Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nedir, Nasıl Alınır 2026

Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) nedir ve nasıl alınır?

Veraset ilamı ya da diğer adıyla mirasçılık belgesi, miras bırakanın (murisin) ölümünden sonra miras mallarının yasal mirasçılar üzerine intikal edebilmesi için alınması gereken bir belgedir. Belge, terekedeki malvarlığı üzerinde hak sahibi olan mirasçıların bu hak sahipliğini belgeler ve onların hak ve taleplerini üçüncü kişilere ve kurumlara karşı ileri sürebilmelerini sağlar.

Türk Medeni Kanunu’nun 598. Maddesine Göre: “Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kimseye, sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir. Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkı saklıdır.” 

Mirasçılar, miras bırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanır; bunun için ayrıca bir işlem gerekmez. Mirasçılık belgesi bu hakkı kurmaz, kimlerin mirasçı olduğunu ve her birinin payını gösterir. Belge sulh hukuk mahkemesi veya noterlikçe verilir. Miras paylaşımı, ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu), tenkis ve muris muvazaası gibi miras davalarından önce bu belgenin alınması gerekir.

Kimler mirasçılık belgesi talebinde bulunabilir?

Miras bırakanın yasal mirasçıları ile vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarrufla atanmış mirasçılar mirasçılık belgesi için başvurabilir. Birden fazla mirasçı varsa yalnız birinin başvurması yeterlidir. Murisin alacaklıları ve hak sahipleri de belirli şartlarla mahkemeden veraset ilamı çıkarılmasını isteyebilir; örneğin murise karşı açılmış bir dava sürerken muris ölürse davacı veraset ilamı talep edebilir.

Mirasçılık Belgesi Talep Etmenin Şartları

Başvurunun kabul edilmesi için şu şartlar aranır:

• Murisin ölmüş olması veya muris hakkında gaiplik kararı verilmiş olması 
• Talep etmeye yetkili kişiler tarafından talepte bulunulmuş olması 
• Mirasçıların tamamının biliniyor olması 
• Vasiyetname ya da miras sözleşmesine 1 ay içinde itiraz edilmemiş olması 

Kimler Mirasçılık Belgesi Talep Edemez?

Veraset ilamı talep etmeye yetkili olmayan kimseler şunlardır:

• Boşanmış eş 
• Mirastan feragat edenler 
• Mirası reddedenler 
• Ölüme bağlı tasarruflarda mirastan çıkarılanlar 
• Mirastan yoksun olanlar 
• Terekeyle ilgisi olmayan üçüncü kişiler 

Ancak, bazı durumlarda mirastan feragat eden, yoksun olan, çıkarılan ya da reddeden mirasçılar da veraset ilamı talep edebilirler. Bu durumda, ilamda hukuki durumlarının sonuçlarının terekenin bölüştürülmesi sırasında dikkate alınacağı belirtilir. 

Mirasçılık Belgesi Talebi İçin Gereken Belgeler 

Veraset ilamı alabilmek için başvurudan önce şu belgelerin hazır edilmesi gereklidir: 

• Ölüm belgesi 
• Nüfus kayıt örneği 
• Nüfus cüzdanı fotokopisi 
• Veraset ilamı talep dilekçesi 

Sulh hukuk mahkemesine verilecek talep dilekçesi için veraset ilamı dilekçe örneği kullanılabilir.

Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) nasıl ve nereden alınır?

Mirasçılık belgesi, noter veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Noterler, belgeyi sulh hukuk mahkemesine göre daha hızlı verebilirler. Ancak noterler her durumda belge veremezler. Örneğin, soy bağının tespit edilememesi, yabancı mirasçılar, bilirkişi veya tanık gerektiren durumlar gibi hallerde noterler belge veremez ve sulh hukuk mahkemesine başvurulması gerekir. 

Noter Yoluyla Mirasçılık Belgesi Alınması 

Eski düzenlemede mirasçılık belgesini yalnız mahkemeler verirdi; yapılan değişiklikle noterler de belge verebilmektedir. Noterlerin mahkemeler gibi inceleme yetkisi bulunmadığından yukarıda sayılan durumlarda sulh hukuk mahkemesine başvurulur.

Sulh Hukuk Mahkemesine Başvuru Yoluyla Mirasçılık Belgesi Alınması 

Noterin belge veremediği durumlarda yetkili sulh hukuk mahkemesine başvurulur. Örneğin Amerika ve Hollanda gibi ülkelerde yaşayan ve Türk vatandaşlığından çıkmış mirasçılar bulunduğunda belge noter veya konsolosluk aracılığıyla alınamayabilir.

Miras Hesaplama Aracı: Miras Payı Nasıl Hesaplanır?

Bu araçla birinci ve ikinci zümre mirasçılar bakımından terekenin yaklaşık paylaşımını görebilirsiniz; sonuç, somut dosyadaki kesin pay hesabının yerine geçmez.

Sulh hukuk mahkemesine başvuruda avukat zorunlu mu?

Veraset ilamı mirasçı tarafından bizzat veya avukat aracılığıyla alınabilir; sulh hukuk mahkemesine başvuruda avukat yardımı zorunlu değildir. Notere yapılan başvurunun aksine sulh hukuk mahkemesine başvuru bir çekişmesiz yargı işidir ve yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu nedenle özellikle noterden belge alamayanlar için avukat desteği olası hak kayıplarını önlemeye yardımcı olur.

Veraset ilamı için hangi mahkemeye başvurulur?

Veraset ilamı başvurusu için yetkili mahkeme, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi veya mirasçılardan birinin yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesidir. 

Mirasçılık belgesinin (veraset ilamının) iptali nasıl istenir?

Mirasçılık belgesi kesin hüküm niteliği taşımaz; resmî belge olduğu için gösterdiği mirasçılık durumuna aksi ispat edilinceye kadar kanıt oluşturur. Belgenin bir geçerlilik süresi yoktur, iptal edilip yenisi verilinceye kadar geçerlidir. Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesine göre mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir ve ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkı saklıdır. Mirasçılar, yerleşim yerlerindeki asliye hukuk mahkemesine başvurarak belgenin iptalini isteyebilir. Bu süreç çekişmeli yargı işidir ve dava dilekçesinde diğer mirasçılara husumet yöneltilmelidir.

Veraset ilamı alındıktan sonra miras mallarının intikali için ne yapılır?

Veraset ilamının alınmasıyla miras malları kendiliğinden mirasçılara geçmez; intikal için ayrıca işlem yapılması gerekir. Mirasçılar kendi aralarında anlaşabiliyorsa paylaşım veraset ilamındaki paylar oranında yapılabilir; anlaşma sağlanamazsa miras taksim sözleşmesi düzenlenmeli veya miras paylaşımına ilişkin dava açılmalıdır. Veraset ilamı alındıktan sonra intikal için genellikle şu adımlar izlenir:

1. Veraset beyannamesi almak için vergi dairesine başvurulması 
2. Beyannamenin doldurulması ve terekede bulunan tüm taşınmazlar, taşınırlar, alacaklar ve borçların beyan edilmesi 
3. Vergi dairesi tarafından dosya oluşturulması ve ilgili kurumlara başvurularak intikal işlemlerinin tamamlanması 

Veraset ilamı sulh hukuk mahkemesinden kaç günde çıkar?

Noterlikten başvurulduğunda veraset ilamı aynı gün alınabilirken, sulh hukuk mahkemesine başvurulduğunda bu süre birkaç gün sürebilir. 

Veraset ilamı e-Devlet’ten alınır mı?

Veraset ilamı yalnızca sulh hukuk mahkemesi veya noterliklerden alınabilir. Ancak, sulh hukuk mahkemesi tarafından düzenlenen veraset ilamlarına e-Devlet üzerinden erişim mümkündür. 

Veraset ilamı ücreti ne kadar?

Noterden alınan veraset ilamında ödenecek tutar, 2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesinin 13. maddesine göre hesaplanan noter ve yazı ücreti ile harçtan; sulh hukuk mahkemesinde ise 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarifelerde her yıl yeniden belirlenen harçlar ve dosya giderlerinden oluşur. 

Av. Muhammet Ali BEYHAN