Aracım çalındı kasko ödemedi diyorsanız önce sigortacıdan ret gerekçesini yazılı isteyin; ret çoğunlukla anahtar istisnasına, ihmale veya geç ihbara dayanır ve her biri poliçe ile genel şartlara göre ayrı ayrı sınanır. Gerekçe belli olunca sigortacıya yazılı itiraz edilir, sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yolu açılır. İki yıllık zamanaşımı süresi ödeme borcunun muaccel olduğu günden itibaren işler.
Aracım çalındı kasko ödemedi, şirket hangi gerekçeyle reddedebilir?
Kasko genel şartları aracın veya parçalarının çalınmasını teminat grupları arasında sayar. Sigortacı bu nedenle çalınmayı tek başına gerekçe yapamaz; ret için sözleşmedeki bir istisnaya ya da sizin yükümlülük ihlalinize dayanması gerekir.
Genel şartlarda öne çıkan gerekçeler dört gruptadır. Birincisi, anahtarın ek sözleşmede belirtilen hâller sonucunda ele geçirilmesidir. İkincisi, çalınmanın sizin fiillerinizden sorumlu olduğunuz kimseler ya da birlikte yaşadığınız kişiler tarafından gerçekleştirilmesidir. Üçüncüsü, rizikoya kasten sebebiyet verilmesidir. Dördüncüsü, rizikodan sonraki bildirim ve belge yükümlülüklerinin ihlalidir; bu ihlal ancak ödenecek tazminatı artırmışsa ve artışla sınırlı olarak, kusurun ağırlığına göre indirim doğurur. Rizikodan önceki bir ihmal iddiası bu indirim kuralıyla desteklenmez.
Ret yazınızı bu dört gruptan hangisine girdiğine göre okuyun. Yazıda madde numarası ya da kloz metni yoksa bunları isteyin; hangi gerekçeye hangi belgeyle karşılık vereceğiniz buna bağlıdır. Kaza kaynaklı hasar retleri farklı kurallara tabi olduğundan, bunlar kasko hasar reddi ve eksik ödeme yazısında ayrıca anlatılır.
Kasko anahtar istisnası ne zaman uygulanır?
Genel şartlara göre anahtarın ek sözleşmede belirtilen hâller sonucunda ele geçirilmesiyle çalınma ve kilit değişimi, ancak ek sözleşmeyle teminat altına alınabilen hâllerdir. Dolayısıyla istisnanın uygulanabilmesi için poliçenizde ya da ek sözleşmenizde yazılı bir anahtar klozu bulunmalı ve olay bu klozdaki hâle uymalıdır.
Kloz metni sigortacıdan sigortacıya değişir. Kimi klozlar anahtarın araç içinde ya da üzerinde bırakılmasını, kimi anahtarın üçüncü kişiye bırakılmasını, kimi zorla ele geçirilmesini farklı bağlar. Bu yüzden ret yazısındaki cümleyi poliçedeki kloz metniyle kelime kelime karşılaştırın; sigortacının özetlediği hâl ile klozun yazdığı hâl birbirini tutmuyorsa itirazınızın ana dayanağı budur.
Örneğin anahtar kaza sonrası aracın içinde kalmışsa ve kloz yalnızca anahtarın üçüncü kişiye bırakılmasını düzenliyorsa, olayın klozun kapsamına girip girmediği tartışma konusu olur.
Kasko şirketi anahtarla çalınmayı kim ispat eder?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. maddesi uyarınca sözleşmede öngörülen rizikolardan birinin teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Anahtarın klozdaki biçimde ele geçirildiğini ve istisnanın gerçekleştiğini sigortacı göstermelidir.
Sizin üstünüze düşen kısım, çalınma olayını ve kasko teminatının varlığını göstermektir. Poliçe, çalınma şerhi ve kolluk tutanağı bunu kanıtlar. Anahtar sorulursa kaç anahtar bulunduğunu, hangisinin kimde olduğunu ve hangisinin nerede kaldığını açıkça belirtin.
Kolluk ve savcılıktaki ifadenizle sigortacıya verdiğiniz beyan aynı olmalıdır. Aracı nerede, ne zaman ve hangi kilitle bıraktığınıza ilişkin çelişki, sigortacının elindeki en kolay delil olur. Beyanınızı yazmadan önce kolluktaki ifade tutanağınıza bakın.
Çalınan araç için kaç gün içinde kime bildirim yapılır?
Genel şartlar aracın çalınmasını öğrenir öğrenmez derhal yetkili makama bildirmenizi, sigortacıya ise rizikoyu öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde haber vermenizi ister. İki bildirimi birbirine bağlayın: önce polis ya da jandarmaya, hemen ardından sigortacıya yazılı bildirim yapın.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi suç ihbarının Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabileceğini düzenler. Hırsızlığın cezai tarafı için hırsızlık suçu ve cezası yazısına bakılabilir; sigorta açısından önemli olan ihbarın tarihidir.
Bildirimi geciktirdiyseniz ret otomatik değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1446. maddesi, bildirimin yapılmamasının veya geç yapılmasının tazminatta artışa neden olması hâlinde kusura göre indirim yapılmasını öngörür. Sigortacı riziko olduğunu fiilen daha önce öğrenmişse bu indirimden yararlanamaz. Sigortacı gecikmenin tazminatı artırdığını göstermelidir.
Kasko hırsızlık dosyasında hangi belgeler verilir?
Sigortacı ihbarınız üzerine üç iş günü içinde eksik belgeleri size bildirir. Siz de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1447. maddesi gereği bilgi ve belgeleri makul sürede vermek zorundasınız. Dosya iki koldan ilerler: kolluk ve savcılık dosyası ile sigorta dosyası.
Kolluk ve savcılık tarafında şu belgeleri toplayın:
- Hırsızlık ihbarına ilişkin kolluk tutanağı ve ifade tutanağınızın bir örneği.
- Savcılığın soruşturma numarası ve varsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ya da soruşturmanın sürdüğünü gösteren yazı.
- Araç kayıtlarında çalınma şerhi bulunduğunu ve devre engel bir kısıtlama olmadığını gösteren belge.
Sigorta tarafında poliçeyi, ek sözleşmeyi, anahtar sayısına ilişkin bilgiyi ve sigortacıyla yaptığınız bütün yazışmaları dosyalayın. Bildirimi e-posta ya da noter yoluyla yaptıysanız gönderim kaydını saklayın.
Aracı arama süreci otuz günde sonuç vermezse, ilgili makamlara başvurduğunuzu belgeleyerek bunu sigortacıya bildirirsiniz. Sigortacı ödemeyi, yalnızca sizin ya da poliçe sahibinin zararı kasten meydana getirip getirmediğine veya kasten artırıp artırmadığına ilişkin ceza soruşturması sürüyorsa bekletebilir. Hırsıza yönelik soruşturma tek başına bekletme sebebi değildir; savcılığın dosyayı hangi aşamada tuttuğunu yine de takip edin.
Kasko hırsızlık tazminatı kaç günde ödenir, hangi bedel esas alınır?
Çalınma hâlinde çalınma günündeki rayiç değer ödenir. Rayiç, aracın o günkü piyasa bedelidir; ödeme sonrasında bu bedel düşük bulunursa pert araç rayiç ve sovtaj itirazı yazısındaki rayiç karşılaştırması burada da işe yarar.
Sigortacı gerekli belgeler tamamlandıktan sonra, eksper raporu varsa rapordan itibaren, en geç on iş günü içinde incelemeyi bitirip ödemekle yükümlüdür. Ödeme borcu her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. İnceleme üç ayda tamamlanamazsa sigortacı en az yüzde elli oranında avans öder.
Araç ödemeden önce bulunursa aracı geri almak zorundasınız. Ödemeden sonra bulunursa sigortacıya derhal bildirir; aldığınız tazminatı iade edersiniz ya da aracın mülkiyetini sigortacıya devredersiniz. Bu süreler dolduğu hâlde ödeme yapılmıyorsa sigortacıya yazılı başvuru yapıp bir sonraki bölümdeki yola geçin.
Kasko hırsızlık reddine karşı Sigorta Tahkim mi mahkeme mi, süre ne kadardır?
Önce sigortacıya yazılı başvuru yapılır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna gitmek için talebin kısmen ya da tamamen reddedildiğini belgelemeniz gerekir; sigortacı başvurudan itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermezse de Komisyona başvurabilirsiniz. Sigortacının tahkim sistemine üye olup olmadığı poliçede yazılıdır.
Tahkim ile mahkeme arasında seçim yaparken sıra önemlidir: mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıkta Komisyona başvurulamaz. Tahkimde hakem kararına karşı yolları sigorta tahkim kararına itiraz yazısında bulabilirsiniz.
Tüketici sıfatıyla dava açacaksanız tüketici mahkemesi görevlidir ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 73/A maddesi uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Dava yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Araç ticari amaçla kullanılıyorsa görevli mahkeme ve arabuluculuk rejimi ayrıca belirlenir.
Sigorta sözleşmesinden doğan istemler muacceliyetten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar. Muacceliyeti mümkün olan en erken tarihten sayın: sigortacının incelemesi daha önce bitmişse ödeme borcu o tarihte, her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur ve zamanaşımı da buna göre başlar. Bu yüzden kırk beşinci günün dolmasını beklemeden başvurun ve ret yazısını beklemek için süreyi harcamayın. Ankara’da dosya hazırlığı ve başvuru için Ankara trafik kazası avukatı sayfasındaki çalışma alanları da incelenebilir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.