Öğrenci disiplin cezasına itiraz, cezanın tebliğinden itibaren 15 gün içinde üniversite yönetim kuruluna yapılır. İtiraz zorunlu bir ön şart değildir; öğrenci dilerse doğrudan idare mahkemesinde de dava açabilir ve bu dava için süre 60 gündür. İki yolun süreleri ayrı işlediğinden önce elinizdeki cezanın hangi derecede olduğunu ve tebliğ tarihini belirleyin.
Öğrenci disiplin cezasına itiraz nasıl yapılır, süre kaç gündür?
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 54. maddesi, disiplin amirleri ve kurullarının verdiği cezalara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilmesine imkân tanır. Yönetim kurulu itirazı 15 gün içinde karara bağlar ve kabul ya da ret yönünde karar verir.
İtiraz kabul edilirse yetkili disiplin amiri veya kurulu, kabul gerekçesine göre 30 gün içinde yeniden karar verir. Başvuruyu, cezayı veren birimin yazısındaki tebliğ tarihini esas alarak yazılı yapın ve dilekçenin üniversiteye ulaştığını gösteren evrakı saklayın.
Karar akışı şu sırayı izler:
- Eylem, kanundaki beş ceza derecesinden birine bağlanır.
- Cezayı dekan, müdür, rektör veya disiplin kurulu verir.
- Tebliğden itibaren 15 gün içinde yönetim kuruluna itiraz edilebilir.
- Yönetim kurulu 15 gün içinde karar verir; itiraz kabul edilirse yeniden karar 30 gün içinde çıkar.
- İtiraz kullanılsa da kullanılmasa da idare mahkemesinde dava yolu açıktır.
Uzaklaştırma kararına itiraz kabul edilir mi?
Kabul edilebilir; ancak sonuç, itirazın dayandığı gerekçeye bağlıdır. İtiraz kabul edilirse dosya yeniden karar için yetkili disiplin amirine veya kurula döner. Kanun, disiplin makamlarının eylemin ağırlığını, önceki cezayı, pişmanlığı ve öğrencinin geçmiş başarısını dikkate alarak bir derece alt ceza verebilmesine izin verir.
Yönetim kurulu itirazı reddederse ceza geçerli kalır ve idari yargı yolu açıktır. Ret kararının tebliğ tarihini ayrıca not edin; dava süresini hesaplarken bu tarih önem kazanır.
İtiraz dilekçesinde cezanın hukuka aykırılığını somut gösterin: savunma için yeterli süre verilmediyse, yetkisiz makam karar verdiyse veya zamanaşımı dolduysa bunu belgeyle belirtin. Yalnızca cezanın ağır olduğunu söylemek yerine, bir derece alt cezayı gerektiren olguları yazın.
İtiraz etmeden doğrudan idare mahkemesinde dava açılabilir mi?
Evet. 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesi, itiraz hakkı kullanılmadan da idari yargıya başvurulabileceğini düzenler. Maddede ayrı bir dava süresi yer almadığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi uygulanır: idare mahkemesinde dava açma süresi 60 gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar.
Sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk çalışma günü sona erer. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi, üst makama başvurunun işlemeye başlamış dava süresini durdurduğunu söyler. Yönetim kurulu itirazının bu hükme girip girmediği maddede açıkça yazılı olmadığından, itiraz ederken bile 60 günlük süreyi kaçırmamak daha güvenli yoldur.
Dava açacaksanız iptal talebinin nasıl kurulacağını iptal davası yazısındaki genel usul bilgisiyle birlikte düşünebilirsiniz. Memur olarak disiplin cezası almış biri için ise kurullar ve mevzuat farklı olduğundan memur disiplin cezasına itiraz yazısı ayrıca okunmalıdır.
Üniversitede hangi eylem için hangi disiplin cezası verilir?
2547 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrası beş ceza türü sayar: kınama, bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma, bir yarıyıl uzaklaştırma, iki yarıyıl uzaklaştırma ve kurumdan çıkarma. Kanunda uyarma cezası yoktur; en hafif ceza kınamadır.
Her derece için eylemler tek tek sayılmıştır. Örneğin kopya çekmek bir yarıyıl uzaklaştırma, tehditle kopya çekmek ise iki yarıyıl uzaklaştırma gerektiren eylemler arasındadır. Cezanın dayanağı olarak anılan eylemin, hangi bentte yer aldığını karar metninden kontrol edin.
Anayasa Mahkemesi 22 Şubat 2024’te E.2023/78, K.2024/55 sayılı kararla maddedeki bazı bentleri iptal etmiştir. Bu nedenle eski ceza örneklerine dayanan kaynaklar güncel durumu yansıtmayabilir; cezanız iptal edilen bir bende dayanıyorsa bu durum dava gerekçesi olabilir.
Tekerrür hâlinde bir derece ağır ceza uygulanır; ancak tekerrür gerekçesiyle kurumdan çıkarma cezası verilemez.
Uzaklaştırma veya çıkarma cezasını kim verir?
Kınama ile bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezasını fakülte dekanı, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu müdürü verir. Müşterek mekân suçlarında bir aya kadar olan uzaklaştırmayı rektör verir.
Bir yarıyıl veya iki yarıyıl uzaklaştırma ile kurumdan çıkarma cezalarını yetkili disiplin kurulu verir. Birim yönetim kurulları kendi birimlerindeki soruşturmalarda, üniversite yönetim kurulu ise rektörlük soruşturmalarında disiplin kurulu görevini üstlenir.
Yetki, dava gerekçesi olarak ayrıca kontrol edilir: dekanın bir yarıyıl uzaklaştırma cezası vermesi gibi yetkisiz bir makamın verdiği ceza, yetki yönünden iptal sebebi olur. Karardaki imza ve karar organı bilgisine bakın.
Savunma alınmadan verilen öğrenci disiplin cezası iptal edilir mi?
Savunma hakkı 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenmiştir. Öğrenciye isnat edilen eylem, savunma gününden en az yedi gün önce yazılı bildirilir; öğrenci bilgi sistemi, e-posta veya SMS ayrıca kullanılabilir. Öğrenci sözlü ya da yazılı savunma yapar.
Özürsüz olarak savunmaya gelmeyen öğrenci savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. Geçerli bir özrünü bildiren öğrenciye ise uygun süre verilir. Soruşturma, öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek biçimde yürütülür.
Bildirim yapılmadan, yedi günlük süre tanınmadan veya savunma imkânı verilmeden ceza verildiyse bu eksiklik dava dilekçesinde öne sürülecek temel iptal sebebidir. Bildirimin size ne zaman ulaştığını gösteren yazıyı, e-postayı veya mesaj kaydını saklayın.
Öğrenci disiplin soruşturması kaç günde biter, zamanaşımı ne zaman dolar?
Soruşturmaya olay öğrenilince derhal başlanır ve en geç 30 gün içinde bitirilir. Soruşturmacı gerekçe gösterirse disiplin amiri, her defasında 30 günü geçmemek üzere toplam 60 güne kadar, toplu işlenen fiillerde 90 güne kadar ek süre verebilir. Bu nedenle soruşturma en çok 90 gün, toplu fiillerde en çok 120 gün sürebilir.
Zamanaşımı iki ayrı süreyle işler. Yetkili amirin olayı öğrendiği tarihten itibaren kınama ve bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma için bir ay, bir veya iki yarıyıl uzaklaştırma ile çıkarma için üç ay içinde soruşturma başlamazsa ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Fiilin işlendiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde ceza verilmezse yetki yine düşer. Kesinleşmiş örgüt suçunda bu süre, mahkeme hükmünün kesinleştiği günden başlar.
Cezanın tarihini, olayın öğrenildiği tarihi ve soruşturmanın açıldığı tarihi yan yana yazarak süreleri kontrol edin. Süre dolduktan sonra verilen ceza, yetki yönünden iptal edilebilir.
Mahkeme disiplin cezasını iptal ederse öğrenciye yeniden ceza verilebilir mi?
Evet, risk vardır. 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesinin dördüncü fıkrasına göre ceza yargı kararıyla iptal edilirse, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin zamanaşımı süresi içinde, kararın gereklerine uygun olarak yeniden ceza verilebilir. Süre dolmuşsa veya dolmasına üç aydan az kalmışsa idare en geç üç ay içinde yeniden karar verebilir.
Bu nedenle iptal kararı, öğrenciyi her durumda cezadan kurtarmaz. Savunma eksikliği gibi usul sebebiyle iptal edilen cezada idare eksiği tamamlayarak yeniden karar verebilir; bu yüzden dava dilekçesinde iptal gerekçelerini seçerken yeniden ceza ihtimalini hesaba katın.
İptal kararına rağmen cezadan doğan maddi kayıplar varsa bunların giderimi ayrıca tam yargı davası konusu olabilir.
Dava sürerken ceza uygulanır mı, yürütmenin durdurulması nasıl istenir?
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesine göre dava açmak, cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Ceza, kararda ayrı bir tarih yoksa verildiği tarihten itibaren uygulanır.
Yürütmenin durdurulması dava dilekçesinde istenir; savunma alındıktan sonra yapılacak istem de mümkündür. Mahkeme, cezanın uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız bir zarar doğacağını ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu birlikte görürse, idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmeyi durdurabilir. Dilekçede, sınav dönemini kaçırma gibi giderilemeyecek zararı somut gösterin.
Aynı sebeple ikinci kez yürütmeyi durdurma istenemez; bu yüzden ilk talebe cezanın hukuka aykırılığını ve zararı eksiksiz yazın. Dava dilekçesi ve yürütmenin durdurulması talebi, Ankara idare hukuku avukatı desteğiyle birlikte hazırlanabilir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.