23 Ekim 2026 tarihli ve 33409 sayılı Resmî Gazete’de Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin bir kanun yararına bozma kararı yayımlandı. Karar, araç sahibinin bilgisi dışında düzenlenen bir kaza tespit tutanağı yüzünden adına açılan SİSBİS kaydı (Sigorta Suistimalleri Bilgi Paylaşım Sistemi) ile ilgili. Yargıtay, aracını ticari amaçla kullanmayan kişinin bu kaydın silinmesi için sigorta şirketine karşı açacağı davaya tüketici mahkemesinin bakacağını belirtti.
Davada ne olmuştu?
- Davacının trafik sigortası bulunan özel otomobili, 2010 tarihli maddi hasarlı bir kaza tespit tutanağında yer aldı. Tutanakta davacının imzası yoktu ve araç başka bir sürücünün yönetiminde gösterilmişti.
- Sigorta şirketi bu tutanak üzerine hasar dosyası açtı ve davacı adına SİSBİS kaydı oluşturuldu. Davacı, kaydı 2019’da tesadüfen öğrendiğini ve bu kayıt nedeniyle sigorta şirketlerinden hizmet alamadığını ileri sürdü.
- Bilirkişi, tutanaktaki sürücü bilgilerinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarıyla uyuşmadığını ve hasar dosyasındaki fotoğraflarda davacının aracına ait bir hasar görüntüsü bulunmadığını tespit etti.
- Asliye ticaret mahkemesi davayı kabul etti; kaydın olmadığının tespitine ve kayıtların düzeltilmesine kesin olarak karar verdi.
Yargıtay kararı neden bozdu?
Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz istemi üzerine Yargıtay, kararı görev yönünden bozdu:
- Sigorta şirketi ile ticari veya mesleki olmayan amaçla sigorta yaptıran kişi arasındaki sigorta sözleşmesi, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 3. maddesine göre tüketici işlemidir; sigorta şirketi sağlayıcı, aracını ticari amaçla kullanmayan gerçek kişi sigortalı ise tüketicidir.
- Aynı Kanun’un 73. maddesine göre tüketici işlemlerinden ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan davalara tüketici mahkemeleri bakar. 83. madde uyarınca sigortanın Türk Ticaret Kanunu’nda da düzenlenmesi bu sonucu değiştirmez.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114 ve 115. maddelerine göre mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve mahkemece her aşamada kendiliğinden araştırılır. Asliye ticaret mahkemesi davayı esastan karara bağlamak yerine görev yönünden usulden reddetmeliydi.
Bozma davacının kazandığı kararı değiştirir mi?
Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 363. maddesine göre kanun yararına bozma, kararın hukukî sonuçlarını ortadan kaldırmaz; Yargıtay da bozmayı “kararın sonuca etkili olmamak üzere” verdi. Bu dosyadaki tespit ve düzeltme kararı yerinde kalır. Kararın önemi, bundan sonra açılacak benzer davalarda görevli mahkeme konusunda yol göstermesidir.
Kaza tutanağındaki hatalara nasıl itiraz edileceği Kaza Tespit Tutanağına İtiraz ve Kusur Oranı yazısında anlatılıyor.
Adınıza haksız bir SİSBİS kaydı açıldıysa ne yapmalı?
- Kaydın hangi hasar dosyasına dayandığını sigorta şirketine yazılı olarak sorun. Kararda anılan yönetmelik hükmüne göre sigorta şirketi, yanlış sigorta uygulaması şüphesiyle tazminat talebini reddettiğinde durumu ilgiliye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu dosyada kayıttan önce davacıya böyle bir bildirim yapıldığını gösteren belge bulunmuyordu.
- Kaza tespit tutanağının örneğini isteyin; imzanızın bulunup bulunmadığını, aracınızın o gün nerede olduğunu gösteren belgeleri ve hasar fotoğraflarını toplayın.
- Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce kural olarak arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK m.73/A); tüketici hakem heyetinin görevine giren uyuşmazlıklar gibi istisnalar vardır. Ayrıntı: Tüketici Davasında Zorunlu Arabuluculuk.
- Aracınızı ticari amaçla kullanmıyorsanız davayı tüketici mahkemesinde açın. Tüketici davası, yerleşim yerinizdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (TKHK m.73/5).
- Görevsiz mahkemede açılan dava usulden reddedilir. Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurmak gerekir; süre, görevsizlik kararı kanun yoluna gidilmeden kesinleşmişse kesinleşmeden, karar verildiği anda kesinse tebliğden, kanun yoluna başvurulup reddedilmişse ret kararının tebliğinden başlar; aksi hâlde dava açılmamış sayılır (HMK m.20). Dava arabulucuya gidilmeden görevsiz mahkemede açıldıysa, arabuluculuk sürecini dosya tüketici mahkemesine gönderilmeden önce tamamlamak en güvenli yoldur; aksi hâlde dava bu kez dava şartı yokluğundan reddedilebilir.
Künye
Resmî Gazete: 23.10.2026, Sayı 33409
Dayanak: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/12146, K. 2026/3403, 30.03.2026 (kanun yararına bozma); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.3, 73, 73/A, 83; 6100 sayılı HMK m.20, 114, 115, 363
Resmî metin: Resmî Gazete
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir.
Av. Muhammet Ali BEYHAN
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu yazının konusuyla ilgili genel nitelikteki sorunuzu aşağıdaki formdan iletebilirsiniz. Sorular yayımlanmadan önce incelenir; yalnız yanıtlanan sorular bu bölümde görünür.