Yargıtay Ceza Genel Kurulu, asıl failin isteğiyle başka kişileri telefonla işyerine çağıran kafe garsonunun kasten öldürmeye yardımdan mahkûmiyetini, beraat gerektiği gerekçesiyle bozdu. Genel Kurul 14 Ocak 2026 kararında garsonun taraflarla husumeti veya iş birliği bulunmadığını esas aldı. Çağırdığı kişilerin maktulü öldüreceğini bildiğine dair somut delil yoktu ve arama ölümle nedensellik bağı kurmuyordu. Verilen 8 yıl 4 ay hapis cezası oy çokluğuyla bozuldu; yedi üye yardımın sabit olduğunu savunarak karşı oy kullandı.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu garsonun mahkûmiyetini hangi gerekçeyle bozdu?
Genel Kurul, garsonun arama sırasında ne bildiğini ve aramanın öldürme fiiline bir katkı sağlayıp sağlamadığını ayrı ayrı ele aldı. Kararın belirleyici gerekçesi şöyledir:
Karar metninden
“Sanık […]’in inceleme dışı sanıkları ararken maktulü öldürecekleri yönünde bir bilgiye sahip olduğuna dair dosyaya yansıyan somut, kesin ve inandırıcı bir delil olmadığı gibi dosya kapsamı itibarıyla bu hususun ortaya çıkarılmasını sağlayarak nitelikte araştırılması gereken bir durum da bulunmamaktadır.”
“Kavganın, maktulün inceleme dışı sanıkların bulunduğu masaya gelerek uygunsuz tavırlar sergilemesi ve küfretmesi üzerine başladığı ve kavga sırasında ateşli silah veya delici kesici alet kullanılmadığı hususları da birlikte değerlendirildiğinde; maktulün öldürülmesinde icrai bir hareketi bulunmayan, faillerin suç işlemesini engellemek bakımından bir sorumluluğu olmayan, sair surette faillere yardım etmek suretiyle maktulün ölümü ile illiyet bağı bulunduğu hususu kanıtlanamayan sanığın, asıl failin talimatıyla inceleme dışı sanıkları telefon ile araması yönündeki eyleminin, asıl failin eylemine nedensellik anlamında bir katkı sağlamadığı ve kasten öldürme suçuna yardım eden sıfatıyla iştiraki oluşturmayacağı, sanığın isnat edilen suçtan beraatine karar verilmesi gerektiği kabul edilmelidir.”
Genel Kurul bu gerekçeyle hükmü şöyle kurdu:
Hüküm fıkrası
“1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının KABULÜNE,”
“2-Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 15.06.2022 tarih ve … sayılı onama kararının sanık […] yönünden KALDIRILMASINA,”
“3- Manavgat 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.04.2021 tarih ve … sayılı hükmün, sanık […]’a isnat edilen suçun sabit olmaması nedeniyle beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi, isabetsizliğinden BOZULMASINA,”
“4-Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, … 14.01.2026 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.”
Çoğunluğa göre garsonun aramasının asıl failin eylemine nedensellik bakımından bir katkısı yoktu. Garsonun, çağırdığı kişilerin maktulü öldüreceğini bildiği de kanıtlanamadı. Genel Kurul beraat hükmünü kendisi kurmadı; ilk derece mahkemesinin hükmünü bozarak dosyayı mahalline gönderdi.
Suça yardım etme nedir, müşterek faillikten nasıl ayrılır?
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 39. maddesi, suçun işlenmesine yardım eden kişiyi ayrı bir iştirak biçimi olarak cezalandırır. Maddeye göre suç işlemeye teşvik etmek, suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek yardımdır. Suçun nasıl işleneceğine yol göstermek, kullanılan araçları sağlamak ya da suçtan önce veya işlenirken yardım ederek icrayı kolaylaştırmak da yardım sayılır.
Genel Kurul, yardım etmeyi müşterek faillikten ayırırken iki şartı hatırlattı. Müşterek faillik için failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalı ve suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır. Kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen suç ortağı ise TCK 40’taki bağlılık kuralı gereğince, kasten ve hukuka aykırı işlenen asıl fiilden sorumlu olur.
Yardım edenin cezası, asıl suçun cezasına bağlıdır. Kasten öldürme suçu TCK 81/1’e göre müebbet hapis cezası gerektirdiğinden, bu suça yardım edene TCK 39/1 uyarınca on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir. Garsona verilen 8 yıl 4 ay, on yıllık alt sınırdan TCK 62 uyarınca altıda bir oranında takdiri indirim yapılarak bulunan süreye denk gelir.
Kafedeki hesap tartışması nasıl ölümle sonuçlandı, garsona hangi ceza verildi?
Olay 19 Ağustos 2017’de gece saatlerinde bir kafede yaşandı. Maktul ve ailesi masaya gelen hesap yüzünden garsonlardan biriyle tartıştı; işyerinde bulunan ve sonradan yargılanan bir kişi de masaya sert sözlerle müdahale etti. Hesap ödendi, maktulün kardeşi kadınları ve çocukları alıp ayrıldı. Maktul ve arkadaşları ise kafenin karşısında beklemeye başladı.
Karşıdaki grubun kalabalıklaşması üzerine işyerindeki bir sanık, garsondan araçla gidip üç kişiyi getirmesini istedi. Garson araç kullanmayı bilmediğini söyleyince aynı sanığın isteğiyle bu kişilerden birini telefonla arayıp işyerine çağırdı. Gelenler sanığın masasına oturdu. Bir süre sonra maktul bu masanın arkasına gelip küfretti; çıkan kavgada iki sanık maktule plastik sandalyelerle vurdu. Maktul, kafatası kırıklarıyla birlikte gelişen yaygın beyin kanaması sonucu öldü.
Garsonun anlatımı aşamalar arasında değişti. Sorguda bu sanığın talimatıyla arama yaptığını söyledi; mahkemede ise kendisine sigara getirilmesini istemek için aradığını savundu. Genel Kurul olay akışını, garsonun bu sanığın isteğiyle arama yaptığı biçimde kabul etti.
Manavgat 2. Ağır Ceza Mahkemesi 14 Mart 2019’da garsonu kasten öldürmeye yardım etmekten 8 yıl 4 ay hapis cezasına mahkûm etti. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi istinaf başvurularını esastan reddetti. Yargıtay 1. Ceza Dairesi ise 19 Ocak 2021’de, aralarında menfaat çatışması bulunan iki sanığın aynı müdafi tarafından savunulması nedeniyle hükmü bozdu.
Mahkeme 29 Nisan 2021’de garsona yeniden aynı cezayı verdi. İki hükümde de TCK 39/2’nin (a) bendi, yani teşvik, suç işleme kararını kuvvetlendirme veya fiilden sonra yardımda bulunacağını vaat etme hâllerini düzenleyen bent uygulanmıştı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi 15 Haziran 2022’de hükmü oy çokluğuyla onadı. Hükmü inceleme dışında kalan sanıklardan ikisinin kasten öldürmeden, ikisinin bu suça yardımdan mahkûmiyeti onanarak kesinleşti; Genel Kurulun incelemesi yalnız garson hakkındaki hükümle sınırlıydı.
Tırnaktaki DNA ve telefon kayıtları yardım suçunu neden ispatlamadı?
Adli tıp incelemesinde maktulün sağ elinden alınan tırnak parçasında garsonun DNA profili çıktı; incelenen diğer sanıkların profili bulunmadı. Genel Kurul, garsonun o gece küllük bırakarak ve masaları birleştirmeye yardım ederek maktulün masasıyla ilgilendiğini belirtti. İzin bu temastan kaynaklanma ihtimali vardı. Suç aleti olan plastik sandalyelerden alınan örnekler ise garson dâhil hükmü kesinleşen sanıkların DNA profilleriyle eşleşmedi.
Telefon görüşme kayıtları (HTS) aramaların sırasını gösterdi. Garsonun aramaları saat 01.38’de ve 01.48’de yapıldı. Bundan önce, saat 01.33’te, inceleme dışındaki bir sanık da hükmü inceleme dışında kalan sanıklardan birini telefonla arayıp görüşmüştü. Genel Kurula göre garsonun araması ile maktulün ölümü arasında doğrudan illiyet bağı yoktu.
Kararda hatırlatılan şüpheden sanık yararlanır ilkesine göre ceza mahkûmiyeti bir ihtimale değil, kesin ve açık ispata dayanmalıdır. Genel Kurul, delillerin bir kısmı gözetilip diğerleri göz ardı edilerek yüksek bir ihtimalle cezalandırmayı da bu ilkeye aykırı gördü. Suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmadığında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 223. maddesi ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilir.
Garsonun onanan mahkûmiyeti Ceza Genel Kuruluna nasıl taşındı, yedi üye neden karşı oy kullandı?
Daire’deki onamaya karşı oy kullanan üye, garsonun aramasıyla ölüm arasında doğrudan illiyet bağı bulunmadığını ve CMK 223/2-e uyarınca beraat gerektiğini yazdı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 8 Temmuz 2022’de aynı gerekçelerle Ceza Genel Kuruluna itiraz yoluna başvurdu. Yargıtay 1. Ceza Dairesi 3 Ekim 2022’de itirazı oy çokluğuyla yerinde görmedi ve dosya CMK 308 uyarınca Genel Kurula gönderildi.
Müzakerede bazı üyeler eksik araştırma ile karar verilip verilmediğinin de tartışılmasını istedi; Genel Kurul önce bu ön sorunu ele aldı. 10 Aralık 2025’teki ilk müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadı ve ön sorun 24 Aralık 2025’te oy birliğiyle karara bağlandı. Asıl uyuşmazlıkta da o gün çoğunluk oluşmadı; karar 14 Ocak 2026’da oy çokluğuyla verildi.
Yedi Ceza Genel Kurulu üyesi, garsonun suça yardım eden sıfatıyla iştirak ettiğinin sabit olduğunu belirterek itirazın reddi gerektiğini savundu. Karşı oyun ayrıntılı gerekçesi kararda yer almıyor.
Genel Kurul, dosyanın yeniden yargılama için mahalline, yani bozulan hükmü veren Manavgat 2. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verdi. Bozma kararı beraat hükmü değildir; mahkeme CMK 307 uyarınca ilgililere bozmaya karşı diyeceklerini sorar ve yeni hükmü kurar.
İşyerinde talimatla birini çağıran çalışanın dosyasında hangi olgular belirleyici olur?
Bu kararda sonucu, garsonun taraflarla husumeti ve faillerle anlaşması bulunmaması ile talimatı asıl failin vermesi belirledi. Garsondan önce inceleme dışındaki bir sanığın da başka bir sanığı telefonla aramış olması, kavganın maktulün küfrüyle başlaması ve ateşli silah ya da delici kesici alet kullanılmaması gerekçede yer aldı. DNA izinin garsonun işiyle açıklanabilmesi de sonucu etkiledi. Yedi karşı oy ise aynı olgularda yardımın sabit görülebildiğini gösteriyor.
Benzer bir suçlamayla karşılaştıysanız telefon kayıtlarının yalnız sizin hattınızla sınırlı kalmamasını, olaydaki diğer kişilerin arama saatlerini de kapsamasını isteyin. Olay yerinde izinize rastlandıysa işyerindeki görevinizi ve maktulle temasınızı tanıklarla gösterin. Bu suçlamanın alt sınırı beş yılı aştığından, müdafiiniz yoksa ilk ifadenizden başlayarak CMK 150/3 uyarınca istemeniz aranmaksızın müdafi görevlendirilir. Dilerseniz ağır ceza davalarında müdafi olarak kendi seçtiğiniz avukattan da yardım alabilirsiniz.
Onama kararıyla kesinleşen bir hükme karşı sanık doğrudan itiraz edemez; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısından Ceza Genel Kuruluna itiraz etmesini isteyebilir. 31 Temmuz 2026’da yayımlanan 7589 sayılı Kanun’la değişen CMK 308’e göre Başsavcı bu itirazı re’sen veya sanık, katılan gibi kanunda sayılan kişilerin istemi üzerine yapabilir; sanık lehine itirazda süre aranmaz.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.