Sokak Köpeği Saldırısında Belediye Tazminat Davası 2026

Sokak köpeği saldırısında belediye tazminat öder mi?

Sokak köpeği saldırısında belediye tazminat ödemek durumunda kalabilir; bunun için sahipsiz köpeği toplatma görevini eksik veya geç yapmış olması ve bu kusurun yaralanmaya yol açması gerekir. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 125. maddesi idareyi kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü kılar.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 6. maddesi sahipsiz hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen bakımevlerine götürülmesini zorunlu tutar. Hizmetin kötü, geç veya hiç işlememesi idare hukukunda hizmet kusurudur; başıboş köpeklerin toplanmaması, zararı önleyecek önlemlerin alınmaması buna örnek verilir. Belediyenin bu alandaki görev dayanağı, mahallî müşterek nitelikte çevre ve çevre sağlığı ile zabıta hizmetlerini sayan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesiyle birlikte 5199 sayılı Kanun’un 6. maddesidir.

Her ısırık tazminat hakkı doğurmaz. Görev, kusur, zarar ve bunlar arasında illiyet bağı birlikte aranır. Bölgede daha önce ihbar edilmiş başıboş köpek sürüsü varsa ve idare buna rağmen toplatma yapmadıysa kusur iddiası güçlenir. Saldırı tamamen öngörülemez bir yerde olduysa ve idare makul önlemleri aldıysa dava reddedilebilir. Kişisel hakları doğrudan etkilenen kişi, hizmet kusuruna dayalı bu talebi tam yargı davası ile ileri sürer.

Belediye, büyükşehir belediyesi ve valilikten hangisine dava açılır?

Dava tek bir idareye değil, sorumlu olabilecek idarelere birlikte açılır: saldırının yaşandığı yerin ilçe belediyesi, bölgede varsa büyükşehir belediyesi ve valilik. Danıştay Dergisi’nde yayımlanan bir incelemeye göre Danıştay, yalnız yerel idarenin hasım gösterildiği davalarda verilen kararları bozmuştur; merkezi idare olarak valilik de sorumlu idareler arasında sayılmaktadır.

Büyükşehir belediyesinin payı büyükşehir kanununa göre belirlenir; bu yazıda o kanunun madde numarası ayrıca ele alınmamıştır. Hangi idarenin hangi görevi yürüttüğünü kesin olarak bilemiyorsanız hepsini hasım göstermek bu yüzden daha güvenli yoldur. Yanlış idareye yapılan yazılı başvuru da dava şartı olan ön başvuru bakımından yeterli sayılmaktadır.

Belediyenin hizmet kusuru hangi delillerle ispatlanır?

Hizmet kusurunun ispatı için mevzuatta sayılı bir delil listesi yoktur; mahkeme olayın gelişimine ve idarenin önlemlerine bakar. Aşağıdaki belgeler dosyada işe yarar:

• Saldırıdan önce yapılan ihbar ve şikâyetlerin kayıtları (CİMER, belediye çağrı merkezi, dilekçe), bölgede başıboş köpek bulunduğunu ve idarenin bunu bildiğini gösterir.
• Olay yerinin fotoğrafı, videosu ve çevredeki kamera kayıtları, köpeklerin orada sürekli bulunduğunu ve saldırının nerede, ne zaman olduğunu gösterir.
• Tanık anlatımları, saldırının nasıl geliştiğini ve köpeklerin bölgedeki varlığını doğrular.
• Hastane ve adli rapor ile tedavi belgeleri, yaralanmanın kapsamını, kalıcı izi ve tedavi giderini belgelendirir.
• İdarenin toplatma ve bakımevi kayıtları, saldırıdan önce o bölgede hangi önlemin alındığını veya alınmadığını ortaya koyar.

İdarenin aldığı önlemler manevi tazminat miktarında da ölçüt olarak kullanıldığından, ihbar tarihlerini ve idarenin verdiği cevapları baştan toplamak dosyayı güçlendirir.

Dava açmadan önce belediyeye başvuru gerekir mi, süreler nasıl işler?

Evet, tam yargı davasından önce idareye yazılı başvuru yapılır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesi bu başvurunun idari eylemi öğrenmeden itibaren bir yıl içinde ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmasını öngörür. İstek kısmen veya tamamen reddedilirse ret işleminin tebliğinden, otuz gün içinde cevap verilmezse otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi işler.

İdare mahkemesinde dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür. Otuz gün geçtikten sonra idare cevap verirse altmış günlük süre bu cevabın tebliğinden başlar. Örneğin saldırıdan sonraki tedavi sürecinde kalıcı iz veya iş göremezlik ancak rapor ile anlaşıldıysa, bir yıllık sürenin zararı öğrenme tarihinden işlemesi tartışılır; bu tarihi gösteren raporu başvuruya ekleyin.

Dört tarihi ayrı ayrı not edin: saldırı tarihi, zararı öğrenme tarihi, idareye başvuru tarihi ve ret ya da sessizlikle biten otuzuncu gün. Başvurunun idareye ulaştığı tarih sonraki sürelerin başlangıcını belirlediğinden, tarihi belgeli bir yolla başvurun.

Sokak köpeği saldırısı davası idare mahkemesinde mi, asliye hukuk mahkemesinde mi görülür?

Köpek doğrudan ısırdıysa veya yaraladıysa dava idari yargıda, zararın doğduğu yerdeki idare mahkemesinde açılan tam yargı davasıdır. Davanın dayanağı 2577 sayılı Kanun’un 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendidir; bu bent, idari eylem nedeniyle kişisel hakları doğrudan etkilenenlere tam yargı davası yolunu açar.

Saldırıdan kaçarken trafik kazası olmuşsa tablo değişebilir. Uyuşmazlık Mahkemesi, sahipsiz köpeklerin saldırısı üzerine kendini yola atan ve motosikletin çarpmasıyla yaralanan kişinin idarelerden tazminat istediği bir olayda, zarar trafik kazasından doğduğu için adli yargıyı görevli bulmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiştir ve o olaya özgüdür; her kaçış kazası için aynı sonuç varsayılmamalıdır.

Dava yanlışlıkla adli yargıda açılır ve görev yönünden reddedilirse, 2577 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonraki otuz gün içinde idari yargıda dava açılır ve bu durumda idareye ayrıca başvuru şartı aranmaz. Zarar köpekten değil yol bakımındaki eksiklikten doğmuşsa uyuşmazlık yoldaki çukur kazasında belediye tazminat davası kapsamına girer.

Sokak köpeği saldırısı davasında hangi maddi ve manevi tazminat istenir?

Maddi tazminat olarak tedavi gideri, çalışamadığınız döneme ait kazanç kaybı ve kalıcı iz veya sakatlık varsa çalışma gücü kaybı istenir. Her kalem faturayla, maaş bordrosuyla ve sağlık kurulu veya adli raporla belgelenir. Manevi tazminatta mahkeme olayın gelişimine, yaşanan korkuya, bedensel zarara, kalıcı ize ve idarenin kusuruna bakar. Genel tazminat ilkeleri için maddi ve manevi tazminat davası yazısı okunabilir; idari yargıdaki talep ise bu ilkelerin idareye karşı uygulanmasıdır.

2577 sayılı Kanun’un 16. maddesinin dördüncü fıkrası, tam yargı davasında istenen miktarın, harcı ödenerek bir defaya mahsus artırılmasına izin verir. Rapor çıkmadan dilekçeyi verecekseniz miktarı düşük tutup sonra artırmak bu yüzden mümkündür. Faiz ise dilekçede istenmişse işler; Danıştay uygulamasında başlangıç idareye başvuru tarihidir.

Köpeğin sahibi varsa belediyeye mi, sahibine mi başvurulur?

Köpeğin sahibi biliniyorsa asıl sorumlu sahibidir. 5199 sayılı Kanun’un 5. maddesi hayvan sahibini, hayvanın insanlara verebileceği zarar ve rahatsızlıkları önleyecek tedbirleri almakla yükümlü kılar; zamanında ve yeterli tedbir alınmamasından doğan zararı da sahibi tazmin eder. Sahibe karşı yol genel hükümlere göre ayrıca izlenir.

Sahipsiz köpekte ise sorumluluk, 6. maddedeki toplatma ve bakımevine götürme görevine bağlanır. Sahipli köpeğin saldırısında belediyeye başvuru ancak idarenin ayrıca bir görev ihmali olduğu, örneğin aynı köpeğin tehlikeli olduğu bildirildiği hâlde işlem yapılmadığı durumda tartışılabilir. Köpeğin sahipli mi sahipsiz mi olduğu belirsizse tanık beyanı ve belediyenin toplatma kayıtları bu ayrımı gösterir. İdari başvuru ve dava sürecinin yürütülmesi Ankara idare hukuku avukatı hizmetinin kapsamındadır.

Av. Muhammet Ali BEYHAN