Yargıtay 2. Ceza Dairesi, açık olduğu saatte hırsızlık amacıyla girilen bir market için işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunun oluşmadığına karar verdi. Daire, 21 Ocak 2025 tarihli kararında, saat 17.00 sıralarında, açık olduğu zaman diliminde markete giren sanığın yalnız bu suçtan aldığı ve onanmış mahkûmiyeti, beraat gerektiği gerekçesiyle bozdu. Kararda sanığın hırsızlık suçunu işlediği kabul edilmiştir; bozma hırsızlıktan beraat anlamına gelmez.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi işyeri dokunulmazlığı mahkûmiyetini hangi gerekçeyle bozdu?
Daire, iş yerinin açık olduğu zaman diliminde girildiğini ve bu yerin girilmesi için açık rıza aranmayan yerlerden olduğunu tespit etti. Kararın gerekçesi şöyledir:
Karar metninden
“…iş yerinin açık olduğu zaman diliminde girmek suretiyle hırsızlık suçunu işlediğinin ve bahse konu iş yerinin açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat yerlerden olduğunun anlaşılması karşısında; işyeri dokunulmazlığının ihlâli suçunun yasal unsurları oluşmadığı hâlde sanığın beraati yerine yazılı gerekçe ile mahkûmiyetine karar verilmesi nedeniyle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.”
Daire, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını kabul ederek önceki onama kararını kaldırdı ve ilk derece hükmünü oy birliğiyle bozdu:
Hüküm fıkrası
“1.Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE,
2.5271 sayılı Kanun’un 308/3. maddesi gereği Yargıtay (Kapatılan) 18. Ceza Dairesinin, 16.11.2017 tarihli ve 2015/42808 Esas, 2017/13124 Karar sayılı onama ilâmının KALDIRILMASINA,
3.Mersin 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.01.2014 tarihli ve 2013/914 E., 2014/22 K. sayılı kararının, Gerekçe başlığı altında açıklanan nedenle, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 321. maddesi gereği, İtirazname’ye uygun olarak BOZULMASINA,”
Gerekçedeki “mutat yer” ifadesi, girilmesi için herkesin ayrıca izin istemesinin beklenmediği yer demektir. Daire, açık olduğu saatte girilen bu marketi böyle bir yer saydı ve sanığın girişten sonra hırsızlık yapmış olmasına rağmen işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunun unsurlarının oluşmadığını kabul etti.
Açık bir dükkâna girmek neden işyeri dokunulmazlığını ihlal etmez?
Çünkü kanun iş yerini, konuttan farklı olarak, yalnız girilmesi için açık rıza gereken yerler bakımından korur. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 116. maddesinin ikinci fıkrası, rızaya aykırı girme veya rızayla girdikten sonra çıkmama fiillerini iş yerleri ve eklentileri için de cezalandırır. Ancak açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler bu korumanın dışında kalır.
Bu suçun cezası, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Fiil cebir veya tehditle ya da gece vakti işlenmişse aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Konut dokunulmazlığının ihlali suçu için böyle bir ayrım yoktur: konuta rızaya aykırı giren kişi TCK 116/1 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır. İş yerinde ise girişin mutat olup olmadığına bakılır; mağaza, market, bakkal gibi müşteriye açık yerlere çalışma saatinde girmek için kural olarak ayrıca izin istenmez.
Bu kararda Daire’nin dayandığı olgu, girişin iş yerinin açık olduğu zaman diliminde yapılmasıdır. Kapalı bir iş yerine ya da müşterilere açık olmayan bir bölüme girilen dosyalarda bu koşul bulunmaz.
Markete giren sanık hakkındaki işyeri dokunulmazlığı mahkûmiyeti nasıl kesinleşmişti?
Sanık, olay günü saat 17.00 sıralarında katılana ait bir markete girmiş ve hırsızlık suçunu işlemişti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazında, bakkal dükkânının olay anında kilitli olmadığı ve iş yeri sahibinin geçici olarak iş yerinde bulunmadığı belirtildi.
Mersin 4. Asliye Ceza Mahkemesi 21 Ocak 2014’te sanığı işyeri dokunulmazlığının ihlali suçundan mahkûm etti. Hüküm, kapatılan Yargıtay 18. Ceza Dairesince 16 Kasım 2017’de onandı ve böylece kesinleşti. Kararda sanığa verilen cezanın miktarı yer almıyor.
Hırsızlık için girilen iş yerinde hırsızlık suçu ortadan kalkar mı?
Hayır. İncelenen dosyanın konusu yalnız işyeri dokunulmazlığının ihlali suçudur ve Daire sanığın hırsızlık suçunu işlediğini açıkça kabul etmiştir. Karar, hırsızlık suçuna ilişkin bir hüküm içermez.
TCK 141/1, zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır malı yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis öngörür. Eşyanın niteliğine ve alınış biçimine göre TCK 142’deki nitelikli hâller uygulanabilir; suç gece vakti işlenmişse ceza TCK 143 uyarınca yarı oranında artırılır. Açık dükkâna girişin ayrı bir suç oluşturmaması, hırsızlık için öngörülen bu cezaları etkilemez.
TCK 142/4, hırsızlık amacıyla konut dokunulmazlığının ihlali suçu işlendiğinde bu suçtan soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmayacağını düzenler. Yargıtay, iş yerine ilişkin hâli de aynı kapsamda değerlendirir. Örneğin Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 8 Mart 2016 tarihli, 2015/129 Esas, 2016/3812 Karar sayılı kararında, hırsızlık amacıyla işlenen işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunda şikâyet şartı aranmayacağı belirtilmiştir. Bu nedenle iş yerine giriş ayrıca suç oluşturuyorsa, mağdurun şikâyetten vazgeçmesi kovuşturmayı sona erdirmez.
Onanarak kesinleşen işyeri dokunulmazlığı hükmü itirazla nasıl kaldırıldı?
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 7 Kasım 2024’te sanık lehine itiraz yoluna başvurdu. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 308. maddesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına ceza dairelerinin kararlarına karşı itiraz yetkisi tanır ve sanığın lehine itirazda süre aranmaz. Bu nedenle onamanın üzerinden yaklaşık yedi yıl geçmesine rağmen itiraz incelendi.
CMK 308 uyarınca itiraz edilen dosya önce kararı veren daireye gönderilir; daire itirazı yerinde görürse kararını düzeltir, görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir. Onamayı veren 18. Ceza Dairesi kapatılmıştı; dosya CMK 308/2 gereği 2. Ceza Dairesine gönderildi ve Daire itirazı yerinde görerek onamayı kaldırdı.
İlk derece hükmü bölge adliye mahkemelerinin göreve başlamasından önce verildiği için, 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği bozma, eski usul olan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 321. maddesine dayandırıldı. Daire, dosyanın Mersin 4. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine karar verdi; işyeri dokunulmazlığı suçlaması hakkında yeni hükmü bu mahkeme kuracak.
İş yerine girme suçlamasında savunma hangi olgulara dayanır?
Önce girişin saatini ve iş yerinin o anda müşteriye açık olup olmadığını belirleyin. Bu kararda Daire, girişin saat 17.00 sıralarında ve iş yerinin açık olduğu zaman diliminde yapılmasını esas aldı; dükkânın kilitli olmaması ve sahibinin geçici olarak bulunmaması ise itirazda ileri sürülen olgulardı. Kamera kaydı, tanık beyanı ve kolluk tutanağı bu olguları gösterebilir.
Girilen bölümün müşterilere açık satış alanı mı, yoksa depo veya çalışan odası gibi kapalı bir alan mı olduğunu da tutanaklardan kontrol edin. Örneğin aynı dükkânın kilitli arka deposuna girilmişse, bu kararın dayandığı açık iş yeri olgusu o bölüm için bulunmaz.
Hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığı suçlamalarının birlikte yöneltildiği dosyalarda her suçun unsurları ayrı ayrı tartışılır; şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında asliye ceza davalarında müdafi yardımından yararlanabilir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.