
İthalatçı kapanırsa garanti ve servis hakları, ürünün garanti süresine ve kullanım ömrüne göre satıcı, üretici veya yeni ithalatçıdan istenebilir.
Bir ithalatçı kapanırsa garanti ve servis sorumluluğu kimdedir?
Garanti devam ederken ithalatçının ticari faaliyeti sona ermişse bakım ve onarım hizmetinin sağlanmasından satıcı, üretici ve yeni ithalatçı birlikte sorumludur. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 58/6. maddesi bu sorumluluğu “müteselsil” olarak düzenler. Bu, tüketicinin hizmet talebi için önce kapanan ithalatçıdan sonuç alması gerekmediği; sorumlu işletmelerden birine başvurabileceği anlamına gelir.

Garanti süresi bitmiş fakat ürünün mevzuattaki kullanım ömrü dolmamışsa bakım ve onarım hizmetini üretici veya yeni ithalatçı sunmak zorundadır. Satıcı, bu özel hükümde garanti sonrasındaki hizmet borçluları arasında sayılmamıştır. Bununla birlikte satıcının sözleşme veya ayıplı mal hükümlerinden kaynaklanabilecek başka sorumlulukları ayrıca incelenir.
Dolayısıyla faturayı düzenleyen mağazanın “ithalatçı kapandı, bizim yapabileceğimiz bir şey yok” demesi, garanti içindeki talebi tek başına ortadan kaldırmaz. Ancak bu düzenleme her arızada bedel iadesi yapılacağı anlamına da gelmez. Önce ürünün kapsamı, garanti durumu ve sizden istenen hizmet belirlenmelidir.
Garanti süresi ile kullanım ömrü nasıl ayrılır?
Garanti süresi ile kullanım ömrü aynı süre değildir. 6502 sayılı Kanun’a dayanan Garanti Belgesi Yönetmeliği’nin 6. maddesine göre garanti teslimden başlar; ilgili ürün için asgari süre veya ek listedeki ölçü birimi dikkate alınır. Tamirde geçen süre de garanti süresine eklenir. Bu nedenle yalnız fatura tarihinden yaklaşık bir hesap yapmak yerine teslim belgesini, garanti koşullarını ve önceki servis tarihlerini birlikte okuyun.
Kullanım ömrü ise 6502 sayılı Kanun’a dayanan Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği’nin 4. maddesinde, tüketiciye teslimden başlayan ve ürün grubu için ek listede belirlenen süre olarak tanımlanır. Her ürünün kullanım ömrü aynı değildir. Bu süre boyunca servis hizmeti sunma yükümlülüğü, ürünün hiç arızalanmayacağı veya bütün işlemlerin ücretsiz yapılacağı sözü değildir.
Garanti kapsamındaki ücretsiz onarım şartları oluşmuşsa işçilik ve değiştirilen parça için ücret istenemez. Kullanım kılavuzuna aykırı kullanımdan kaynaklanan arızalar ise ayrı değerlendirilir; kullanım hatası iddiasının ilgili düzenlemeye uygun teknik raporla ortaya konulması gerekir. Garanti dışındaki bakım ve onarım ücretli olabilir. İşlemden önce arıza tespitini, yapılacak işi ve ücret teklifini yazılı istemek uyuşmazlığı somutlaştırır.
Bu rehber, işletmeden kişisel kullanım amacıyla alınan ve satış sonrası hizmet verilmesi zorunlu ürünler içindir. Ticari amaçlı alımlar ayrı değerlendirilir. Ayrıca Yönetmeliğin 15. maddesi, kişinin yalnız kendi ihtiyacı için yaptığı ithalat ile tüketicinin özel siparişi üzerine üretilen veya ithal edilen mallar için muafiyet öngörür. Bu muafiyet, diğer hukukî hakların da bütünüyle ortadan kalktığı şeklinde yorumlanmamalıdır.
Yeni ithalatçı ve doğru servis nasıl bulunur?
Önce faturadaki satıcı unvanını, garanti belgesindeki ithalatçı bilgilerini ve ürünün marka, model, seri numarasını karşılaştırın. Mağaza tabelası ile faturayı düzenleyen şirket aynı isimde olmayabilir. Başvuruda yalnız markayı yazmak yerine talebin yöneltildiği gerçek veya tüzel kişiyi belirlemek gerekir.
Yetkili servis bilgisini Ticaret Bakanlığının SERBİS sistemi ve üretici ya da ithalatçının kurumsal servis listesi üzerinden kontrol edin. Arama motorunda görünen bir işletmenin adında “servis” yazması yetkili olduğunu kanıtlamaz. Garanti belgesindeki eski servis numarası çalışmıyorsa ürün bilgilerini belirterek satıcıdan ve üreticiden güncel servis bağlantısını yazılı isteyin.
Aynı markanın ürünlerini bugün satan her işletme yeni ithalatçı değildir. Yeni ithalatçı olduğu belirtilen şirketin hangi ürünler için bu sıfatla faaliyet gösterdiğini ve elinizdeki ürün bakımından verdiği cevabı kayıt altına alın. Hiç yeni ithalatçı bulunmaması ile mevcut yeni ithalatçının hizmet vermeyi reddetmesi farklı sorunlardır; başvuruda bu ayrımı açıklayın.
Tek bir telefona cevap verilmemesi de ithalatçının ticari faaliyetinin kesin olarak sona erdiğini göstermez. Kapanmaya ilişkin şirket açıklaması, yazılı cevap veya kamuya açık sicil bilgisi varsa saklayın. Faaliyetin sürdüğü hâlde servise ulaşılamaması durumunda, başvuruyu kanıtlanmamış bir kapanma iddiasına değil yaşanan hizmet eksikliğine dayandırın.
Başvurudan önce hangi belgeler hazırlanmalı?
Belgeleri satın alma, arıza, bildirim ve teslim sırasına göre düzenlemek, hem doğru muhatabı hem de gecikmenin başlangıcını göstermeyi kolaylaştırır. Başvuru hazırlığında şu kayıtları bir araya getirin:
- Fatura ve teslim belgesi: Satıcı unvanını, ürünün ne zaman teslim edildiğini ve hangi modelin alındığını gösterir.
- Garanti belgesi ve kullanım kılavuzu: Süreyi, ithalatçı bilgisini, servis koşullarını ve kullanım talimatlarını karşılaştırmayı sağlar.
- Önceki servis fişleri: Arızanın geçmişini, yapılan işlemleri ve tamirde geçen tarihleri gösterir.
- E-posta, başvuru numarası ve yazılı cevaplar: Ne istediğinizi, kime bildirdiğinizi ve verilen ret gerekçesini ortaya koyar.
- Teslim kaydı, kargo belgesi ve masraf belgeleri: Ürünün hangi tarihte kime ulaştığını ve ileri sürülen zararın dayanağını destekler.
Servise veya satıcıya yalnız “ürün bozuk” demekle yetinmeyin. İthalatçıya ulaşamadığınızı, ürünün garanti durumunu ve bakım ya da onarım talebinizi açıkça belirtin. Ret cevabı verilirse gerekçesini yazılı isteyin. Telefon görüşmesi yaptıysanız tarih ve başvuru numarasını not edin; ulaşan yazılı bir bildirim, görüşmenin içeriğini sonradan göstermeyi kolaylaştırır.
Yönetmeliğin 14/7. maddesi uyarınca garanti içinde arızalı ürün satıcıya teslim edildiğinde teslim belgesi düzenlenmelidir. Servislerin teslim belgesinde ise 11. maddedeki kargo ve yerinde onarım istisnaları dikkate alınır. Teslim belgesi ile yapılan işlemi açıklayan servis fişi aynı işlevi görmez; her ikisinin içeriğini kontrol edin.
Yönetmeliğin 10/4. maddesine göre azami tamir süresi, garanti içinde arızanın yetkili servise veya satıcıya bildirildiği tarihten; garanti dışında ürünün yetkili servise tesliminden başlar. Bildirimi ispat yükü tüketicidedir. Uygulanacak azami süre ürün grubuna göre belirlenir; kullanım ömrü veya garanti süresiyle karıştırılmamalıdır.
Servis hizmeti verilmiyorsa ne talep edilebilir?
İlk talebinizi, ürünün bakım veya onarım hizmetine erişimin sağlanması olarak açıkça kurabilirsiniz. İşletmeden ürünü hangi yetkili servisin kabul edeceğini ve bildirilen arızayla ilgili nasıl işlem yapılacağını açıklamasını isteyin. Garanti dışında hizmet istemek, her durumda ücretsiz parça ve işçilik istemekle aynı değildir.
Ürünün ayıplı olması nedeniyle iade, indirim veya değişim istiyorsanız 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesindeki şartlar ayrıca değerlendirilir. Daha önce ücretsiz onarım seçilmişse Garanti Belgesi Yönetmeliği’nin 9. maddesi de önem taşıyabilir. İthalatçının kapanmış olması, bu ayrı şartların varlığını tek başına kanıtlamaz. Özellikle bakım ve onarım sorumluluğundan doğrudan, koşulsuz satış bedeli iadesi sonucu çıkarılmamalıdır.
Garanti bittikten sonra kullanım ömrü içinde satış sonrası hizmet sağlanmaması, Kanun’un 58/7. maddesi uyarınca zararınızın tazminini istemenize imkân verebilir. Hizmetin verilmediğini gösteren cevapları ve bu nedenle doğduğunu ileri sürdüğünüz giderleri belgeleyin. Talep edilen tutar ile hizmet eksikliği arasındaki bağlantı açıklanmalıdır; ürünün ilk satış bedelinin tamamının otomatik olarak ödeneceği kabul edilmez.
Sorun, seçtiğiniz değişim talebine rağmen ürüne onarım yapılmasıysa değişim yerine onarım yapılması ayrı bir değerlendirme gerektirir. Buradaki temel mesele ise ithalatçının faaliyet sonundan sonra servis hizmetinin hangi işletmeden isteneceğidir.
Sonuç alınamazsa nereye başvurulur?
2026 yılında yapılan başvurularda uyuşmazlık değeri 186.000 TL’nin altındaysa tüketici hakem heyetine başvuru gerekir. Tam 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda hakem heyeti görevli değildir; genel olarak dava şartı arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine gidilir. Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk aranmaz. Başvuru yılındaki sınır ile talebinizin parasal değeri esas alınmalıdır.
Hakem heyeti başvurusu tüketicinin yerleşim yerinin veya işlemin yapıldığı yerin esas alınmasıyla yapılabilir. Elden, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden TÜBİS aracılığıyla başvuru mümkündür. Başvuruda doğru işletmenin unvanını, satın alma ve servis tarihlerini, istediğiniz çözümü ve uyuşmazlık değerini açıkça belirtin; belgeleri tarih sırasıyla ekleyin.
Garanti, kullanım ömrü ve tamir süresi birbirinden farklıdır; bunları her talep için aynı dava açma süresi gibi kullanmayın. İstenen hizmet, zarar veya ayıplı mal hakkı değiştikçe uygulanacak süre değerlendirmesi de değişebilir. Talebin ve tarafların belirlenmesi bakımından genel çerçeve Ankara tüketici hukuku uyuşmazlıkları sayfasında açıklanmaktadır.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.
