Cinsel Taciz Suçu (TCK 105) Cezası ve Savunma 2026

Cinsel taciz suçu nedir, cezası ne kadardır?

Cinsel taciz suçu temel hâlde üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir; fiil çocuğa karşı işlenirse ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir. Temel hâl yalnızca mağdurun şikâyeti üzerine soruşturulur.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesi, bir kimseyi cinsel amaçlı taciz etmeyi suç sayar. Madde cinsel dokunulmazlığa karşı suçların bulunduğu bölümde yer alır. Cinsel amaç aranması nedeniyle her kaba, saygısız veya rahatsız edici davranış bu suçu oluşturmaz; dosyada davranışın cinsel bir amaçla yapıldığı ortaya konulmalıdır.

Aynı maddenin son değişikliği 2014 tarihlidir; ceza aralıkları bugün de bu metne göre uygulanır. Fiilde fiziksel temas varsa olay taciz değil cinsel saldırı olarak nitelenebilir ve tutuklama rejimi de değişir; bu fark TCK 102 kapsamında tutuklama yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Temel hâl ile nitelikli hâl nasıl ayrılır?

Temel hâl birinci fıkradaki fiildir; ikinci fıkra ise fiilin belirli koşullarda işlenmesi hâlinde cezayı yarı oranında artırır. Nitelikli hâller şunlardır:

• Kamu görevinin, hizmet ilişkisinin veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi.
• Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren kişi gibi sıfatlarla işlenmesi.
• Aynı işyerinde çalışan kişi tarafından işlenmesi.
• Posta veya elektronik haberleşme araçlarıyla işlenmesi.
• Teşhir yoluyla işlenmesi.

Artırım ceza aralığına şöyle yansır: temel hâlde üç ay ile iki yıl arasındaki hapis, nitelikli hâlde dört buçuk ay ile üç yıl arasına çıkar. Çocuğa karşı işlenen nitelikli hâlde aralık dokuz ay ile dört buçuk yıl olur. Yetişkine karşı işlenen hâlde adli para cezası da seçimlik olarak öngörüldüğünden mahkeme hapis yerine para cezasına hükmedebilir; çocuğa karşı işlenen hâlde ise yalnızca hapis cezası verilir.

Fiil nedeniyle mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalırsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz. Bu alt sınır verilecek cezayı yükselttiği için HAGB ihtimalini daraltabilir; dava zamanaşımı ise cezanın üst sınırına göre belirlendiğinden bu sonuçtan değişmez.

Cinsel taciz suçu şikâyete bağlı mı, şikâyet süresi ne kadardır?

Birinci fıkradaki temel hâl şikâyete bağlıdır; madde metni bu hâli “mağdurun şikâyeti üzerine” cezalandırılır diye düzenler. Şikâyet süresi 5237 sayılı Kanun’un 73. maddesi gereği fiilin ve failin kim olduğunun öğrenildiği günden başlayarak altı aydır.

İkinci fıkradaki nitelikli hâllerde madde metni şikâyet koşulundan söz etmez. Bu nedenle nitelikli hâl iddiasıyla başlayan soruşturmada mağdur şikâyetini geri çekse bile savcılık dosyayı kendiliğinden sürdürebilir. Hangi fıkranın uygulanacağı, çoğu zaman iddianın dayandığı olguya bağlıdır; örneğin mesajla işlendiği ileri sürülen bir fiil, elektronik haberleşme nedeniyle nitelikli hâl olarak ele alınabilir.

Cinsel taciz davasında şikâyetten vazgeçilirse veya uzlaşılırsa ne olur?

Temel hâlde mağdur şikâyetinden vazgeçerse 5237 sayılı Kanun’un 73. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca dava düşer. Vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı bağlamaz; sanık yargılamanın sürmesini ve beraat kararı verilmesini isteyebilir. Genel kurallar ceza davasında şikâyetten vazgeçme yazısında anlatılmaktadır.

Nitelikli hâlde şikâyet aranmadığından vazgeçmenin dosyayı kendiliğinden bitirdiğini varsaymak doğru olmaz.

Birçok şikâyete bağlı suçta dosyayı kapatan yol uzlaştırmadır, ancak burada işlemez. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin üçüncü fıkrası, şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini düzenler. Cinsel taciz bu suçlar arasında olduğundan savcı veya mahkeme uzlaştırmacı görevlendirmez. Uzlaştırmanın işleyişi genel olarak uzlaştırma ve uzlaştırmacı yazısında yer alır; bu suç bakımından seçenek değildir.

Cinsel taciz nedeniyle ifadeye çağrıldım, ifadeden önce ne yapmalıyım?

İfade vermeden önce çağrı kâğıdında hangi birimin sizi hangi sıfatla çağırdığını ve suçun nasıl nitelendiğini okuyun. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 147. maddesi, ifade alınırken şüpheliye yüklenen suçun anlatılmasını, müdafi seçme ve müdafiin ifadede hazır bulunma hakkının bildirilmesini, açıklamada bulunmama hakkının hatırlatılmasını öngörür. Çağrıya hiç uymamanın sonuçları ifadeye çağrıldım, gitmezsem ne olur yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Müdafi her aşamada yardım edebilir ve bu hak engellenemez. Müdafi hazır bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. İfade özgür iradeye dayanmak zorundadır; aldatma, cebir, tehdit gibi yasak usullerle alınan beyan kullanılamaz.

Aynı maddeye göre şüpheli, somut delillerin toplanmasını isteyebilir ve lehine olan hususları ileri sürebilir. Bu nedenle ifade öncesinde mesaj kayıtlarını, işyeri giriş-çıkış bilgilerini ve olayı gören kişilerin adlarını hazırlamak, bunları ifadede savcılığa bildirmek gerekir. Ne söyleyeceğinizden emin değilseniz açıklamada bulunmama hakkı, müdafiyle görüşene kadar yanıt vermemeyi sağlar.

Cinsel taciz şüphelisi gözaltına alınır mı, tutuklanır mı?

Gözaltı mümkündür, ancak süresi sınırlıdır: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 91. maddesi gözaltı süresinin yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemeyeceğini düzenler. Bu süreye, yakalanan kişinin en yakın hâkime veya mahkemeye gönderilmesi için gereken zorunlu yol süresi dâhil değildir; bu süre en çok on iki saat olabilir. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı gözaltı süresini her defasında bir günü geçmemek üzere üç güne kadar uzatabilir.

Tutuklama bakımından öncelikle bir yasak vardır: aynı Kanun’un 100. maddesinin dördüncü fıkrası, yalnız adli para cezasını gerektiren suçlarda ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilmesini yasaklar. Yetişkine karşı işlenen temel hâlin üst sınırı iki yıldır ve cinsel taciz vücut dokunulmazlığına karşı değil, cinsel dokunulmazlığa karşı bir suçtur. Bu nedenle bu hâlde tutuklama kararı verilemez. Tutuklama ancak üst sınırı iki yılı aşan hâllerde, yani çocuğa karşı işlenen temel hâlde, nitelikli hâllerde ve çocuğa karşı işlenen nitelikli hâlde gündeme gelebilir.

Bu hâllerde de 100. madde kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delilleri, bir tutuklama nedenini ve tedbirin ölçülü olmasını arar. Maddedeki katalog suçlar arasında cinsel saldırı sayılır (birinci fıkra hariç), cinsel taciz sayılmaz. Bu yüzden tutuklama için kaçma şüphesi veya delilleri karartma ihtimali gibi somut olgular gösterilmelidir; yalnızca suçun türü tutuklama nedeni olarak yeterli görülmez.

Şüpheli için gözaltı sırasında müdafi bulunması ve kaçma ya da delil karartma şüphesini ortadan kaldıran somut bilgilerin ifadede sunulması önem taşır: ikametgâh, çalışma durumu ve soruşturma delillerine dokunmadığını gösteren kayıtlar bu bilgilerdendir.

Cinsel taciz dosyasında mesajlar ve tanık beyanı nasıl değerlendirilir?

Mesajla taciz iddiasında içerik iki yönden önem taşır. Birincisi, elektronik haberleşme araçlarıyla işlenen fiil ikinci fıkranın (d) bendinde nitelikli hâl olarak sayıldığı için ceza yarı oranında artar. İkincisi, mesajın cinsel amaç taşıyıp taşımadığı dosyada tartışılan temel olgudur. Yazışmanın tamamı, öncesi ve sonrası, tarafların birbirine hitap biçimi ve ilişkinin niteliği bu değerlendirmede ortaya çıkar.

Tanık beyanında mahkeme, anlatımın kendi içinde tutarlı olup olmadığına ve mesaj kaydı, işyeri düzeni gibi başka delillerle desteklenip desteklenmediğine bakar. Savunma tarafı bu nedenle yalnızca olayı inkâr etmekle yetinmemeli; yazışmanın bütününü sunmayı, olay yerini ve zamanını gösteren kayıtların getirtilmesini ve tanıkların dinlenmesini istemelidir. Mesajlar tekrarlanan ve takip niteliği kazanan bir düzene ulaşmışsa olayın ısrarlı takip suçu bakımından da incelenmesi gündeme gelebilir.

Cinsel taciz davası kaç yılda zamanaşımına uğrar, HAGB verilir mi?

Dava zamanaşımı sekiz yıldır. Bu süre, 5237 sayılı Kanun’un 66. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinden gelir: beş yıldan fazla olmayan hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda sekiz yıl geçerlidir. Cinsel tacizde en ağır hâl bile beş yılı aşmaz; temel hâlde üst sınır iki yıl, çocuğa karşı üç yıl, çocuğa karşı nitelikli hâlde dört buçuk yıldır. Seçimlik cezalı suçlarda hapis cezası esas alınır, nitelikli hâl de hesaba katılır. Savcı huzurunda şüphelinin ifadesinin alınması zamanaşımını keser; kesilmeyle uzayan süre en çok sürenin yarısı kadar olabilir.

HAGB, yani hükmün açıklanmasının geri bırakılması, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesi kapsamında hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması hâlinde gündeme gelir. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaat oluşması ve suçtan doğan zararın giderilmesi gerekir. Zarar hemen giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da HAGB verilebilir. Denetim süresi beş yıldır; bu sürede kasten yeni suç işlenmez ve denetimli serbestlik yükümlülüklerine de uyulursa dava düşer.

Bu maddenin beşinci ile ondördüncü fıkraları 7589 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle değiştirilmiştir. Kanun 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış, 15. madde de aynı gün yürürlüğe girmiştir; Meclis’in kabul tarihi 16 Temmuz 2026’dır. Yetişkine karşı işlenen temel hâlde üst sınır iki yıl olduğundan HAGB’ye bakılabilir; çocuğa karşı temel hâlde üst sınır üç yıl olduğu için HAGB, ancak mahkemenin hükmettiği ceza iki yılı aşmıyorsa mümkündür. Nitelikli hâlde ceza iki yılın üstüne çıkarsa bu yol kapanır. HAGB’nin sonuçları CMK 231 ve HAGB yazısında ayrıntılıdır.

Kamu görevlisi hakkında cinsel taciz soruşturması disiplin cezası getirir mi?

Getirebilir, çünkü disiplin soruşturması ceza davasından bağımsız yürür. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 131. maddesi, ceza mahkemesinde kovuşturma başlamış olmasının disiplin kovuşturmasını geciktiremeyeceğini ve memurun ceza kanununa göre mahkûm olmasının ya da olmamasının disiplin cezasının uygulanmasına engel olmayacağını düzenler. Dava düşse, HAGB verilse veya beraat kararı çıksa da idare fiili ayrıca değerlendirebilir.

657 sayılı Kanun’da cinsel taciz ifadesi geçmez. İdare fiili 125. maddedeki hâllerden birine uyduruyorsa uygular: hizmet dışında memurun itibar ve güven duygusunu sarsacak davranış ve görev yerinde genel ahlak ve edep dışı davranış kınama gerektirir, memurluk sıfatıyla bağdaşmayan yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler ise devlet memurluğundan çıkarma sebebidir. Hangi bendin uygulanacağı fiilin idarece nasıl nitelendiğine bağlıdır. Verilen cezaya karşı izlenecek yollar memur disiplin cezasına itiraz ve iptal davası yazısında anlatılmıştır.

Cinsel taciz soruşturmasında ceza avukatı hangi aşamada devreye girer?

Müdafi yardımı soruşturmanın ve kovuşturmanın her aşamasında istenebilir; ifade çağrısı geldiği anda başlamak, ifadenin içeriğini ve delil sunma sırasını önceden belirlemeyi sağlar. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 150. maddesi, istem aranmaksızın müdafi görevlendirilmesini çocuk şüphelilere, malul veya sağır ve dilsiz şüphelilere ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlara bağlar. Yetişkin şüpheli bakımından cinsel taciz temel hâlinde alt sınır üç ay olduğundan müdafi atanması kendiliğinden gerçekleşmez; müdafiyi şüpheli seçer, isteği hâlinde baro görevlendirir.

Ankara’da yürüyen bir soruşturmada ifade hazırlığı, delil toplanması talebi ve tutuklama itirazı gibi işlemler Ankara ceza avukatı ile yürütülebilir. Dava açılırsa duruşmalar ve delil tartışması da Ankara asliye ceza avukatı eşliğinde yapılabilir.

Av. Muhammet Ali BEYHAN