Serviste Araç Hasarı: Deliller ve Başvuru Yolu 2026

Serviste araç hasarı fark edildiğinde giriş ve çıkış kayıtları karşılaştırılmalı, deliller korunmalı ve doğru başvuru yolu belirlenmelidir.

Serviste araç hasarı fark edilince ilk ne yapılmalı?

Aracı bakım veya onarım için bıraktıktan sonra yeni bir çizik, göçük, kırık parça ya da çalışma sorunu fark ettiğinizde önce mevcut durumu kayda alın. Güvenli kullanıma engel olabilecek bir belirti varsa aracı sürmeye devam etmek yerine teknik yardım alın. Hasarın büyümemesi ile delillerin korunması birlikte düşünülmelidir.

Mümkünse servis alanından ayrılmadan, aracın genel görünümünü ve hasarlı bölgeyi ayrı ayrı fotoğraflayın. Görüntülerin tarih ve saat bilgilerini koruyun; yalnız mesajlaşma uygulamasından sıkıştırılmış kopyalarla yetinmeyin. Hasarı daha sonra fark ettiyseniz nerede, ne zaman ve hangi kullanımın ardından ortaya çıktığını not edin. Sonradan fark edilmesi tek başına hasarın serviste oluştuğunu kanıtlamaz.

Servise yazılı bildirim yaparak hasarın teslim belgesine geçirilmesini, açıklama verilmesini ve ilgili kayıtların korunmasını isteyin. Kamera görüntüsü, giriş fotoğrafı veya test sürüşü kaydı mevcutsa silinmeden muhafaza edilmesi talebinizi açıkça belirtin. Bu talep, kayıtların varlığını veya size doğrudan teslim edileceğini garanti etmez.

Teslim tutanağındaki açıklamalar fiilî duruma uygun olmalıdır. Hasarı belirttiğiniz hâlde belgeye yazılmıyorsa itirazınızı ayrıca yazılı olarak iletip gönderim kaydını saklayın. Onarıma hemen başlanması öneriliyorsa önce hangi parçaya müdahale edileceğini ve hasara ait izlerin nasıl korunacağını netleştirin.

Yeni hasar ile eski arıza hangi kayıtlarla ayrılır?

En yararlı karşılaştırma, aynı bölgenin servis öncesi ve sonrası durumunu gösterir. Girişte düzenlenen iş emrinde yalnız motor arızası yazması, kaportanın kusursuz olduğunun kesin kanıtı değildir. Buna karşılık giriş fotoğraflarında sağlam görünen bir parçanın çıkışta kırık olması, açıklanması gereken somut bir fark oluşturur.

İş emri ve faturayı birlikte okuyun: Hangi şikâyet bildirildi, hangi işlem onaylandı, hangi parçalar söküldü veya değiştirildi? Çıkışta oluşan sorun bu işlemin teknik sonucu olabilir mi? Elektronik arıza kayıtları, önceki bakım belgeleri ve kilometre bilgisi de zaman sırasını anlamaya yardımcı olabilir. Teknik raporun yalnız “hasar vardır” demesi yerine önceki arızayı, yapılan müdahaleyi ve yeni zararı ayırması istenmelidir.

Aynı arızanın devam etmesi, yeni bir hasar oluşması ve aracın satıştan beri ayıplı olması farklı incelemeler gerektirir. İlkinde hizmetin gereği gibi yapılıp yapılmadığı; ikincisinde onarım veya muhafaza sürecinin zarara etkisi; üçüncüsünde satış anındaki durum önem kazanır. Satıştan kaynaklanan sorunlar için ayıplı araç satışında satıcının sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.

İkinci bir onarım öncesinde giriş belgesini, yapılan işlemlerin dökümünü, yazışmaları ve mevcut teknik bulguları aynı dosyada toplayın. Sökülen parçalar mümkünse hangi araca ve işleme ait olduğu anlaşılacak biçimde saklansın. Bir belge eksikse diğer kayıtlarla tamamlanmaya çalışılabilir; tek başına fatura veya tek fotoğraf bütün uyuşmazlığı açıklamayabilir.

Servisten ne istenebilir ve sorumlu taraf nasıl belirlenir?

Önce hizmeti üstlenen işletmeyi belirleyin. İş emri, fatura, ödeme kaydı ve teslim belgesindeki unvanları karşılaştırın. Tabeladaki marka ile sözleşmenin tarafı aynı kişi olmayabilir. Yetkili servis veya bağımsız tamirci olması tek başına uyuşmazlığın tüketici işlemi olup olmadığını belirlemez; hizmeti hangi amaçla aldığınız da önemlidir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 13–15. maddeleri uyarınca ayıplı hizmette yeniden hizmet görülmesi, ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, ayıp oranında bedelden indirim veya sözleşmeden dönme hakları gündeme gelir. Ücretsiz onarımın veya yeniden hizmetin sağlayıcı için orantısız güçlük doğurması hâlinde bu iki hak kullanılamaz. Seçimlik hakların kullanımından doğan masraflar sağlayıcıya aittir.

Buradaki dönme, onarım hizmeti sözleşmesine ilişkindir; serviste yeni zarar meydana gelmesi, kendiliğinden aracın satış bedelinin tamamının iadesini gerektirmez. Hizmete ödenen ücret ile araçta oluşan yeni zararın giderilmesi ayrı kalemler olarak açıklanmalıdır. Seçimlik hakla birlikte, şartları oluştuğunda Türk Borçlar Kanunu uyarınca tazminat da istenebilir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 112 ve 471. maddeleri, sözleşmeye uygun ifa ve onarım işinin mesleki özenle yapılması bakımından önemlidir. Sözleşmeye aykırı ifa ile zarar arasındaki bağ ortaya konulduğunda servis, kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe bundan doğan zarardan sorumlu olur. Yeni hasarın giderilme bedeli, zorunlu giderler ve varsa ispatlanabilir değer azalışı ayrı değerlendirilir. Her kalem için neden, miktar ve belge gösterilmeli; aynı zarar iki kez istenmemelidir.

Onarımdan önce mahkemeden delil tespiti istenir mi?

Parçanın değişmesi, motorun sökülmesi veya kaportanın düzeltilmesi hasarın nedenini sonradan belirlemeyi zorlaştırabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400 ve 401. maddeleri kapsamında, delilin kaybolması veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde güçleşmesi riski varsa hukuki yarar şartıyla delil tespiti talep edilebilir. Her servis şikâyetinde otomatik olarak tespit kararı verilmez.

Dava açılmadan önce esas uyuşmazlığa bakacak mahkemeye veya inceleme yapılacak aracın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir. Dava açılmışsa tespit talebi davanın görüldüğü mahkemeye yöneltilir. Başvuruda incelenecek hasar ve gecikmenin delili neden tehlikeye düşürdüğü somutlaştırılmalıdır.

Bilirkişiye yöneltilecek sorular, arızanın önceden var olup olmadığı, yapılan işlemin teknik uygunluğu, yeni hasarın muhtemel oluş şekli ve gerekli giderim üzerinde kurulabilir. Mahkemece tespit yapılması, servis aleyhine tazminata hükmedildiği anlamına gelmez. Tespit tutanağı ve rapor, esas uyuşmazlığın çözümünde değerlendirilecek delillerdir.

Genel usul ayrıntıları araçta delil tespiti yazısında açıklanmaktadır. Servis hasarında incelemenin odağı, onarım öncesindeki durum ile işlem sonrasındaki teknik farktır. Güvenlik için beklenemeyen müdahale gerekiyorsa işlem öncesi fotoğraflar, sökülen parçalar, teknik açıklama ve ayrıntılı fatura özellikle korunmalıdır.

Tüketici hakem heyetine mi mahkemeye mi başvurulur?

6502 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki tüketici tanımı, ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket etmeyi esas alır. Kişisel kullanım için alınan onarım hizmeti ile işletme faaliyeti için alınan hizmet aynı başvuru yoluna otomatik olarak tabi değildir. Ticari amaçlı ilişkide görevli mahkeme ve arabuluculuk şartı ayrıca belirlenmelidir.

Tüketici işlemi niteliğindeki bu uyuşmazlık için 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında olan taleplerde tüketici hakem heyeti yolu uygulanır. Tam 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar bu sınırın dışındadır. Bu durumda, 6502 sayılı Kanun’un 73 ve 73/A maddeleri kapsamında dava öncesi arabuluculuk ve anlaşma olmazsa tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerde dava, bu sıfatla asliye hukuk mahkemesinde görülür. Hakem heyetinin görev alanındaki başvuru için dava şartı arabuluculuk aranmaz.

Burada karşılaştırılan tutar aracın tüm piyasa değeri değil, başvuruya konu uyuşmazlığın değeridir. Hizmet bedeli iadesi ile yeni zarar için istenen kalemlerin kapsamı ve toplamı açık gösterilmelidir. Başka yıllarda yapılacak başvurularda o yılın parasal sınırı esas alınır.

Hakem heyetine tüketicinin yerleşim yerinde veya işlemin yapıldığı yerde; elden, posta yoluyla ya da e-Devlet üzerinden TÜBİS kullanılarak başvurulabilir. Dilekçede hizmeti sağlayan taraf, teslim ve hasarın fark edilme tarihleri, seçilen hak, istenen tutar ve dayanak belgeler anlaşılır olmalıdır. Ankara’da yapılan işlemler bakımından genel başvuru çerçevesi Ankara tüketici uyuşmazlıkları sayfasında da yer alır.

Başvuru hazırlarken hangi süreler dikkate alınmalı?

6502 sayılı Kanun’un 16. maddesine göre, kanunda veya sözleşmede daha uzun süre yoksa ayıplı hizmetten sorumluluk hizmetin ifasından itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıbın daha sonra ortaya çıkması tek başına başlangıcı keşif tarihine taşımaz. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

Bu süre, serviste gerçekleşen her olayın bütün taleplerine uygulanacak ortak süre değildir. Hizmetin ayıbı, aracı koruma yükümlülüğünün ihlali veya başka bir hukuki sebebe dayanan zarar talebi ayrıştırılmalıdır. Hasarı hızla bildirme ve kayıtları koruma önerisi de iki yıl beklenebileceği anlamına gelmez; gecikme delilleri zayıflatabilir. Sırf şikâyet veya ihtar gönderilmesine dayanarak zamanaşımının kesildiği varsayılmamalıdır.

• Teslimdeki durum ile sonradan ortaya çıkan hasarı tarih sırasıyla yazın.
• Servisin üstlendiği işlemi ve yeni zararla bağlantısını belgelerle açıklayın.
• Yeni onarım öncesinde teknik izleri ve parçaları koruyun.
• Hizmet için seçtiğiniz hakkı ve ek zarar kalemlerini ayrı belirtin.
• Tarafların sıfatını, uyuşmazlığın değerini ve uygulanacak süreyi başvuru öncesinde kontrol edin.

Araç servis içindeyken bir trafik kazası da meydana gelmişse veya bir sigorta poliçesine dayanılacaksa o ilişki ayrıca incelenmelidir. Servisin verdiği hizmete yönelik talep ile sigortacıya yöneltilecek talebin muhatabı ve hukuki dayanağı aynı kabul edilmemelidir.

Av. Muhammet Ali BEYHAN