
Hakem heyeti kararından önce hatalı bilirkişi raporu görülürse, somut yanlışlar ve karşı belgeler mevcut dosyaya sunulmalıdır. Ürün bilgisi, ölçüm, servis kaydı veya arızanın oluşma zamanı yanlış değerlendirilmiş olabilir. İlk yapılacak iş, yalnız raporun sonucuna karşı çıkmak değil, hangi tespitin hangi belgeyle çeliştiğini göstermektir. Heyetin henüz karar vermemiş olması ile kararın size tebliğ edilmiş olması izlenecek yolu değiştirir.
Hakem heyetinde hatalı bilirkişi raporu görülürse ilk adım
Önce dosyada yalnız bir teknik rapor mu bulunduğunu, yoksa uyuşmazlığı sonuçlandıran kararın da verilip verilmediğini belirleyin. Bilirkişi görüşü, heyetin yerine geçerek karar oluşturmaz; diğer delillerle birlikte değerlendirilir. Bu nedenle olumsuz teknik değerlendirme, başvurunun o anda kesin olarak reddedildiği anlamına gelmez.

Başvuru aşamasını e-Devlet üzerinden TÜBİS kanalından takip edebilirsiniz. Raporun tam metnine ulaşamıyorsanız dosyanın bulunduğu heyetin sekretaryasından raporu ve eklerini inceleme veya örnek edinme talebinde bulunun. Ekranda görülen kısa durum bilgisi, inceleme yöntemini ve teknik gerekçeyi öğrenmeye yetmeyebilir. Başvuru numarasını, rapor tarihini ve varsa size gönderilen yazıyı birlikte saklayın.
Karar henüz verilmemişse açıklamanızı mevcut başvuruya sunmaya odaklanın. Karar verilmişse, özellikle tebliğ tarihi bakımından son bölümdeki mahkeme yolunu değerlendirin. Ürünün ayıplı olup olmadığına ilişkin genel haklar ve temsil konusu, tüketici uyuşmazlıklarında hukuki değerlendirme kapsamında ayrıca ele alınabilir; burada amaç karar öncesindeki teknik hatayı görünür kılmaktır.
Teknik hata ve eksik inceleme nasıl somutlaştırılır?
Tüketici Hakem Heyetleri Bilirkişilik Yönetmeliği’nin 5 ve 28. maddelerindeki mevzuat hükümleri, teknik görüşün sınırını ve raporun taşıması gereken unsurları düzenler. İnceleme konusu, kullanılan yöntem, bilimsel veya teknik dayanaklar ve gerekçeli sonuç anlaşılabilir olmalıdır. Bilirkişi, görevinin teknik sınırını aşarak sonuç bildiren hukuki değerlendirmeler yapmamalıdır.
Önce incelenen ürünün gerçekten sizin başvurunuzdaki ürün olup olmadığını karşılaştırın. Model, seri numarası veya teslim tarihi farklıysa fatura ve teslim belgeleriyle farkı gösterin. Ardından incelenmediğini düşündüğünüz arızanın başvuruda nasıl tarif edildiğine bakın. Cihazın yalnız açılıp kapanmasının denenmesi ile belirli kullanım koşullarında ortaya çıkan sorunun araştırılması aynı inceleme değildir.
Örneğin raporda sıvı teması bulunduğu yazılmışsa, bu sonucun hangi fotoğrafa, gözleme veya ölçüme dayandığının açıklanmasını isteyebilirsiniz. Servis kabul kaydında farklı bir durum yazıyorsa belgenin tarihini ve ilgili kısmını belirtin. Bu karşılaştırma, sıvı temasının bulunmadığını tek başına kanıtlamaz; rapordaki açıklamanın hangi noktada yetersiz veya çelişkili olduğunu somutlaştırır.
Yalnız “ürün bozuk” veya “rapor taraflı” demek yerine, cevaplanmayan teknik soruyu yazın. Raporda bir bedel hesaplanmışsa hangi parça, işlem veya miktarın hatalı alındığını gösterin. Elinizde karşı belge yoksa varmış gibi anlatmayın; yapılmadığını düşündüğünüz incelemeyi ve neden gerekli olduğunu açıklayın.
Açıklama ve ek belgeler hangi dosyaya sunulur?
Açıklama, aynı uyuşmazlık için yeni başvuru açmak yerine, mevcut dosyanın numarası belirtilerek hazırlanmalıdır. Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği’nin 13 ve 19. maddelerindeki mevzuat hükümleri uyarınca heyet dosya üzerinden inceleme yapar, bilgi ve belge ister; gerekli görürse tarafları ve bilirkişiyi dinler. Bu yapı içinde yazılı açıklamanın ilgili belgelerle eşleştirilmesi önem taşır.
Dilekçeyi şu sırayla düzenlemek incelemeyi kolaylaştırır:
- Başvuru numarası, rapor tarihi ve açıklamanın hangi rapora ilişkin olduğu.
- Hatalı veya eksik görülen tespitin sayfası ve kısa açıklaması.
- Bu tespite karşı gösterilen belge, fotoğraf, servis kaydı veya yazışma.
- Açıklığa kavuşturulması istenen teknik soru ve buna uygun ek inceleme talebi.
Ekleri numaralandırın; tüm dosyayı tekrar göndermek yerine açıklamanızla ilişkisini belirtin. Elektronik dosyada ek belge sunma imkânını kontrol edin; erişilemiyorsa heyet sekretaryasından mevcut dosyaya elden veya posta yoluyla sunum usulünü öğrenin. Teslim ya da gönderim kaydını ve verdiğiniz belgelerin bir örneğini saklayın. Telefon görüşmesini belgelerin dosyaya kaydedildiğinin kanıtı saymayın.
Heyetten gelen yazıda belge sunmanız için süre verilmişse bu süreyi ayrıca izleyin. Bilirkişinin rapor hazırlaması için görevlendirme yazısının tebliğinden başlayan on beş işgünlük süre, tüketicinin rapora cevap süresi değildir. İşin niteliği gerektiriyorsa bilirkişinin yazılı talebiyle bir defaya mahsus on beş işgünü ek süre verilebilir. Mahkeme dosyalarındaki rapor itiraz sürelerini de heyetteki açıklamanıza kendiliğinden uygulayıp beklemeyin. Hata fark edildiğinde, karar verilmeden önce gecikmeden sunum yapmak daha güvenli bir hazırlıktır.
Ek rapor veya başka bilirkişi istenebilir mi?
Bilirkişilik Yönetmeliği’nin 29. maddesi, eksikliğin veya belirsizliğin giderilmesi için yeni sorularla ek rapor alınmasını düzenler. İhtiyaç halinde uzmanın sözlü açıklaması da tutanağa bağlanabilir. Tüketici, dosyaya verdiği açıklamada hangi sorunun cevaplanmadığını belirterek bu seçeneklerin değerlendirilmesini isteyebilir. Talepte bulunulması, ek incelemenin mutlaka yapılacağı anlamına gelmez.
Aynı Yönetmeliğin 23. maddesinin yedinci fıkrasında, bir kez görevlendirme yapılması esas alınır. Mevcut uzmandan eksik noktaları tamamlaması istenebilir; karar aşamasında daha ayrıntılı araştırmaya ihtiyaç duyulursa bir defaya mahsus başka bilirkişi görevlendirilebilir. Bu nedenle yalnız sonuca katılmamak yerine, mevcut incelemenin neden yeterli olmadığını açıklamak gerekir.
Yeniden inceleme ihtimali varsa ürünün mevcut durumunu belgeleyin. Zorunlu bir onarım veya müdahale yapılacaksa önceki durumu, işlem tarihini ve servis kayıtlarını saklamak yararlıdır. Görevlendirmede malın bilirkişiye teslimi öngörülmüşse 27. madde uyarınca ürünün ayırt edici bilgileri, fiziki durumu ve teslim-iade bilgileri tutanağa yazılır. Geçerli mazeret olmadan, malı elinde bulunduran tüketiciden kaynaklanan nedenlerle rapor süresinde sunulamamışsa 23. maddenin onuncu fıkrası uyarınca tekrar bilirkişi görevlendirilmez; mevcut belgelerle karar verilir. Bu nedenle inceleme için istenen teslim veya erişimi sebepsizce geciktirmeyin. Açıklamanızı verdikten sonra dosyanın ve tebligatların takibini sürdürün.
Heyet kararı verilirse başvuru yolu nasıl değişir?
Heyet esas kararını verdikten sonra, rapordaki teknik yanlışlığı ileri sürmek için yalnız heyetten yeniden değerlendirme beklemek süre kaybına yol açabilir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 70. maddesine göre, 2026’da verilen kararlara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilir. Yetkili yer, heyetin bulunduğu yer veya tüketicinin yerleşim yeridir. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerde, tüketici mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesine başvurulur.
Süreyi değiştiren 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesi, geçici 1. maddesi ve 40. maddesi birlikte okunmalıdır. İki haftalık kural, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar içindir; daha önce verilen kararlarda eski on beş günlük süre uygulanır. Geçişte karar tarihi, sürenin başlamasında ise tebliğ tarihi esas alınır.
Karardaki açık yazım veya hesap hatasının heyetçe düzeltilmesi, teknik delillerin yanlış değerlendirildiği gerekçesiyle mahkemeye itirazdan farklıdır. Böyle bir hata bulunduğunda düzeltme talebinin kapsamını ayrıca değerlendirin; mahkemeye başvuru süresini kendiliğinden durdurduğunu varsaymayın. Mahkeme hazırlığında kararın tamamını, tebliğ kaydını, teknik raporu, eklerini ve daha önce sunduğunuz açıklamayı bir arada tutun.
Sorun olumsuz karar değil, lehinize verilen kararın firma tarafından uygulanmamasıysa izlenecek süreç tüketici hakem heyeti kararının icrası kapsamında değerlendirilir. Rapor hatası, karara itiraz ve kararın uygulanması ayrı dosya aşamalarıdır.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.
