Borçlunun hisseli taşınmazına haciz konulduktan sonra alacaklı, hacizden itibaren bir yıl içinde satış isteyerek payın açık artırmayla satılmasını sağlar. Tapuda belirli payı yazılı taşınmazda yol budur; paylaşılmamış miras payında ise satışın nasıl yapılacağına icra mahkemesi karar verir. Satış süresini kaçıran alacaklının haczi kalkar, bu yüzden önce hissenin türünü ve haciz tarihini belirleyin.
Borçlunun hisseli taşınmazına haciz konulursa alacaklı satışı nasıl yaptırır?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 688. maddesi, paylı mülkiyette paydaşların belli paylarla malik olduğunu ve payın alacaklılar tarafından haczettirilebileceğini söyler. Haciz yalnız borçlunun payına konur; diğer paydaşların payları haczin dışında kalır.
Haczedilen taşınmaz 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 114. maddesi uyarınca açık artırmayla satılır. İİK’nin 123. maddesi, taşınmazın satış talebinden en geç üç ay içinde açık artırmayla satılmasını öngörür. Satış kendiliğinden başlamaz; talebi icra dairesine alacaklı olarak siz verirsiniz ve süreyi hacizden itibaren siz izlersiniz.
Haciz henüz konulmadıysa önce takibin ilerlemesi gerekir: ilamsız icra takibinde ödeme emri tebliğ edilip takip kesinleştikten sonra haciz istenebilir.
Tapudaki hisse ile miras payı arasındaki fark nedir?
Tapuda “1/4 hisse” gibi belirli bir pay yazılıysa taşınmaz paylı mülkiyettedir ve borçlunun hissesi başlı başına haczedilip satılabilir. Miras paylaşılmadıysa durum farklıdır: Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesi, birden çok mirasçı varsa paylaşmaya kadar mirasçılar arasında bir ortaklık oluştuğunu ve terekeye elbirliğiyle sahip olunduğunu düzenler.
Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları yoktur; Türk Medeni Kanunu’nun 701. maddesine göre her birinin hakkı ortaklığa giren malların tamamına yayılır. Tapu kaydında borçlunun adı yanında bir kesir görünüyorsa bile mirasçıların paylaşım yapmadığı taşınmazda bu kesir bağımsız bir hisse sayılmayabilir. Hangi kaydın hangi mülkiyet türüne dayandığını tapu kaydı ve mirasçılık belgesiyle birlikte okuyun.
Ayrım sonucu belirler: paylı mülkiyette pay haczi ve doğrudan satış talebi, elbirliğinde ise icra mahkemesinin yönlendirdiği bir satış yolu izlenir. Borçlu mirası reddettiyse veya haciz tarihinde mirasçı değilse haciz dayanaksız kalabilir. Ölen bir borçlunun takibinde borçlunun ölümü ve miras reddi ayrı bir çerçeve çizer.
Hisse haczinde haciz şerhi nasıl işlenir, kimlere bildirim yapılır?
Borçlunun belirli bir taşınmazdaki tasfiye sonunda alacağı hissesi haczedilirse, İİK’nin 94. maddesine göre icra memuru haciz şerhinin taşınmazın kaydına işlenmesi için tapu sicil muhafızlığına tebligat yapar. Şerh, borçlunun payını başkasına devrederek alacaklıyı etkisiz bırakmasını güçleştirir.
Taksim edilmemiş miras veya iştirak hâlinde tasarruf edilen mal hissesi haczedilirse icra dairesi, yerleşim yerleri bilinen ilgili üçüncü kişilere durumu ihbar eder. Bu kişiler diğer mirasçılar ve ortaklardır; satış aşamasında icra mahkemesi de yerleşim yerleri bilinen ilgilileri davet ettiği için adreslerinin dosyada bulunması önemlidir.
Borçlu mirası reddetmemiş ama miras nedeniyle edindiği hakkı henüz tapuya tescil ettirmemişse, alacaklı bu hakkın borçlu adına tescilini isteyebilir. Tescil olmadan haciz şerhi işleyecek bir kayıt bulunmayabileceğinden bu talep haciz dosyasında erken yapılmalıdır.
Tapuya işlenmiş hacizden sonra pay devredilirse haciz kalkmaz. İİK’nin 91. maddesine göre hacizli taşınmaz el değiştirse de takip yeni malik bakımından sürer ve 148/a maddesi uygulanır. Tasarrufun iptali davası ise başka bir durumu ilgilendirir: borçlunun hacizden önce mal kaçırmak için yaptığı devirlerde, kural olarak aciz belgesi bulunan alacaklı tarafından gündeme gelir.
Hacizli hisse için satış isteme süresi ne kadardır?
İcra ve İflas Kanunu’nun 106. maddesi, alacaklının veya borçlunun hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebileceğini düzenler. Bu süre içinde satış istenip artırma sonucunda satış gerçekleşmezse, satışı isteyen alacaklı için süre bir yıl daha uzar.
Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılır. Yatırılmazsa talep hiç yapılmamış sayılır; sonradan eksik çıkarsa icra müdürü on beş günlük süre verir. Giderlerin tutarı Adalet Bakanlığı tarifesine göre belirlendiğinden başvuru günündeki tarifeyi icra dairesinden öğrenin.
İİK’nin 110. maddesine göre satış kanuni süre içinde istenmezse veya talep geri alınıp yenilenmezse haciz kalkar; satış talebi bir defa geri alınabilir. Gider ödenmemesinin sonucu 106. maddede düzenlendiği için eski yazılardaki “gider on beş gün içinde yatırılmazsa haciz kalkar” anlatımına dayanmayın.
Motorlu araç haczinde de satış isteme süresi bir yıldır; araca özgü ayrıntılar için araç haczinde satış isteme süresi yazısına bakılabilir.
Miras payının satışı için icra mahkemesine ne zaman başvurulur?
Taksim edilmemiş miras, şirket veya iştirak hâlinde tasarruf edilen mal hissesi gibi malların satışı gerekirse, İcra ve İflas Kanunu’nun 121. maddesi uyarınca icra memuru satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden sorar. Alacaklı satış talebini verdiğinde dosya bu aşamaya gelir.
Mahkeme yerleşim yerleri bilinen ilgilileri davet eder ve gelenleri dinler. Ardından açık artırma yaptırabilir, satış için bir memur atayabilir veya gerekli gördüğü başka bir tedbiri alabilir. Karar maddede bu üç seçenekle sınırlı yazılmıştır; hangisinin verileceği dosyadaki mal ve ortaklık durumuna bağlıdır.
İlgililerin davet edilebilmesi için icra dairesindeki ihbar kayıtlarının eksiksiz olması gerekir. Diğer mirasçıların adresleri dosyada yoksa bunları icra dairesine bildirmek süreci hızlandırır.
Ortaklığın giderilmesi davası açılmadan hacizli pay satılabilir mi?
Paylı mülkiyette satış, borçlunun payı için doğrudan icra dairesinde yürüyebilir. Elbirliği hâlinde ise icra mahkemesi, İİK’nin 121. maddesi kapsamında satışın yolunu belirler; uygulamada mahkeme ortaklığın giderilmesi için gereken adımı da gösterebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 698. maddesine göre paydaşlardan her biri, devam etme yükümlülüğü yoksa malın paylaşılmasını isteyebilir. 699. madde paylaşmanın malın aynen bölüşülmesi ya da pazarlık veya artırmayla satılıp bedelin bölüşülmesi biçiminde yapılacağını, bölünme önemli değer kaybı doğuracaksa açık artırmayla satışa hükmedileceğini söyler. Taşınmaz bölünemiyorsa sonuç genellikle satıştır.
Ortaklığın giderilmesi davası açıldığında satış isteme süresinin nasıl işleyeceği dosyanın tarihlerine ve mahkemenin kararına göre değişebilir; bu nedenle dava açmış olmak, süreyi izlemeyi gereksiz kılmaz.
7589 sayılı Kanun miras yoluyla edinilen taşınmazın satışını nasıl değiştirdi?
7589 sayılı Kanun 16 Temmuz 2026’da kabul edilmiş, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 7589 sayılı Kanun’un 26. maddesi bazı maddeler dışında kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesini öngörür; İİK’nin 114. maddesini değiştiren hükümler de 31 Temmuz 2026’dan itibaren uygulanır.
Değişikliğe göre tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişinin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirse, birinci artırma yalnız malik mirasçılar arasında yapılır. Bu usul bir defaya mahsustur. Birinci artırmada teklifin muhammen kıymetin yüzde yüzünü aşması ve ayrıca paraya çevirme ile paylaştırma masraflarını da geçmesi aranır; ikinci artırmada ölçü yüzde elli ile rüçhanlı alacakların toplamından hangisi fazlaysa odur.
Kapsam dardır. Bir malik payını satın alma veya bağış gibi başka yolla edinmişse ya da taşınmazda mirasçı olmayan bir malik varsa kural uygulanmaz. Kanunun geçici 1. maddesi, İİK’nin 114. maddesindeki değişikliklerin yürürlük tarihinden önce ilanı yapılmış artırmalara uygulanmayacağını söyler.
Örneğin tüm malikleri mirasçı olan bir taşınmazda satışa karar verilirse, ilk artırmaya yalnız mirasçılar katılır; teklif çıkmazsa satış genel kurallarla devam eder. Satış sonrasında artırma usulüne itiraz edilecekse ihalenin feshi davası yolu ayrıca incelenmelidir.
Hisse haczinden satışa kadar alacaklı hangi adımları sırayla izlemelidir?
Dosyada şu sırayı izlemek süre kaybını önler:
- Tapu kaydına bakarak hissenin paylı mülkiyette belirli bir pay mı, yoksa paylaşılmamış miras payı mı olduğunu belirleyin.
- Haciz şerhinin işlendiğini, miras payında ise ilgili üçüncü kişilere ihbarın yapıldığını dosyadan kontrol edin; tescil edilmemiş miras hakkı varsa borçlu adına tescil isteyin.
- Hacizden itibaren bir yıl dolmadan satış talebini verin ve kıymet takdiri ile satış giderlerini peşin yatırın.
- Miras payında icra memurunun satış yolunu icra mahkemesine sorduğunu, mahkemenin ilgilileri dinleyip karar verdiğini takip edin.
- Ortaklık satışla giderilirse ve taşınmazın tamamı miras yoluyla edinilmişse birinci artırmanın yalnız mirasçılar arasında yapılacağını hesaba katın.
Her adımın tarihi dosyada belirleyicidir; haciz tarihi, satış talebi ve gider yatırma günü bir yıllık sürenin akışını gösterir. Tapu kaydı, tereke durumu ve icra dosyası birlikte incelenmeden kesin sonuç söylenemez. Dosyanızın bu aşamalarını gözden geçirmek için Ankara icra avukatı sayfasından bilgi alabilirsiniz.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.