altyapısından kaynaklanabilir. İlk hedef, olayın hangi kayıtlardan açıklanabildiğini belirlemektir. Aynı istasyonda bulunmak ile zararın o hizmetten doğması farklı olgulardır.
Ticari veya mesleki olmayan amaçla alınan şarj hizmetinde tüketici hükümleri gündeme gelir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 13–15. maddeleri, ayıplı hizmetten doğan hakların yanında şartları oluşan tazminat talebine de yer verir. Hizmet bedelinin iadesi ile batarya veya bağlantı bölümündeki fiziksel zararın giderilmesi aynı talep değildir. Ticari filo kullanımında ise tüketici sıfatı ayrıca değerlendirilir.
Sözleşmeye aykırı hizmetten doğan zarar için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 112. maddesi önem taşır. Borca aykırılık, zarar ve bunlar arasındaki bağlantı incelenir; borçlu kusursuzluğunu ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir. Haksız fiil iddiasında aynı Kanun’un 49 ve 50. maddeleri uyarınca zarar ve kusurun ispatı ayrı değerlendirilir. Bu nedenle her olay için aynı ispat yükü açıklaması kullanılamaz.
Servis bulguları araçta daha önceden bulunan bir ayıba, örneğin ikinci el elektrikli araçta batarya ayıbına işaret ediyorsa satış ilişkisindeki haklar ayrıca araştırılır. Bu ayrım, ayıplı elektrikli araçta satıcıya yöneltilebilecek talepler bakımından önemlidir. Aracın markası, şarj ağının markası ve istasyonun kurulu olduğu yerin işletmesi aynı şirketmiş gibi kabul edilmemelidir.
Olay anında hangi kayıtlar korunmalı?
Önce güvenliği sağlayın; duman, aşırı ısınma veya elektrik tehlikesi varsa araca ve bağlantı ekipmanına müdahale etmeyin. Gerekli acil yardım ve işletmeci bildirimi yapılırken, güvenli biçimde elde edilebilen kayıtları koruyun. İnceleme yapılmadan yeni bir şarj denemesiyle arızayı yeniden üretmeye çalışmak ek zarar doğurabilir.
- İstasyonun adresini, şarj ağı adını, cihaz ve soket numarasını; bağlantının başladığı, kesildiği ve uyarının görüldüğü saatleri kaydedin.
- Uygulamadaki oturum numarasını, fatura veya işlem makbuzunu, başlangıç ve bitiş bilgilerini saklayın. Ekran görüntüsünün yanında indirilebilir işlem kaydını da alın.
- Araçtaki uyarı mesajını ve güvenle görüntülenebilen bağlantı noktasını kaydedin. Çağrı merkezi görüşmesinin başvuru numarasını, yazılı cevapları ve varsa tanık iletişim bilgilerini ayrı tutun.
- Çekici teslim belgesini ve servise giriş formunu alın; olay anlatımının tarih, kilometre ve şikâyetle birlikte forma yazılmasını isteyin.
İşletmeciye ilk yazılı bildirimde ilgili zaman aralığını daraltarak oturum ve cihaz hata kayıtlarının, mevcutsa kamera görüntülerinin korunmasını isteyin. Bu öneri, tüm kayıtların size doğrudan verilmesinin zorunlu olduğu anlamına gelmez. Hangi kayıtların mevcut olduğu ve kimden hangi usulle istenebileceği dosyaya göre değerlendirilir. Orijinal dosyaları değiştirmeden saklamak, sonradan yalnız kesilmiş ekran görüntülerine dayanma sorununu azaltır.
Servis raporu hasarın nedenini nasıl açıklamalı?
Raporda yalnız “batarya arızası” yazması, nedenin şarj istasyonu olduğunu açıklamaz. Servisten, gözlenen fiziksel bulgular ile teknik değerlendirmeyi ayırmasını isteyin. Hangi parçada ne görüldüğü, hangi cihazla hangi testin yapıldığı ve kaydın hangi tarihe ait olduğu anlaşılmalıdır. Rapora ulaşılabilen arıza kodlarının ve ölçüm sonuçlarının eklenmesi incelemeyi somutlaştırır.
Şarj oturumunun zaman çizelgesi ile araçtaki hata kayıtları karşılaştırılmalıdır. İstasyon veya şebeke kaynaklı etki ileri sürülüyorsa bunu destekleyen ölçüm ve olay kayıtları aranır. Araç içindeki bir parça sorunu düşünülüyorsa önceki servis girişleri, uyarılar ve yapılan müdahaleler incelenir. Bir olasılığı destekleyen kayıt bulunmaması, diğer olasılığın kendiliğinden kanıtlandığı anlamına gelmez.
Onarım teklifi ile hasarın nedenine ilişkin raporu ayrı değerlendirin. Parça değişim listesi maliyet hakkında bilgi verir; sorumlunun kim olduğunu tek başına belirlemez. Değiştirilecek parçaların fotoğraflanmasını ve inceleme için korunma imkânının açıklanmasını isteyin. Servis ile işletmecinin açıklamaları çelişiyorsa, bu çelişkiyi gideren teknik inceleme yapılmadan kesin bir kusur oranı benimsemeyin.
Onarımdan önce delil tespiti gerekir mi?
Onarım, parça değişimi veya kayıtların silinmesi sonrasında aynı bulgulara ulaşmak güçleşebilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400 ve 401. maddeleri kapsamında delil tespiti, kaybolma veya ileride sunulmasının önemli ölçüde zorlaşması ihtimali bulunan deliller için değerlendirilebilir. Hukuki yarar açıklanmalıdır; her arızada otomatik kabul edilen bir işlem değildir.
Dava açılmadan önce esas davaya bakacak mahkemeden veya incelenecek şeyin bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden tespit istenebilir. Dava açıldıktan sonra talep yalnız davanın görüldüğü mahkemeye yöneltilir. İncelemede hangi parça, kayıt ve teknik sorunun ele alınması gerektiği somutlaştırılmalıdır. Genel usulün ayrıntıları araçta delil tespiti ve mahkeme incelemesi yazısında açıklanmıştır.
Tespit işlemi tazminata hükmedilmesi değildir; hasarın ve nedeninin değerlendirilmesine yarayacak bulguları korur. Güvenlik nedeniyle geciktirilemeyen müdahalelerde, müdahale öncesi fotoğraflar, servis açıklaması, sökülen parça bilgileri ve zorunluluk nedeni mümkün olduğunca belgelenmelidir. Araç güvenliğini riske atarak delil beklemek uygun bir yol değildir.
İşletmeciye ve sigortaya başvuruda neler istenmeli?
Fatura, uygulamadaki hizmet bilgileri ve istasyon üzerindeki kayıtları karşılaştırarak başvurunun yapılacağı şirketi belirleyin. Başvuruda olayın tarihini, konumunu, oturum ve soket numarasını, ilk uyarıyı, servisin bulgusunu ve istediğiniz çözümü açıkça yazın. İlgili teknik kayıtların korunmasını, olayın incelenmesini ve cevabın yazılı verilmesini talep edin; gönderim ve teslim bilgisini saklayın.
Onarım, çekici ve ileri sürülen diğer zarar kalemlerini ayrı gösterin. Her giderin olayla bağlantısı ve tutarı değerlendirilir; faturada bulunması tüm kalemlerin kabul edileceği anlamına gelmez. Önceden var olan yıpranma veya olayla ilgisiz değişimler ayırt edilmelidir. Henüz kesinleşmeyen masrafları ödenmiş gider gibi sunmayın; teklif, rapor ve gerçekleşen ödemeleri ayrı dosyalayın.
Şarj Hizmeti Yönetmeliği’nin 16/2-g hükmünde, şarj ağına bağlı istasyonlar için mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü bulunur. İşletmeciden ilgili sigortacı ve hasar başvurusu bilgilerini istemek bu nedenle yararlıdır. Bununla birlikte sigorta bulunması, somut arızanın kendiliğinden teminat kapsamında olduğu veya istenen tutarın ödeneceği anlamına gelmez.
Kasko poliçeniz varsa kendi sigortacınıza da olayın bildirilmesini ve hangi belgelerin istendiğini gecikmeden sorun. İşletmecinin sorumluluğu, onun sigortası ve sizin kaskonuz ayrı ayrı incelenir. Teminat, istisna ve bildirim koşulları poliçeye göre kontrol edilmeden “batarya hasarı her durumda ödenir” sonucu çıkarılamaz.
EPDK şikâyeti ile tazminat başvurusu nasıl ayrılır?
Şarj ağı işletmecisi, Şarj Hizmeti Yönetmeliği’nin 28. maddesi uyarınca kendisine iletilen talepleri on beş iş günü içinde sonuçlandırarak kullanıcıyı bilgilendirmekle yükümlüdür. Talep çözümlenmez veya süresinde cevap verilmezse EPDK’ya şikâyet yolu kullanılabilir. İlk başvuru, teslim kaydı ve işletmeci cevabı bu aşamada birlikte sunulmalıdır.
Bu süre hasar bedelinin kesin ödenme süresi değildir. EPDK’ya yapılan düzenleyici şikâyet de parasal tazminat uyuşmazlığında hakem heyeti veya mahkeme başvurusunun yerine geçmez. İşletmeciyle yazışma devam ederken delillerin ve hukuki sürelerin ayrıca izlenmesi gerekir.
2026 yılında tüketici uyuşmazlığının değeri 186.000 TL’nin altındaysa tüketici hakem heyetine başvuru yapılır. Tam 186.000 TL ve üzerindeki burada ele alınan bireysel tüketici tazminatı uyuşmazlıklarında ise dava şartı arabuluculuk ve ardından tüketici mahkemesi yolu gündeme gelir. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerde görevli asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla inceler. Hakem heyetinin alanındaki uyuşmazlık için dava şartı arabuluculuk aranmaz.
Başvuru yolunu seçerken yalnız şarj oturumunun ücretine değil, uyuşmazlık konusu talebin değerine ve tarafların sıfatına bakılır. Araçta fiziksel hasar yoksa ve sorun yalnız tahsilat ise elektrikli araç şarj ücreti iadesi süreci ayrı değerlendirilir. Ticari faaliyet için kullanılan araçların uyuşmazlığına bu tüketici yolu doğrudan uygulanmaz.
Başvuru süreleri hangi tarihten başlar?
Ayıplı hizmetten sorumlulukta 6502 sayılı Kanun’un 16. maddesi, kural olarak hizmetin ifasından başlayan iki yıllık zamanaşımı öngörür. Kanun veya sözleşmede daha uzun süre bulunması saklıdır. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse bu zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Buradaki süreyi, her türlü araç hasarı talebinin tek ve değişmez süresi gibi değerlendirmemek gerekir.
Haksız fiile dayalı talepte Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi farklı bir başlangıç kullanır: zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl. Cezayı gerektiren fiil için daha uzun ceza zamanaşımı öngörülmüşse bu süre gündeme gelebilir. Sözleşme, ayıplı hizmet ve haksız fiil dayanaklarından hangisinin uygulanacağı somut olayda ayrıca belirlenir.
Bu nedenle olay, öğrenme, servis teslimi ve yapılan başvuruların tarihlerini tek dosyada tutun. İşletmeciye veya EPDK’ya yazmış olmayı tek başına bütün hukuki sürelerin korunduğu varsayımına dönüştürmeyin. Başvuruyu hazırlarken teknik neden, doğru muhatap, talep kalemleri ve uygulanacak süre birlikte kontrol edilmelidir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.