Uyuşturucu ticaretinden mahkûmiyet için maddenin satma veya başkasına verme gibi kullanma dışı bir amaçla bulundurulduğu kesin delille gösterilmelidir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, bu delilin bulunmadığı ve kullanma eylemi için ayrı soruşturma yürütülen bir dosyada ticaret suçundan beraat gerektiğine karar verdi. Daire, 21 Ocak 2026 tarihli kararında kullanım sınırındaki miktarı, savunmayla uyumlu idrar testini ve satış tespitinin yokluğunu birlikte değerlendirerek 8 yıl 4 ay hapis cezasına ilişkin hükmü bozdu.
Yargıtay mahkûmiyeti hangi gerekçeyle bozdu?
Daire, ihbar, miktar, idrar testi ve satış tespiti yönünden dosyadaki olguları birlikte ele aldı ve kullanma dışı bir amacı gösteren kesin delil bulunmadığı sonucuna vardı. Kararın gerekçesi şöyledir:
Karar metninden
“Sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin herhangi bir suç ihbarının olmaması, ele geçirilen esrar ve metamfetamin miktarlarının kullanım sınırında olması, sanığın idrar testinde sanığın savunması ile uyumlu şekilde amfetamin ve kannabinoid maddesinin tespit edilmesi, sanık hakkında uyuşturucu madde satışı yaptığına dair somut bir tespitin de bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, sanığın savunmalarının aksine, ele geçirilen uyuşturucu maddeleri satma veya başkasına verme gibi kullanma dışında bir amaç için bulundurduğuna ilişkin kuşku sınırlarını aşan kesin, somut ve yeterli delil bulunmadığı anlaşıldığından, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı soruşturma yürütüldüğü göz önünde bulundurularak uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi, hukuka aykırı görülmüştür.”
Kararın olay anlatımında sanığın kaçmaya çalıştığı ve maddelerin araçtan atıldığı da yer alıyor; Daire’nin gerekçesinde bu olgular ticaret amacını gösteren delil olarak sayılmadı.
Hüküm, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 302. maddesi uyarınca bozuldu. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi de bozma yönündeydi:
Hüküm fıkrası
“Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanık ve sanık müdafiinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin, 05.04.2024 tarihli ve 2024/993 Esas, 2024/872 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,”
Uyuşturucu ticareti ile kullanmak için bulundurma nasıl ayrılır?
Ayrımı bulundurma amacı belirler. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 188. maddesi uyuşturucuyu ruhsatsız olarak ülke içinde satmayı, satışa arz etmeyi, başkasına vermeyi, nakletmeyi, depolamayı, satın almayı, kabul etmeyi ve bulundurmayı ticaret suçu sayar. Aynı Kanun’un 191. maddesi ise satın alma, kabul etme veya bulundurma kullanmak amacıyla yapılmışsa ayrı ve daha hafif bir suç tanımlar.
Uyuşturucuyla yakalanan kişinin hangi maddeden yargılanacağı, maddeyi kendisi için mi yoksa başkası için mi bulundurduğuna bağlıdır. Yargıtay’ın bu karardaki ölçütü, kullanma dışındaki amacın “kuşku sınırlarını aşan kesin, somut ve yeterli delil” ile ortaya konmasıdır. Bu delil yoksa ticaret suçundan mahkûmiyet kurulamaz.
Kararda sanık neden uyuşturucu ticaretinden mahkûm edildi?
Kolluk, hakkında uyuşturucu ticareti istihbaratı bulunan başka bir kişinin evini fiziki takibe almıştı. Bu evden ayrılan bir kişinin bindiği araç takip edilip usulüne uygun biçimde durduruldu; sanık kaçmaya çalıştı ve araçtan atılan maddeler ele geçirildi. Uzmanlık raporuna göre maddeler net 0,9 gram metamfetamin ile esrar elde edilmesine elverişli net 9 gram hint keneviri bitki parçasıydı.
Elbistan Ağır Ceza Mahkemesi 18 Ocak 2024’te sanığı TCK 188/3 uyarınca uyuşturucu madde ticareti suçundan 8 yıl 4 ay hapis ve adli para cezasına mahkûm etti. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi 5 Nisan 2024’te istinaf başvurusunu esastan reddetti. Sanık ve müdafii, maddelerin kullanmak için bulundurulduğunu ve beraat kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek hükmü temyiz etti.
Ticaret ile kullanmak için bulundurma arasında ceza farkı ne kadar?
TCK 188/3, uyuşturucunun ülke içinde ticaretine on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezası öngörür. Madde çocuğa verilmiş veya satılmışsa hapis cezası on beş yıldan az olamaz. Madde eroin, kokain, sentetik kannabinoid ya da metamfetamin gibi amfetamin türevlerindense veya suç okul, yurt, hastane gibi yerlerin iki yüz metre yakınında işlenmişse ceza yarı oranında artırılır.
TCK 191/1 ise kullanmak için bulundurmaya iki yıldan beş yıla kadar hapis öngörür. Bu suçtan başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında kural olarak beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir ve bu sürede en az bir yıl denetimli serbestlik uygulanır; erteleme ihlal edilip dava açıldıktan sonra suç yeniden işlenirse yeni erteleme verilemez. Hangi miktarın kişisel kullanım miktarı sayılacağı maddenin türüne ve dosyadaki diğer olgulara göre belirlenir.
Dava ticaret suçundan açılmış olsa bile yargılamada eylemin yalnız kullanmak için bulundurma olduğu anlaşılırsa, TCK 191/8 uyarınca bu madde çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir. İncelenen dosyada kullanma eylemi için ayrı soruşturma yürütüldüğünden Daire, ticaret suçundan beraat gerektiğini belirtti.
Bozma kararından sonra dosyada ne olur?
Daire, dosyanın ilk derece hükmünü veren Elbistan Ağır Ceza Mahkemesine, karar örneğinin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verdi. Mahkeme, CMK 307 uyarınca taraflara bozmaya karşı diyeceklerini sorar; ardından bozmaya uyabilir veya direnebilir. Bozma kararı beraati kendiliğinden doğurmaz; mahkeme bozmaya uyarsa beraat kararını kendisi verir.
Bozmaya uyularak verilen yeni karara karşı yalnız temyiz yoluna başvurulabilir. Direnme kararı önce bozmayı veren daireye gider; daire kararını düzeltmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir. Hüküm yalnız sanık tarafından temyiz edildiği için yeniden verilecek ceza, önceki hükümdeki cezadan daha ağır olamaz.
Benzer bir dosyada savunma hangi olgulara dayanır?
Uyuşturucu ticareti suçlamasıyla karşılaştıysanız kullanma amacını gösteren olguları ilk ifadeden itibaren dosyaya kaydettirin; örneğin idrar veya kan testi yapılmasını isteyin. Bu kararda idrar testinin savunmayla uyumlu çıkması belirleyici olgulardan biriydi. Yargıtay 8. Ceza Dairesi 27 Kasım 2025 tarihli bir başka kararında (E. 2024/17292, K. 2025/9418) maddelerin satışa hazır paketler hâlinde değil, toplu hâlde bulunmasını da kullanma amacını destekleyen olgular arasında saydı.
Kolluk tutanaklarında, ihbar kayıtlarında ve teknik takip sonuçlarında satışa ilişkin somut bir tespit bulunup bulunmadığını kontrol edin. Bu dosyada olduğu gibi yetişkin sanıklar hakkındaki uyuşturucu ticareti davalarına ağır ceza mahkemesi bakar; şüpheli, soruşturmanın her aşamasında, ilk ifadesi sırasında da dâhil olmak üzere ceza davalarında müdafi yardımından yararlanabilir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.